دکتر محمداسماعيل مطلق/دانشيار دانشگاه جندي شاپور و مديرکل دفتر
سلامت جمعيت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت
مادر سرماخورده شير بدهد يا نه؟

با سرد شدن هوا، احتمال ابتلا به سرماخوردگي و آنفلوآنزا وجود دارد. خيلي از مادرها نمي‌دانند در اين شرايط شيردهي‌شان به ضرر بچه است يا به نفع او. وقتي مادري تب و سرماخوردگي دارد، بدنش سريعا آنتي‌بادي‌هاي مخصوصي مي‌سازد که به شيرخوارش ايمني مي‌دهد...

زماني که مادر احساس بيماري مي‌کند، شيرخوارش نيز در معرض بيماري است ولي با ادامه شيردهي، دريافت آنتي‌بادي‌ها از طريق شيرمادر موجب مي‌شود که او يا بيمار نشود يا اگر هم بيمار شود بيماري او بسيار خفيف باشد.

بسياري از مادران راحت‌تر هستند که استراحت کنند و انرژي خود را ذخيره کنند و کودک را که در کنارشان خوابيده است شير بدهند. براي مادري که به تنهايي از بچه‌اي نگهداري مي‌کند، تغذيه با شيرمادر راحت‌تر است. او مجبور نيست براي تهيه شيرخشک بيرون برود و از رختخواب خارج شود و شيشه شير را بشويد و شير درست کند. تب، مايعات بدن را کاهش و شانس يبوست و کم‌آبي را افزايش مي‌دهد بنابراين ماردي که دچار تب و سرماخوردگي است به مايعات بيشتري نياز دارد. از طرف ديگر مادر مي‌تواند با رعايت بهداشت مناسب، احتمال بيمار شدن کودک را کاهش دهد.بيماري معمولا از طريق تماس پوستي و ترشحات بيني منتقل مي‌شود، نه از طريق شير. بنابراين شستن مرتب دست‌ها انتقال از طريق پوست را کم مي‌کند. محدود کردن تماس‌هاي صورت به صورت نيز به مادر کمک مي‌‌کند تا از تنفس قطرات آلوده ناشي از تنفس مادر توسط بچه جلوگيري شود. در مواردي که بيماري مادر بسيار مسري و جدي است هر وقت که مادر بچه را در آغوش مي‌گيرد مي‌تواند با استفاده از يک ماسک مانع انتقال بيماري از طريق تنفس، بيني و دهان خود به کودک شود. شيردهي حين بيماري و شرايط سخت، مادر را از نظر روحي حمايت مي‌کند زيرا زماني که مادر برخلاف تمايل‌اش نمي‌تواند زياد به کودکش برسد و از او مراقبت کند شير دادن يک راه بسيار خوب برقراري ارتباط است. مسموميت غذايي بعد از سرماخوردگي از موارد شايعي است که شايد يک مادر شيرده آن را تجربه کند.در تمام مدتي که مادر علايم گوارشي ناشي از مسموميت غذايي را دارد شيردهي بدون وقفه مي‌تواند ادامه يابد. وقتي مادر غذايي مي‌خورد که به توکسين يا باکتري خاصي آلوده است، ممکن است مسموميت غذايي پيدا کند که علايم آن به‌صورت استفراغ، کرامپ‌هاي شکمي و اسهال است. در اين صورت اين عوامل در روده او هستند ولي به شير انتقال پيدا نمي‌کنند. در موارد متعددي، اين شرايط موقتي است و طي چند روز از بين مي‌رود و مشکلات ديگري به وجود نمي‌آيد و خطري هم براي شيرخوار ندارند، فقط مادران براي جلوگيري از کم‌آبي بدن بايد از مايعات فراوان استفاده کنند. در موارد نادري مسموميت غذايي سيستميک مي‌شود يعني باکتري‌ها به جريان خون و شير انتقال پيدا مي‌کنند. مادر به شدت مريض است، اگر کشت خون عفونت سيستميک را نشان بدهد، آنتي‌بيوتيک شروع و شيردهي به‌طور موقت تا منفي‌شدن کشت‌ها قطع مي‌شود. در اين شرايط جهت جلوگيري از احتقان پستان، بايد شير را دوشيد و دور ريخت.

هفته نامه سلامت