توصيه‌هاي فيروزه روستا به مادراني که سر سينه‌شان فرورفته است و نوزادشان نمي‌تواند شير بخورد

مشکل رايج مادران در دوران شيردهي

يکي از مشکلاتي که برخي از تازه مادران با آن مواجه هستند، بيرون نيامدن سرسينه بعد از زايمان است....

يکي از مشکلاتي که برخي از تازه مادران با آن مواجه هستند، بيرون نيامدن سرسينه بعد از زايمان است. آگاهي نداشتن کافي مادر از روش‌هاي بيرون آوردن سرسينه، باعث مي‌شود که به راحتي فرزند را از نعمت سالم و ضروري شير مادر محروم کند و به شيشه شير و شيرخشک رو آورد. خانم فيروزه روستا، کارشناس ارشد مامايي و مدرس کشوري آمادگي بارداري وزارت بهداشت اطلاعات لازم را در اين زمينه با ما درميان گذاشته‌اند.


سلامت: گروهي از مادران در دوران بارداري با فرورفتگي نوک پستان مواجه هستند. چه توصيه‌اي براي اين افراد داريد؟

در دوران بارداري سر پستان مادر شيرده ممکن است صاف يا فرورفته باشد اما اين مادران نبايد به خاطر حالت پستان‌هايشان نگران باشند زيرا بعد از زايمان با تغييرات هورموني لازم حالت سر سينه‌ها درست خواهد شد.

سلامت: چرا نوک سينه برخي مادران بعد از زايمان فرورفته است؟

به دليل مسايل ژنتيکي. سر سينه اکثر افراد در اثر تحريک شدن کاملا بيرون مي‌آيد. اصلا به همين دليل اطمينان مي‌دهيم که مادران در صورت فرورفته بودن سر سينه در دوران بارداري نبايد نگران شوند. بسياري از مادران با اين مشکل به ما مراجعه مي‌کنند و تنها با کمي تحريک دست مي‌بينيم نوک سينه کاملا بيرون مي‌آيد. در موارد نادر هم از روش‌هاي موجود کمک مي‌گيريم.

سلامت: فرورفتگي نوک سينه معمولا از روز چندم زايمان به حالت عادي مي‌رسد؟

اگر مادري با اين مشکل روبه‌رو است، ممکن است 3 تا 4 روز طول بکشد تا به تدريج نوک سينه بيرون بيايد که در اين مواقع خاص توصيه مي‌شود هرچقدر هم که شير سينه کم باشد با شيشه به نوزاد شير دهيد تا کم‌کم اين حالت مادر با قوي‌تر شدن فک نوزاد برطرف شود.

سلامت: برخي مادران تصور مي‌کنند که اگر شير در سينه‌شان بماند براي بچه‌شان ذخيره مي‌شود. آيا اين عمل به عفونت سينه منجر نمي‌شود؟

مسلما يادآوري مي‌کنم که اگر فرزندتان نمي‌تواند شير بخورد حتما شير را از سينه‌تان بدوشيد.

در غير اين صورت دچار احتقان پستان و آبسه خواهيد شد که هر کدام عوارض خاص خود را دارند که گاهي مادر مجبور به جراحي‌هايي هم مي‌شود. به همين دليل است که به مادران باردار توصيه مي‌کنيم حتما در کلاس‌‌هاي آموزش بارداري شرکت کنند تا با اين باورهاي غلط سلامت خود و نوزادشان را به خطر نيندازند. اگر نوک سينه خارج نشده باشد مادر بايد خودش سينه‌هايش را بدوشد و به طرق مختلف به فرزندش بخوراند.

سلامت: گويا در بازار هم ابزاري براي اين گروه از مادران وجود دارد. درباره آنها توضيح مي‌دهيد؟

اين وسيله‌ محفظه‌اي شيشه‌اي است که به سينه مادر وصل مي‌شود. لوله مويين اين محفظه به دهان کودک وارد مي‌شود و به اين ترتيب با مکش‌هاي نوزاد سينه تحريک و شير خارج مي‌شود. مزيت اين وسيله بيرون آمدن سر سينه و عادت نکردن کودک به شيشه است.

سلامت: مي‌گويند مکيدن پستان توسط شيرخوار، سبب بيرون آمدن سر آن مي‌شود. اين ادعا را قبول داريد؟

دقيقا مادران بايد آموزش‌هاي لازم را ببينند تا شير دادن به شيرخوار را درست انجام دهند به طوري که شيرخوار بخشي از نسج پستان که آن هاله قهوه‌اي رنگ است را در دهان بگيرد تا بتواند با ايجاد کشش در نوک پستان آن را از حالت فرورفتگي و چروکيدگي خارج کند. اين نکته سالم لزوم آموزش صحيح به مادران را درباره کوچک‌ترين نکات نشان مي‌دهد.

سلامت: اگر کودک به هر دليلي نتواند پستان را بمکد، مادر بايد چه کند؟

گاهي شيرخوار ضعيف است و نمي‌تواند به درستي سينه را بمکد يا وزن پاييني دارد. در اين مواقع توصيه مي‌کنيم مادران به طرق مختلف خودشان به امر شير خوردن نوزاد کمک کنند تا از نعمت شير مادر محروم نشود. ماساژ و تحريک نوک پستان توسط مادر تا حدودي موثر است اما در اصل مکيدن سينه توسط خود شيرخوار بايد انجام بگيرد زيرا اين عمل تاثيرات رواني بسزايي هم براي طفل دارد.

سلامت: عده‌اي از بزرگ‌تر‌ها به مادر باردار توصيه مي‌کنند که در دوران بارداري سر سينه را مالش دهند و تحريک کنند تا از فرورفتگي نوک پستان بعد از زايمان پيشگيري شود. اين توصيه را مي‌پذيريد؟

به هيچ‌وجه. مکيدن يا مالش سر پستان در بارداري سبب ترشح هورمون و زايمان زودرس مي‌شود.

سلامت: بعد از زايمان چطور؟

بعد از زايمان اگر پستان مادر فرورفته است کودک بزرگ‌تر يا همسر مي‌تواند سينه مادر را بمکد. اين فرد بايد ابتدا به دندان‌پزشک مراجعه کند تا از سلامت دهان و دندان او مطمئن شويد. به عبارتي بايد ابتلا به عفونت دهاني در او رد شود.

سلامت: روش‌هاي ديگري هم براي بيرون آوردن سر سينه وجود دارد؟

بله. مثلا استفاده از سرنگ پلاستيکي. در اين روش بسته سرنگي تميز مثلا سرنگ پلاستيکي 5 سي‌سي را باز کرده و سوزن آن را کنار مي‌گذاريم. سپس لوله باريکي که سوزن روي آن قرار مي‌گيرد را مي‌چينيم. سپس پيستون را از سرنگ درآورده و در طرف مقابلي که چيده‌ايم جا مي‌اندازيم سپس ته سرنگ که محل قرارگيري پيستون بود را روي سينه مادر گذاشته، پيستون را مي‌کشيم. اين عمل با ايجاد فشار منفي مکشي را در نوک سينه مادر ايجاد مي‌کند و نوک به سمت بيرون و جلو مي‌آيد.

در اکثر مواقع نوک پستان با مکيدن شيرخوار به حالت عادي درمي‌آيد اما متاسفانه مي‌بينيم اطرافيان مادر با نظرات متفاوت و تجربي خود مادر را سردرگم مي‌کنند و مشکل بسيار ساده‌اي مثل اين مورد را به يک بحران تبديل مي‌کنند در صورتي که خود مادر طي مدت4 تا 5 روز مي‌تواند اين مشکل را حل کند.

سلامت: آيا در داروخانه‌ها وسايلي براي بيرون کشيدن نوک سينه مادران وجود دارد؟

البته در بازار هم برخي فرم‌دهنده‌هاي سينه وجود دارد که ما رضايت زيادي از آنها نداريم اما بعضي مادرها از آنها نتيجه مي‌گيرند و به راحتي از آنها استفاده مي‌کنند.

هفته نامه سلامت