مصرف میوهای تابستانه -دیابت نوع2

[shomali.s]

سلام.

پدرم دیابت نوع 2 داره حدود 15 سال . و رژیم غذایی رو هم رعایت میکنه.
میخوام بدونم ایا خوردن هندوانه. خربزه . طالبی . گیلاس و زرد الو و ..... مضر؟ تو تابستان چه نوشیدنی خنکی میتونه بخوره ؟

[دکتر سید حمید سجاد]

پرسشي از دکتر مسعود کيمياگر متخصص تغذيه و رژيم‌درماني

ديابتي‌ها چقدر ميوه بخورند؟

زل زده بود به ميوه‌هاي روي ميز و با حسرت نگاه‌شان مي‌کرد....
پيش‌دستي را مقابل‌اش گذاشتم و گفتم «بفرماييد». گفت: «نه؛ ممنون!» به شوخي گفتم: «برداريد، نمک نداره!» لبخند تلخي زد و گفت: «قند که داره... من ديابت دارم!»

سلامت: آقاي دکتر! به نظر شما اين نظر صحيح است که ميوه‌ها به دليل ميزان قند بالا بايد از رژيم غذايي فرد مبتلا به ديابت حذف شوند؟

ببينيد؛ به طور کلي هر انسان بايد 50 تا 60 درصد انرژي مورد نياز خود را از مواد کربوهيدراتي (مواد قندي و نشاسته) تامين کند. افراد مبتلا به ديابت هم مانند ساير افراد بايد کالري مورد نياز خود را از کربوهيدرات‌ها تامين کنند و به دليل اينکه قندهاي ساده مثل قند، شکر، عسل، مربا، نوشابه و ... حتي‌الامکان از رژيم غذايي اين افراد حذف مي‌شود، اين انرژي بايد از طريق موادي مثل نان، برنج، ماکاروني و ميوه‌ها تامين شود. از سوي ديگر ميوه‌ها به دليل دارا بودن ويتامين‌هايي مثل ويتامين c و ويتامين a، فيبر، آنتي‌اکسيدان‌ها و ترکيبات آنتوسيانين نقش مهمي در سلامت افراد دارند و از رژيم غذايي قابل حذف نيستند. در واقع ميوه‌ها در تغذيه بيماران ديابتي جايگاه ويژه‌اي دارند.

سلامت: پس اين باور غلط از کجا آمده؟

اين مساله که افراد خود را در مقابل ممنوعيت مصرف ميوه‌ها قرار مي‌دهند، از اينجا ناشي مي‌شود که عده‌اي از مردم گمان مي‌کنند برخي از ميوه‌ها قندخون را به سرعت افزايش مي‌دهند. البته ما هم اين موضوع را قبول داريم که ميوه‌ها از نظر نمايه گليسمي (سرعت بالا بردن قندخون) با هم تفاوت دارند ولي اين تفاوت به گونه‌اي نيست که ما بخواهيم اين ميوه‌ها را از رژيم غذايي فرد حذف کنيم. به طور قطع مصرف ميوه‌هايي مثل گيلاس و سيب که نمايه (انديس) گليسمي پايين‌تري نسبت به ساير ميوه‌ها دارند بهتر است ولي اين دليل نمي‌شود که مصرف ميوه‌هايي مثل خرما و انگور که نمايه گليسمي بالاتري دارند، ممنوع شود. ما به بيماران توصيه نمي‌کنيم که حتما ميوه‌هاي با نمايه گليسمي پايين را مصرف کنند ولي در مورد ميزان مصرف و تعداد واحدهايي که مي‌توانند مصرف کنند، به آنها اطلاعات کافي را مي‌دهيم.

سلامت: اين واحدها بر چه اساسي تعيين مي‌شوند؟

يک واحد از يک ميوه، مقداري از آن است که 15 گرم ماده قندي داشته باشد. اين مقدار برابر با يک پرتقال، يک سيب، يک خوشه کوچک انگور يا يک چهارم يک طالبي است. يک بيمار ديابتي بر حسب شرايط، سليقه و علاقه‌اش مي‌تواند بين 3 تا 4 واحد ميوه مصرف کند که اين مقدار در افراد جوان که کالري بيشتري در روز دريافت مي‌کنند مي‌تواند حتي به 5 واحد هم برسد.

سلامت: شما گفتيد که بيماران مي‌توانند از ميوه‌هاي مختلف استفاده کنند ولي بسياري از بيماران ديابتي، توسط پزشک از خوردن ميوه‌هايي مثل خربزه و هندوانه منع مي‌شوند.

به نکته جالبي اشاره کرديد. اين دو ميوه (هندوانه و خربزه) ميوه‌هايي هستند که مردم و به خصوص مبتلايان به ديابت، خيلي از آنها مي‌ترسند و همان‌طور که گفتيد، برخي پزشکان، بيماران خود را از خوردن آنها منع مي‌کنند. البته اين مساله قابل توضيح است. درواقع نمايه (انديس) گليسمي هندوانه و خربزه تفاوت چنداني با بسياري از ميوه‌ها ندارد ولي مشکل اين دو ميوه در اين است حد مصرف آنها توسط بيمار چندان مشخص نيست. مثلا اگر به فردي، سيب داده شود، بعد از خوردن آن، به دنبال دومي نيست ولي همان فرد اگر دو قاچ هندوانه بخورد، دنبال دو قاچ ديگر خواهد بود. درواقع اگر بيماري بتواند خود را به خوردن همان دو قاچ هندوانه يا خربزه محدود کند، مي‌تواند آنها را نيز جزو واحدهاي ميوه خود قرار دهد، يعني يک فرد مبتلا به ديابت مي‌تواند حدود 250 گرم هندوانه، طالبي يا خربزه را به‌عنوان يکي از واحدهاي ميوه روزانه خود در نظر بگيرد.

سلامت: فرد مبتلا به ديابت چه‌طور بايد اين 3 تا 4 واحد ميوه را در طول روز مصرف کند؟

مهم‌ترين نکته‌اي که فرد بايد در اين مورد به آن توجه کند اين است که هيچ‌گاه توصيه نمي‌شود فرد، تمام واحدهاي روزانه ميوه خود را در يک نشست مصرف کند و ترجيح بر اين است که اين مقدار بين ساعت‌هاي روز تقسيم شود. مثلا اگر فردي 3 عدد خرما را به عنوان يک واحد از ميوه‌هاي مصرفي روزانه در نظر گرفته است، بهتر است اين سه خرما را با فاصله‌هاي زماني مناسب مصرف کند.

سلامت: اگر ميزان ميوه مصرف شده توسط بيمار، به اندازه 3 تا 4 واحد ميوه تعيين شده باشد، ديگر چه نيازي به رعايت اين فواصل وجود دارد؟

نه تنها در مورد ميوه‌ها که در مورد تمام موادغذايي مورد مصرف بيماران ديابتي، يکي از نکات بسيار اساسي اين است که مقدار قند در خون فرد، در يک زمان کوتاه افزايش زياد پيدا نکند. شايد بتوان اين مساله را با زمان اوج مصرف برق مقايسه کرد. در ساعت‌هاي خاصي در روز وقتي بيشترين کاربري از برق در منازل وجود دارد، توصيه مي‌شود که برخي از کارهايي که با مصرف برق همراه است، به ساعت کم‌مصرف منتقل شود زيرا قدرت توليد برق در يک شهر يا منطقه محدود است و اگر تمام موارد مصرف در يک بازه کوتاه محدود مي‌شود، مولدها توان تامين را نخواهد داشت. در بدن هم همين‌طور است. وقتي در يک ساعت خاص ميزان ورود قند به بدن بيش از حد توان توليد انسولين در بدن باشد، تعادل فيزيولوژيکي بدن دچار اختلال مي‌شود، پس ما ترجيح مي‌دهيم زمان اوج مصرف قند و ترکيبات قندي را در بين تمام ساعت‌هاي روز تقسيم کنيم.

سلامت: اگر شخصي علاقه زيادي به ميوه‌ها داشته باشد چگونه مي‌تواند تعداد واحدهاي مصرفي ميوه را در طول روز افزايش دهد؟

آنچه در تغذيه افراد مبتلا به ديابت مهم است کل ميزان انرژي و کالري دريافتي است که نبايد از مقادير تعيين شده فراتر برود. رژيم‌هايي که معمولا براي تغذيه اين افراد تنظيم مي‌شود، (3 تا 4 واحد ميوه، 6 تا 11 واحد نان و غلات)، بر مبناي نيازهاي يک فرد عادي است ولي مي‌توان با کم کردن از ميزان يک گروه از مواد غذايي،‌ به همان ميزان بر ميزان گروه ديگر افزود. البته اين تغييرات از جهات ديگر هم اهميت دارند. مثلا بايد به اين نکته نيز توجه داشت که قند ميوه زودتر از قند غلات جذب مي‌شود و ترجيح در مورد بيماران ديابتيک بر اين است که قند به صورت تدريجي جذب شود و افزايش ميوه و کاهش غلات در رژيم‌غذايي مي‌تواند تعادل آن را به هم بزند. بنابراين توصيه ما به افراد اين است که حتي‌المقدور از رژيم غذايي متعادل پيروي کنند. ما در مورد بيماران ديابتي ميوه‌اي به نام ميوه ممنوعه نداريم. ميزان مصرف را محدود مي‌کنيم ولي ممنوعيت مصرف آن را به دليل اينکه هم از لحاظ فيزيولوژيک و هم از لحاظ رواني بر بيمار تاثير منفي مي‌گذارد، رد مي‌کنيم.

هفته نامه سلامت

[دکتر سید حمید سجاد]

ديابتي‌ها با انگور خداحافظي نکنند

ديلي‌تلگراف: دانشمندان ادعا کردند که خوردن انگور مي‌تواند براي بهبود ديابت و بيماري‌هاي قلبي مفيد باشد. دانشمندان ادعا کردند که خوردن انگور مي‌تواند براي بهبود عملکرد قلب، کاهش ميزان تاثير فاکتورهاي خطرزا براي بيماري‌هاي قلبي و نشانگان متابوليک مفيد باشد. محققان آمريکايي معتقدند دليل اصلي اين موضوع به دليل خواص گياهي يا آنتي‌اکسيدان‌هاي طبيعي است که در اين گياه وجود دارد. با انجام مطالعاتي روي حيوانات دانشمندان به اين نتيجه رسيدند که داشتن يک رژيم غذايي شامل انگور مي‌تواند از فاکتورهاي خطرزا مانند نشانگان متابوليک که باعث بروز ديابت نوع دوم مي‌شود، پيشگيري کند. براي بررسي اين موضوع، محققان ترکيبي از انگورهاي سبز، قرمز و سياه را در رژيم موش‌هاي آزمايشگاهي گنجاندند تا بتوانند تاثير رژيم غذايي سرشار از چربي آمريکايي‌ها و اثرات آن را مطالعه کنند. بعد از چند ماه تحقيق، دانشمندان متوجه شدند موش‌هايي که رژيم غذايي شامل انگور داشتند فشار خون کمتر و عملکرد قلبي بهتري داشتند و نسبت به موش‌هايي که انگور نمي‌خوردند تورم کمتري در قلب و رگ‌هاي خوني آنها به وجود مي‌آمد. اين موش‌ها همچنين تري‌گليسيريد کمتر و تعادل گلوگز بهتري نيز داشتند. دکتر استيون بولينگ، جراح قلب در اين باره گفت: «تاثير مثبت انگور به دليل آنتي‌اکسيدان‌هايي است که از سلول‌هاي قلبي محافظت مي‌کند. اگر چه براي آنکه بيماران بهترين نتيجه را بگيرند، بايد از خوردن غذاهاي حاوي چربي‌هاي اشباع شده و کلسترول خودداري کنند، ورزش کنند و سعي کنند خود را به وزن نرمال برسانند.»


قند موجود در توت سفيد براي كساني كه مبتلا به مرض قند هستند ضرر ندارد
خواص توت
جام جم آنلاين: اين روزها به هر ميوه‌فروشي‌اي كه سر مي‌زنيم با ديس‌هاي بزرگي كه پر از توت‌هاي سفيد و شيرين است‌ مواجه مي‌شويم؛ ميوه نوبرانه بهار كه طرفداران زياد و خواص درماني بي‌شماري هم دارد.

درخت توت از درختان بزرگ و مرتفعي است كه ارتفاع آن به 20 متر و قطرش به يك متر مي‌رسد. اين درخت بومي چين است و در چين مركزي و شرقي به صورت بومي وجود دارد. توت قرن‌ها پيش به اروپا برده شد. اين درخت در آمريكا در اوايل دوران استقلال اين كشور به عنوان منبع غذايي براي كرم ابريشم مورد استفاده قرار گرفت.

توت در اكثر كشورهاي جهان ازجمله در نقاط استپي و شمال ايران كشت مي‌شود و حتي به طور خودرو در جنگل‌هاي شمال ايران پراكنده شده است. تنها ميوه درخت توت نيست كه استفاده مي‌شود.

برگ توت در بهار براي تربيت كرم ابريشم و در پاييز به مصرف دام مي‌رسد. چوب آن در مصارف مختلف نجاري و خصوصا تهيه تار و در شمال كشور براي طبقه‌بندي، تلنبار و همچنين مال‌بند براي گاوآهن برنج‌كاري به كار مي‌رود.

پوست شاخه‌هاي جوان نيز براي بسته‌بندي و بستن پيوند مورد استفاده قرار مي‌گيرد. برگ درخت توت سفيد، به عنوان تنها غذاي كرم ابريشم، اهميت اقتصادي ويژه‌اي ‌دارد و گاه درخت توت اساسا به همين منظور كاشته مي‌شود.

توت با خاصيت

توت ميوه‌اي پرخاصيت و البته پركالري است. يكصد گرم توت كه تقريبا معادل يك فنجان است حاوي 61 كالري انرژي است. هر فنجان توت حاوي 0.9 گرم پروتئين است. البته بايد توجه داشت كه پروتئين توت، پروتئين گياهي است. اين حجم توت 1.1 گرم چربي دارد و حاوي 16 ميلي‌گرم كلسيم است. ميزان كلسيم توت قابل توجه است. بد نيست بدانيد ميزان توصيه شده‌ كلسيم 800 ميلي‌گرم در روز است. يكصد گرم توت همچنين حاوي 0.8 ميلي‌گرم آهن،
280 واحد بين‌المللي ويتامين آ ، 0.02 ميلي‌گرم ويتامين بي يك
، 0.06 ميلي‌گرم ويتامين بي 2 ،1.1 ميلي‌گرم ويتامين B3 و 16 ميلي‌گرم ويتامين c است. توت همچنين حاوي مقادير بالايي آب، فيبر، تانن و منيزيم است. بد نيست بدانيد هر 100گرم توت خشك 360 كالري انرژي توليد مي‌كند.

خواص درماني توت

قند موجود در توت سفيد براي كساني كه مبتلا به مرض قند هستند ضرر ندارد. به همين علت به آنها توصيه مي‌شود به جاي قند، چاي را با توت خشك بخورند.اين ميوه خوشمزه داراي آنتي‌اكسيداني به نام آنتوسيانيد است. آنتي‌اكسيدان موجود در اين ميوه فوايد بسياري براي سلامتي دارد كه يكي از آنها كاهش ميزان كلسترول بد خون و جلوگيري از ابتلا به بيماري‌هاي قلبي و عروقي است.نقش ديگر آنتي‌اكسيدان‌ها پيشگيري از سرطان است، به همين دليل مصرف توت براي پيشگيري از سرطان توصيه مي‌شود.توت سفيد حاوي فيبر فراواني است، به همين دليل ملين خوبي است.توت در سهل كردن جريان ادرار نيز نقش دارد.مصرف اين ميوه وزن را كاهش مي‌دهد. طبق يافته‌هاي پژوهشگران فيبرهاي نامحلول موجود در توت كالري جذب شده در بدن را كاسته و موجب كاهش وزن مي‌شود.توت حاوي مقدار قابل توجهي ويتامين c و آهن است، از اين رو مصرف آن براي كساني كه كم‌خوني دارند توصيه مي‌شود.جوشانده پوست خشك شاخه‌هاي جوان و تازه درخت اين ميوه، ملين و روان‌كننده مزاج است.
توت به علت داشتن انواع ويتامين‌هاي گروه B در كاهش و رفع ترس، عصبانيت، خمودي، اضطراب و هيجان موثر است.ويتامين A موجود در توت باعث رشد ناخن‌ها و تقويت چشم مي‌شود.


میوه ای مضر برای دیابتی ها

خوردن زیاد هندوانه برای طحال زیان آور است .یک متخصص تغذیه گفت : هندوانه سرشار از پتاسیم است و خوردن آن برای افراد دیابتی مفید نیست زیرا باعث افزایش قند خون می شود مرتضی صفوی افزود: آب هندوانه به عنوان خنکی برای بیماران مبتلا به تب و بیماری های عفونی مفید استاین متخصص تغذیه گفت : آنتی اکسیدان های موجود در هندوانه می توانند رادیکال های آزادی که به علت اکسیداسیون کلسترول و تنگ شدن دیواره عروق خونی ایجاد می شوند را غیر فعال و از بروز بیماری های قلبی و عروقی و سکته جلوگیری کند .