یکی از عوارضی که بعد از شیمی درمانی برای بیماران سرطانی به احتمال زیاد وجود دارد، بیماری های دهان و دندان است. به طور کلی بهتر است بیماران سرطانی همواره تحت نظر دندانپزشک نیز باشند زیرا مراقبت های دهان و دندان در این بیماران پیچیدگی های خاص خود را دارد.
آیا شیمی درمانی باعث پوسیدگی دندان می شود؟
اشعه های موجود در پرتو درمانی و همچنین فرآیند شیمی درمانی می تواند تغییراتی را در پوشش دهانی و غدد بزاقی ایجاد کند که منجر به برهم خوردن تعادل باکتریایی می شود. باکتری های بسیاری داخل دهان وجود دارد که برخی از آنها مفید و برخی از آنها مضر هستند. برهم خوردن تعادل باکتریایی و اختلال در تولید بزاق منجر به زخم های دهانی و پوسیدگی و عفونت دندان می شود.
بنابراین احتمال زخم های دهانی، عفونت و خراب شدن یا پوسیدگی دندان در بیمار بالا می رود. همچنین داروهای ضد دردی که در دوران درمان سرطان استفاده می شود و سایر داروها نیز ممکن است موجب خرابی دندان بیماران سرطانی شوند.
شیمی درمانی و پرتو درمان از رشد و شکل گیری به موازات توقف و کند کردن فرآیند رشد سلولهای سرطانی، از رشد سلول های جدید جلوگیری کرده و رشد سلولهای جدید را کند می کنند. سلول های پوشاننده حفره دهان نیز از این قاعده مستثنا نیستند.
آبسه دندان پس از شیمی درمانی
بیمارانی که در مدت 3 ماه سابقه شیمی درمانی داشته یا از 6 ماه پیش تا کنون تحت پرتو درمانی قرار گرفته اند و دچار عفونت دندان شده اند، مبتلا به نوعی نارسایی ایمنی ناشی از نقص نوتروفیل به نام عفونت نوتروینی هستند. در بیمارانی که این نوع عفونت وجود ندارد با مشورت پزشک آنکولوژی بیمار، می توان اقدام به درمان عفونت دندان کرد.
بیماران سرطانی 48 ساعت قبل از شروع درمان های دندانپزشکی باید آزمایش خون بدهند تا ایمنی و سطح گلبول سفید وی مشخص شود.
مشکلات دهانی در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن بسیار رایج است. بنابراین، این بیماران باید تحت مراقبت های منظم دندانپزشکی باشند.
دکتر سمانه شیرانی
متخصص پاتیولوژی دهان