مشکل درد شکم بیماران روده تحریک پذیر

[دکتر نادر]

دردی که تا حد زیادی مشخصه این بیماری هست باید چند ویژگی داشته باشه که به معیار ROME II معروف است

حد اقل 12 هفته ( نه لزوما متوالی ( ناراحتی یا درد شکمی در 12 ماه گذشته که دو مورد از سه ویژگی زیر را داشته باشد:

1- پس از اجابت مزاج تسکین یابد
2- شروع آن همراه با تغییر در دفعات دفع باشد
3- شروع آن همراه با تغییر در قوام مدفوع باشد

شدیت و محل درد شکمی در این بیماری بسیار متغیر است. محل درد در 25% موارد در ناحیه بالای شکم ,20% در راست شکم , 20% در سمت چپ شکم , و 10% در پائین شکم. معمولا درد بصورت اپیزودیک و کرامپی است اما می تواند بر زمینه درد پایدار اضافه شود و نیز ممکن است آن قدر خفیف باشد که فراموش شود یا فعالیت های روزانه را مختل کند. با وجود این سوء تغذیه ناشی از دریافت ناکافی کالری در این بیماری بسیار نادر است. همچنین محرومیت از خواب نیز غیر معمول است زیرا درد شکمی تقریبا همیشه فقط در ساعات بیداری تظاهر می یابد. اما بیماران مبتلا به نوع شدید این بیماری اغلب در طول شب به کرات
بیدار می شوند و لذا درد شبانگاهی عامل افتراق دهنده و نامناسبی در تشخیص بیماری روده ای کارگری از ارگانیک می باشد.
درد اغلب در اثر غذاخوردن یا استرس هیجانی تشدید می شود و با خروج گاز و مدفوع تسکین می یابد. زنان مبتلا معمولا از تشدید علائم در طی مراحل پیش از قائدگی و قائدگی شکایت دارند.

ضد اسپاسم ها برای درمان این مشکل
پزشکان مشاهده کرده اند که داروهای آنتی کولینرژیک ممکن است موجب تسکین موقتی علائمی مانند کرامپ های دردناک مربوط به اسپاسم روده شوند. اگر چه کارآزمائی های بالینی شاهد دار نتایج متفاوتی داشته اند , معمولا شواهد موجود ؛ مفید بودن
داروهای آنتی کولینرژیک برای رفع درد را تائید می کنند. در یک متا آنالیز بر بروی 26 کارآزمائی دو سو کور در مورد داروهای ضد اسپاسم در بیماری روده تحریک پذیر , احساس بهبود کامل ( 62%) کاهش درد شکمی ( 64%) در مقایسه با دارونما ها ( به ترتیب 35 و 45 % ) گزارش شده است که نشانگر کارآمدی علامتی آنهاست. بیشترین اثر بخشی دارو هنگامی است که قبل از شروع درد قابل توجه پیش بینی تجویز گردد. مطالعات فیزیولوژیک نشان داده اند که داروهای آنتی کولینرژیک
رفلکس گاسترو کولیک را مهار می کنند, از این رو با دادن ضد اسپاسم 30 دقیقه قبل از غذا , درد بعد از غذا به خوبی کنترل می شود زیرا در این مدت کوتاهی قبل از شروع پیش بینی شده درد , سطح دارو در خون به مقدار موثر می رسد. اکثر آنتی کولینرژیک ها حاوی آلکالوئید های بلادونای طبیعی هستند که ممکن است موجب خشکی دهان , احتباس ادراری , و تاخیر ادرار , تاری دید و خواب آلودگی شوند. بعضی از پزشکان مصرف آنتی کولینرژیک های صناعی مثل دی سیکلومین را ترجیح می دهند زیرا تاثیر کمتری بر ترشحات غشای مخاطی دارند و بنا براین عوارض جانبی ناخواسته کمنری ایجاد می کنند

بیماری روده تحريك پذير(اخبار و گزارشات)
بیماری روده تحريك پذير(اخبار و گزارشات)

[دکتر نادر]

درمان درد شكم
داروی ضداسپاسم، عضلات معده و روده را شل می‌كند. این داروها به تخفیف درد شكم كمك می‌كنند، اما سودمندی آنها در مورد اسهال یا یبوست نامعلوم است. از جمله این گروه داروها می‌توان به دی‌سیكلومین و هیوسین اشاره كرد.
این داروها دارای عوارض جانبی مانند خشكی دهان، تعریق، تاری دید، سرگیجه، یبوست، نفخ، مشكلات ادراری، سردرد و تپش قلب هستند.
برخی بیماران می‌گویند كه اسانس نعناع درد آنها را برطرف می‌كند. ما اسانس نعناع با توجه به اینكه دریچه‌ مری به معده را هم شل می‌كند، ممكن است باعث ترش كردن و سوزش سردل شود.
گروهی از داروها بنام <پروكینتیك‌ها> فعالیت عضلات صاف روده‌ها را افزایش می‌دهند و ممكن است به تخفیف نفخ و یبوست كمك كنند. از جمله این داروها می‌توان به متوكلوپرامید اشاره كرد.
ظاهرا مصرف مقادیر كم داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای مانند آمی‌تریپ‌تیلین یا نورتریپ‌تیلین هنگام خواب در تخفیف درد شكم موثر است. برخی از تحقیقات نشان داده است كه این گروه داروها بیش از همه در مبتلایان به روده تحریك‌پذیر با علائم غالب اسهالی موثرند.
البته این داروها هم عوارض جانبی خود مثل ضعف، خوا‌ب‌آلودگی، خشكی دهان و یبوست را دارند. از داروهای ضدافسردگی گروه مهار كننده‌های انتخابی سروتونین مثل فلوكستین كه عوارض جانبی كمتری دارند نیز در درمان نشانگان روده تحریك‌پذیر استفاده شده است، اما كارآیی آنها قطعا ثابت نشده است


ضداسپاسم‌ها: داروهاي ضداسپاسم موجب تسكين موقت مي‌شوند ولي اثربخشي اين داروها هنگامي است كه قبل از شروع درد قابل پيش‌بيني مصرف شود.

درد شكمي: شدت و محل درد شكمي در ibs بسيار متغير است و ممكن است به صورت درد حمله‌اي بوده يا بر روي يك درد پايدار اضافه شود و حتي شخص را از فعاليت‌هاي روزانه باز دارد يا به صورت درد كاملا خفيف بروز كند.

اين درد معمولا در ساعات بيداري احساس مي‌شود و تقريبا هيچ‌گاه اختلال در خواب ايجاد نمي‌كند و اغلب بعد از غذا خوردن يا هيجان تشديد مي‌شود.

درد شکم:
داروهای ضد اسپاسم نظیر دی‌سیکلومین و هیوسیامین به طور گسترده‌ای برای درمان درد شکم و احساس سنگینی ناشی از سندرم روده تحریک‌پذیر کاربرد دارند. این گروه داروها فعالیت عضلات روده‌ها را کاهش می‌دهند و درد ناشی از اسپاسم عضلات صاف روده را برطرف می‌کنند. هرچند نتایج حاصل از مطالعات بالینی نشان داده‌‌اند که داروهای ضد اسپاسم در برطرف‌کردن درد شکم در این بیماران برتری چندی بر دارونما ندارند، اما اگر بیمارتان از مصرف داروهای ضد اسپاسم رضایت دارد، لزومی ندارد که داروی او را قطع کنید. داروهای ضد افسردگی برای درمان این بیماران که علایم اصلی آنها درد شکم و سوءهاضمه است و علایم آنها با استرس تشدید می‌شود، کاربرد دارند. داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین، بر حرکات لوله گوارشی موثرند اما تحریک‌پذیری احشاء را کاهش نمی‌دهند.

این دردها چگونه افزایش یا کاهش می یابد؟
▪ درد شکمی معمولا در تمامی بیماران فقط در ساعات بیداری وجود دارد و غالبا با مصرف غذاهای خاص یا استرس عاطفی افزایش پیدا می کند و با دفع گاز یا مدفوع کاهش می یابد