دكتر عباس صداقت رييس اداره ايدز وزارت بهداشت هشدار مي?دهد
افـزايـش آمـار زنـان مـبـتـلا بـه ايـدز

سلامت: آقاي دكتر! در آخرين آماري كه وزارت بهداشت از مبتلايان به ايدز اعلام كرد، باز هم معلوم شد تعداد كساني كه از طريق تزريق مبتلا شده‌اند، بيشتر از ساير بيماران است...

اما در چند سال اخير شاهد افزايش تعداد مبتلايان از طريق ‌جنسي هستيم، به‌گونه‌اي كه وزير بهداشت خبر از آتشفشان ايدز از راه جنسي داد، ولي اين تغيير الگو به چه دليل به وجود آمده است؟

بخشي از اين تغيير الگو طبيعي و مبتني بر اپيدمي بيماري ايدز است. در اواخر دهه 70 شيوع ايدز از طريق تزريق افزايش پيدا كرد كه با برنامه‌هاي كاهش آسيب، اين موج ايدز مهار شد اما در حال حاضر معمولا گروه‌هايي كه رفتار پرخطر دارند با هم، هم‌پوشاني دارند و عوامل اجتماعي‌اي كه باعث بروز يك آسيب اجتماعي مي‌شوند، مشترك هستند. در واقع زماني كه خانواده يك فرد معتاد مي‌شود، رفتار پرخطر هم در آن خانواده ايجاد خواهد شد. گاهي مصرف‌كنندگان مواد هم با زنان‌ خياباني ارتباط جنسي دارند و هم با همسر خود. از سوي ديگر، همسران آنها نيز به دليل مشكل‌هاي مختلف در معرض روابط پرخطر قرار دارند. بنابراين ماهيت اين بيماري است كه از گروهي به گروه ديگر تغيير كند.

سلامت: آيا تحقيقي در مورد افرادي كه رفتار پرخطر دارند نيز انجام داده‌ايد؟

بله، نظام مراقبت ثبت‌ بيماري‌ها به ويژه در مورد ايدز بسيار دقيق و هوشمند است و اطلاعات ارزشمند و كارآمدي در مورد اين بيماري و جزيياتش در اختيارمان قرارمي‌دهد. نظام مراقبت ثبت بيماري‌ها در مورد ايدز آنقدر قوي عمل كرده كه براي شمال‌آفريقا و شرق مديترانه به عنوان الگو معرفي شده است. براساس اطلاعات به دست آمده از اين نظام، به راحتي مي‌توانيم تغييراتي را كه در شكل و الگوي ابتلا به وجود آمده، شناسايي كنيم و مداخلات اثربخش را برايش در نظر بگيريم. به‌طور مثال اين اطلاعات نشان مي‌دهد كه تعداد زنان مبتلا به ايدز در حال افزايش است و بر همين مبنا، مراكزي را براي آموزش زنان در نظر گرفتيم. علاوه بر اين، به صورت ساليانه يا دوسالانه مطالعه‌هاي رفتاري در مورد گروه‌هاي داراي رفتار پرخطر انجام مي‌شود. در اين مطالعه افراد در معرض خطر مانند زنان، دانشجويان و كساني كه رفتار پرخطر دارند مثل معتادان و زنان روسپي را شناسايي مي‌كنيم و بر مبناي اطلاعات آن، برنامه‌هايي براي پيشگيري از ابتلاي به ايدز تعريف خواهيم كرد.

سلامت: وزارت بهداشت هر 3 ماه يك بار، آمار مبتلايان به ايدز را منتشر مي‌كند، اما كارشناسان معتقدند اين آمارها خوش‌بينانه است و واقعي‌ نيست. شما در اين باره چه مي گوييد؟

دو نوع آمار داريم؛ آمار ثبت‌?شده و آمار تخميني. آمارهاي وزارت بهداشت مربوط به مبتلايان به ايدز است كه به مراكز درماني مراجعه مي‌كنند، اما براساس الگوهاي آماري و نرم‌افزارهايي كه سازمان جهاني بهداشت براي محاسبه تعداد بيماران در نظر گرفته، پيش‌بيني مي‌كنيم، 80 هزار بيمار مبتلا به ايدز داشته باشيم.

سلامت: چه برنامه‌هاي آموزشي‌اي براي پيشگيري از ايدز و اصلاح باور جامعه در مورد بيماران ايدزي داريد، چون بسيار ديده شده كه حتي برخي از پزشكان نيز بيمار ايدزي را پذيرش نمي‌كنند؟

ابزار آموزش عمومي دست رسانه‌هاي جمعي است، ما امكان دسترسي به همه اقشار جامعه را نداريم اما براي زنان آسيب‌پذير، معتادان و افرادي كه رفتار پرخطر دارند، برنامه آموزشي داريم. براي آموزش به مردم و افزايش آگاهي‌شان در مورد ايدز رسانه‌ها بايد بيشتر از گذشته اطلاع‌رساني كنند. در برنامه استراتژي كشور، به آموزش تاكيد ويژه‌اي شده است، بنابراين از آموزش و پرورش انتظار داريم اين آموزش‌ها را جدي‌تر براي دانش‌آموزان برگزار كند.

سلامت: يكي از موضوعات بحث‌برانگيز، گنجاندن آزمايش ايدز در آزمايش‌هاي پيش از ازدواج است. گفته مي‌شود جواب آزمايش‌ منفي بيانگر مبتلانبودن فرد به بيماري ايدز نيست. شما چه راه‌حلي را پيشنهاد مي‌كنيد؟

آزمايش ايدز پيش از ازدواج هرگز روش مطمئني براي تاييد سلامت فرد نيست؛ چون حتي اگر فرد مبتلا نباشد و در دوره پنجره هم باشد، چه تضميني وجود دارد كه رفتار پرخطر نداشته باشد؟ بنابراين اين آزمايش‌ها مفيد نخواهد بود، اما جوانان بايد بدانند ما مراكز مشاوره بيماري‌هاي رفتاري داريم كه اگر هر فرد نگراني و شبهه‌‌اي در مورد بيماري ايدز داشت، مي‌تواند به اين مراكز مراجعه و مشاوره‌هاي لازم را دريافت كند. اين مراكز مشاوره در دانشگاه‌هاي علوم پزشكي زيرنظر معاونت بهداشتي دانشگاه‌ها فعاليت دارند.