جستجو در سایت توسط گوگل

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج 1 تا 10 از 11 مجموع

موضوع: تمرکز حواس(مجموعه مقالات)

  1. #1
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض تمرکز حواس(مجموعه مقالات)

    مطالعه ی موفق با تمرکز
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    واقعیت ها در: تمرکز حواس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    اساس تمرینات در: تمرکز حواس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    علاقه: مهم ترین شرط در تمرکز حواس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    روش مطالعه ی متمرکز
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    عوامل مهم دیگر در: مطالعه ی متمرکز
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    تمرکز حواس در کلاس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    پرورش دقت وحواس پنج گانه
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    تمرکز فکر: تن آرامی یا Relaxation
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    تمرکزحواس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    چند تمرین برای تمرکزحواس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    تمرکز از راه ذکر و عرفان
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    پاسخ به سؤالات شما درباره ی تمرکزحواس
    http://www.iransalamat.com/?file=art...bsectionId=674
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  2. #2
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض وقتي كودكان كم‌دقت هستند

    تمركز بر موضوعي غير از موضوع اصلي به‌صورتي كه كودك از موضوع اصلي دور ‌شود را كمبود توجه مي‌گويند؛ به‌طور مثال اينگونه كودكان معمولا به جاي تمركز بر طول يك كلمه يا يك شكل، به‌ توالي حروف يا يك علامت غيرضروري توجه مي‌كنند.

    براي بهبود رفتار توجه، همه روش‌هاي آموزشي بايستي در ارتباط با يك تكليف خاص رشد كند. اين يك اصل است كه ما توجه را تعليم نمي‌دهيم؛ توجه به برخي چيزها را تعليم مي‌دهيم.

    از روش‌هاي بهينه براي اصلاح كاستي‌هاي توجه توسط مربي، بازي‌كردن با كودكان است. در اين بازي‌ها از كودكان مي‌خواهيم كه وضعيت جسماني خاصي را در نظر بگيرند و در طولاني‌ترين زمان ممكن آن حالت فيزيكي را حفظ كنند. كودكي كه زمان طولاني‌تري را ‌توانست حفظ كند پيروز محسوب مي‌شود (توجه يك توانايي ساده و واحد نيست كه بتوان آن‌ را آموزش داد و بايستي آن را به ساير موقعيت‌ها نيز تعميم داد).

    آنچه ضروري مي‌نمايد آموزش رفتار توجه در يك فعاليت خاص است؛ مانند توجه به خواندن يا هجي‌كردن يا توجه به حركات موجود در يك ورزش يا توجه به تكاليف و يادگيري آنها.

    راهكارهاي لازم جهت بهبود و اصلاح توجه:

    1- روي توجه انتخابي محرك مربوطه كار كنيد: توجه به اينگونه كودكان ناشي از تمركز بر طول يك كلمه و يا يك شكل به جاي تمركز بر توالي حروف و يا توجه به يك علامت غيرضروري است كه حواسشان را پرت مي‌كند.

    2- به كودك بگوييد كه كدام محرك مهم است: به توالي و تركيب حروف توجه كنيد و به آنها هم بگوييد تا توجه كنند. مثلاً مي‌گوييم: «يادت باشه از اينجا شروع كن و بخون».
    3- تعداد محرك‌ها و پيچيدگي آنها را كم كنيد: مثلاً براي رياضي مي‌توانيد تعداد و تنوع مسائل رياضي را كاهش دهيد تا دشواري تكليف كمتر شود.

    4- افزايش درجه شدت محرك مربوطه: صداهاي ناگهاني، حركت و رنگ محرك‌هايي هستند كه مي‌توانند براي جلب توجه بينايي كودك مورد استفاده قرار بگيرند. مثلا اگر مشكل در يادگيري حروف يك مصوت است مربي مي‌تواند حروف مصوت كوتاه را قرمزرنگ كند و سپس به مرور زمان، رنگ را از تكليف مربوطه محو كند.

    5- استفاده از تازگي و تنوع: استفاده از تازگي، شگفت‌انگيز‌بودن و خنده‌داربودن و معرفي چيزهاي جديد، متفاوت يا غيرمعمول در يك موقعيت يادگيري، اغلب توجه كودك را جلب مي‌كند. تازگي همراه با محركي به كودك عرضه مي‌شود كه به‌آساني توسط او كشف شود به‌طوري‌كه شكست را تجربه نكند. يك چرتكه، شمارشگر يا رايانه كوچك دستي به‌جاي كتاب حساب، نمونه‌هايي از تازگي هستند.

    6- به‌كارگرفتن حس لامسه و حركت:
    الف- رديابي كودك با چشم روي لغت و تكرار آن، گفتن نام لغت، سپس پاك كردن آن و استفاده از حافظه و نوشتن مجدد آن (تقويت حافظه بينايي).
    ب- خواندن و نوشتن لغات با استفاده از حافظه. اگر كودك به اين مرحله نرسيد مرحله اول را آن‌قدر تكرار كند تا به اين مرحله برسد.
    ج- تكرار لغت چاپي از يك لغت به چند لغت به‌طوري كه كودك، خودش آن لغت را بنويسد و بدون نگاه كردن به مدل اصلي آن‌ را پيدا كند.
    د- تعليم لغات، ايجاد و تكامل يك خزانه لغت، خواندن و درك و فهم معني گروه‌هاي لغات هنگام خواندن هر متن جديد، از ويژگي‌هاي اين مرحله است.

    7- موارد را در دسته‌هاي مشترك ارائه دهيد (كلمات هم‌خانواده، ارائه مجموعه‌هاي مشترك مثلاً حروف صدادار)

    8- استفاده از تجارب معنادار قبلي: بيان احساسات، انگيزه‌ها و اهداف در قالب داستان. اين همانند‌سازي با ويژگي‌هاي داستان باعث افزايش توجه و علاقه به آن تكليف ادبي مي‌شود.

    9- طول مدت توجه را افزايش دهيد.

    10- در مورد آنچه بايد انجام شود توضيح دقيق بدهيد:
    الف- مشخص كردن وسعت و حوزه كاري براي انجام تكاليف
    ب- تقسيم‌كردن تكاليف به خرده‌تكاليف
    اين روش، خصوصاً براي كودكاني كه در نگهداري و تداوم توجه در طول يك دوره زماني مشكل دارند مفيد است.

    11- از يك زمان‌سنج استفاده كنيد تا هنگامي‌كه كودك موفق شد در طول زمان توافق‌شده توجه خود را حفظ كند پاداش‌هاي لازم به او ارائه شود.

    12- زمان تكليف مورد نظر را به‌تدريج افزايش دهيد (ازطريق تشويق و تقويت).

    13- تعدادي كارهاي متفرقه به كودك ارائه دهيد: اين كار زمان مجاز براي توجه نكردن را از پيش مشخص مي‌كند و به كودك كمك مي‌كند تا موقعيت‌هاي توجهي را از بي‌توجهي تشخيص دهد و بر همين مبنا مي‌توان كودك را به‌دليل انجام كارهاي فهرست‌شده تشويق كرد.

    14- افزايش طول مدت توجه را تقويت كنيد: معلم مي‌تواند منحني مدت زماني را كه كودك قادر به حفظ توجه خويش است ترسيم كند و كودك آن را مشاهده و تثبيت كند.

    15- انعطاف‌پذيري تغييرات توجهي كنترل‌شده را افزايش دهيد: مثلاً معلم در عين‌‌حال كه مشغول صحبت كردن در كلاس است توجه دانش‌آموزان به مسئله‌اي را كه روي تخته نوشته‌ شده جلب مي‌كند و توجه از محرك شنوايي به بينايي تغيير مي‌يابد.

    16- مدت‌زماني را براي تغييرات توجهي در نظر بگيريد: كودكان را بايد به‌خاطر جابه‌جايي سريع توجه از يك حركت به حركتي ديگر تقويت كرد.

    17- در يك زمان واحد فقط از يك كانال حسي درخواست‌هايي داشته باشيد؛ مثلاً وقتي معلم صحبت مي‌كند، به كانال شنوايي كودك نياز است؛ چنانچه معلم بخواهد كودك به چيزهايي كه او مي‌گويد گوش كند بايد از استفاده از هر هدف ديگري كه نياز به استفاده همزمان از كانال‌هاي بينايي و شنوايي كودك داشته باشد خودداري كند.

    18- مدت زمان لازم براي تغييرات توجهي را كاهش دهيد: كودكان ياد بگيرند سرعت انعطاف‌پذيري تغييرات توجهي خويش را از يك محرك به محرك ديگر افزايش دهند.

    راهبردهاي اضافي براي بهبود توجه:

    1- به كودك در موقعيت انفرادي آموزش دهيد.

    2- دروس را در حد ظرفيت تميزدهندگي كودك نگه‌داريد و از روش شرطي‌سازي استفاده كنيد. تقويت و تعميم محرك را تا جايي‌كه ظرفيت دارد افزايش داده و پس از آن كودك را در همان حالت نگه‌داريد زيرا افزايش بيشتر شرطي‌سازي باعث حواس‌پرتي كودك مي‌شود.
    پاولوف اين آزمايش را روي پسربچه‌اي 11ساله‌ انجام داد و پسربچه شرطي شده بود كه به يك زمان‌سنج آونگي كه در دقيقه 140بار ضربه مي‌زد پاسخ دهد. او به زمان‌سنجي كه در هر دقيقه 90بار ضربه مي‌زد پاسخ نمي‌داد. سپس 90 ضربه به 100ضربه در دقيقه افزايش يافت و به‌تدريج به 140ضربه رسيد. پسربچه به 90 تا 120 ضربه، پاسخ‌هاي صحيح مي‌داد. اما در اين نقطه يعني 120ضربه قوه تميزدهندگي پسربچه مختل شد و واكنش‌هاي منفي نشان داده و به‌شدت آشفته و حواس‌پرت مي‌شد.

    3- موفقيت كودك را افزايش دهيد: اگر كراراً به كودكان تكاليف دشواري داده شود كه نتوانند آنها را انجام دهند توجه به محرك مربوطه را متوقف مي‌كنند و ناكامي مكرر، انتظار شكست را در كودك به‌وجود مي‌آورد. مي‌توان با ارائه تكاليفي كه براي كودك موفقيت‌هايي را به‌بار مي‌آورد و با قراردادن تكاليف آسان در ميان تكاليف مشكل از ايجاد احساس شكست در كودك جلوگيري كرد.

    4- توجه به محرك‌هاي مربوطه را تقويت كنيد: چنانچه معلم از كودك بخواهد به محرك‌هاي مربوطه پاسخ دهد اين احتمال قوي وجود دارد كه به محركي پاسخ دهد كه به‌دنبال آن تقويت وجود دارد. تقويت مي‌تواند از طريق عبارات كلامي، دادن ستاره‌ و ژتون‌هاي رنگي باعث حس‌ موفقيت در كودك شود.

    5- تكنيك‌هاي خودنظارتي را تعليم دهيد:

    الف) كودك و معلم تصميم بگيرند كه چه نوع رفتار توجهي بايد رشد داده شود.

    ب) به كودك آموزش دهيد هنگامي كه به محرك خاصي توجه نمي‌كند آن را بازبيني كرده و يادداشت كند.

    ج) توافق بر يك تقويت‌كننده كه مي‌تواند براي پاداش رفتار توجه مفيد باشد (با استفاده از نوار ضبط‌صوت و سپس با استفاده از خودتمجيدي).
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  3. #3
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض مصرف ناكافي آب، تمركز حواس را كاهش مي‌دهد

    مصرف ناكافي آب، تمركز حواس را كاهش مي‌دهد.

    به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، كاهش ميزان آب بدن نه تنها گردش خون را مختل، بلكه فعاليت مغز را كند و تمركز حواس را كاهش مي‌دهد و عوارضي مانند سرگيجه، بي حالي و غش را در انسان ايجاد مي‌كند.

    همچنين نوشيدن آب يكي از بهترين شيوه‌هاي كاهش و كنترل وزن بوده و حساسيت دستگاه تنفسي و غلظت خون را كاهش مي‌دهد.

    لازم به ذكر است كه آب در هضم و جذب غذا و ويتامين‌ها مفيد بوده و مانع تشكيل سنگ كليه و سنگ كيسه صفرا مي‌شود.
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  4. #4
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض 15 روش براي افزايش تمرکز

    1- هنگام درس خواندن کاغذ و خودکاري کنار دستتان بگذاريد و فکرهايي را که به ذهنتان مي رسد و مزاحم درس خواندتان مي شود يادداشت کنيد. با اين کار ديگر نگران فراموش کردن کارها و ايده ها نيستيد و به خودتان يادآوري مي کنيد درست است که اين کارها به اندازه اي مهم هستند که آنها را يادداشت کنيد و بعداً برايشان کاري انجام بدهيد اما آنقدر مهم نيستند که به خاطرشان درس خواندن را متوقف کنيد.




    2- خوب است گاهي فکرهاي ناراحت کننده يا آنهايي که حواستان را پرت مي کنند جاي ديگري بگذاريد. به اين ترتيب که زماني که مشغول درس خواندن هستيد آنها را موقتاً کنار بگذاريد تا بتوانيد روي درس خواندن متمرکز شويد.

    3- سعي کنيد هدف مشخصي را معين کنيد که در هر بار درس خواندن به آن برسيد. اين کار کمک مي کند توجه تان را به کار مشخصي که در دست داريد معطوف کنيد. همچنين اين کار بازخوردي از پيشرفت به دست تان مي دهد.

    4- سعي کنيد بر درسي که مي خوانيد تمرکز کنيد و به اتفاقات بلندمدتي که بر اثر خوب يا بد امتحان دادن مي افتد فکر نکنيد. اول مهمترين کار حال حاضر را انجام بدهيد و بدانيد هر چيز حواس پرت کرن ديگري که به ذهنتان مي رسد اهميت کمتري از آنچه در حال انجامش هستيد، دارد.

    5- اين شعار را در ذهن داشته باشيد که؛ «با شرايطي که دارم بيشترين تلاش خود را خواهم کرد.» نه اينکه فکر کنيد «بايد همه چيز کامل باشد.»

    6- ياد بگيريد چگونه تشخيص بدهيد مساله اي که حواس تان را پرت کرده است مهمتر از درس خواندن است. هرگاه که ممکن بود مستقيماً به سراغ علت حواس پرتي تان برويد. گاهي با حذف علت حواس پرتي اصلي مي توانيد زمان بيشتري را به درس اختصاص دهيد و بعداً کمتر نگران باشيد.

    7- سعي کنيد جاي خاصي را براي درس خواندن انتخاب کنيد که وسايل حواس پرت کني مثل راديو و تلويزيون در آن نباشد.

    8- محل درس خواندن خود را تميز و مرتب نگه داريد و سعي کنيد از آن فقط براي درس خواندن استفاده کنيد. اين کار حواس پرتي را کاهش مي دهد و کمک مي کند راحت تر به حالت تمرکز دست يابيد. مثلاً ممکن است وقتي روي تخت دراز مي کشيد و درس مي خوانيد کمتر تمرکز داشته باشيد تا وقتي که پشت ميزي مي نشينيد که هميشه از آن براي درس خواندن استفاده مي کنيد.

    9- درس خواندن را در دوره هاي زماني محدود انجام بدهيد تا بدانيد به زودي نقطه پايان فرا مي رسد. بي وقفه درس خواندن طوري که به نظر مي رسد نقطه پاياني وجود ندارد سخت تر است.

    10- همه کتاب ها، جزوه ها و کتاب هاي کمک درسي تان را کنار دست تان بگذاريد. اگر لازم باشد براي اينها از جايتان بلند شويد يا مدتي دنبالشان بگرديد حواس تان بيشتر پرت مي شود.

    11- براي کاهش اضطرابي که با آماده شدن براي درس خواندن مي آيد مي توانيد کتاب ها و محل درس خواندن تان را مرتب کنيد. اين کار باعث مي شود محل کارتان عاري از هر چيز حواس پرت کني باشد. ممکن است شما از آ نهايي باشيد که براي درس خواندن نياز به «گرم شدن» داشته باشيد؛ براي اين کار از مطالبي شروع کنيد که با آنها آشنايي بيشتري داريد. با اين کار مروري هم بر نتايج خوب امتحانات گذشته داريد که از نظر ذهني شما را در وضعيت اعتماد به نفس خوبي قرار مي دهد.

    12- براي کاهش اضطرابي که با گذشت زمان پديدار مي شود استراحت جسمي کمک مي کند نگراني تان کمتر شود و آگاهي و انرژي خود را بازيابيد. شايد هم لازم باشد هر بخش از درس را که تمام مي کنيد مروري بر آن داشته باشيد تا حس تمام کردن و اطمينان تان افزايش يابد. البته اگر درس خواندن را به شب امتحان موکول نکنيد کمتر دچار اضطراب مي شويد.

    13- سعي کنيد اوايل سال تحصيلي محدوده توجه خود را پيدا کنيد و در طول سال هم آن را بررسي کنيد. معمولاً کساني که احساس مي کنند نمي توانند خوب امتحان بدهند آنهايي هستند که شکاف (بزرگ يا کوچک، کم يا زياد) در درک مطالب دارند. همان طور که سال مي گذرد مفاهيمي را که واضح نيستند مرور کنيد تا اين شکاف را کاهش بدهيد و همان طور که دانش تان در طول سال افزايش مي يابد اعتماد به نفس تان تقويت شود.

    14- با هم کلاسي هايتان راجع به درس خواندن تان صحبت کنيد. با بحث کردن درباره مطالب مهم درس ذهنيت معقولي درباره مسائل مهم درس و سوال هايي پيدا مي کنيد که بيشتر ممکن است در امتحان بيايند. اين کار همچنين فرصت ايده آلي است براي آشنايي با نظرات ديگران و درس خواندن گروهي راه بي نظيري براي مطالعه فعال است.

    15- گاهي اوقات دانش آموزان و دانشجويان از وضعيت جزوه هاي خود راضي نيستند و جزوه ديگران را قرض مي گيرند تا مال خودشان را کامل کنند. يادتان باشد هميشه جزوه هايتان را براساس تاريخ مرتب کنيد و موضوع اصلي درس را بيابيد. وقتي جزوه مي نويسيد حاشيه آن را خالي بگذاريد تا بعداً بتوانيد سوال ها، توضيح ها و کلمات کليدي را که به ذهن تان مي رسد کنار آن بنويسيد. همچنين نبايد تا آخر سال صبر کنيد تا متوجه شويد جزوه هايتان ناقص است. هر هفته جزوه هايتان را مرور کنيد. اگر لازم بود آنها را کامل کنيد و قسمت هايي را که نمي فهميد از معلم يا استاد بپرسيد.
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  5. #5
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض توجه و تمركز پسران كمتر از دختران است

    توجه و تمركز در پسران 3 تا 5 برابر كمتر از دختران است و اغلب در پسران اول خانواده ديده مي‌شود.



    به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، اختلال بيش فعالي داراي سه علامت عمده است، كه شامل پر فعاليتي (پرتحركي)، كمبود توجه و تمركز، بروز اعمال تكانه‌اي (اعمال ناگهاني و غير قابل پيش بيني) مي‌باشد. اين اختلال داراي سه نوع است. در نوع اول كودك تنها مشكل در نگهداري توجه و تمركز دارد. در نوع دوم فقط پرتحركي و بيش فعالي ديده مي‌شود و بالاخره نوع تركيبي كه كودك هم پر تحرك بوده و هم مشكل توجه و تمركز دارد.



    معمولا اين اختلال از سه سالگي شروع مي‌شود، اما غالبا بعد از شروع مدرسه يعني از 7 سالگي به بعد تشخيص داده مي‌شود. كودكان مبتلا در دوره‌ي شيرخوارگي اغلب پر تحرك بوده و دست‌ها و پاهاي خود را زياد حركت مي‌دهند. كم خواب و كم غذا بوده، زياد گريه مي‌كنند و به هر نوع محركي از قبيل صدا، نور، سرما و گرما حساس بوده و عكس‌العمل نشان مي‌دهند. از نظر سبب شناسي عامل اصلي ناشناخته است، اما فاكتورهاي متعدد ژنتيك رشدي، صدمات مغزي، عوامل عصبي شيميايي، فاكتورهاي عصبي فيزيولوژيكي و عوامل اجتماعي روانشناختي را موثر مي‌دانند. قبلا نقش رژيم‌هاي غذايي حاوي مواد رنگي خوراكي، مواد نگهدارنده كه به مواد غذايي اضافه مي‌شوند و شكر را موثر مي‌دانستند كه در حال حاضر از نظر علمي ثابت نشده است. اما به طور تجربي ديده مي‌شود، كودكاني كه از اين نوع مواد غذايي به وفور استفاده مي‌كنند، پر تحرك‌تر هستند.



    در مورد عوامل ژنتيك ذكر اين مورد لازم است، كه در صورت ابتلاي يكي از فرزندان خانواده به اين اختلال، شانس بروز آن در خواهران و برادران كودك دو برابر مي‌شود.



    تعدادي از علايم مربوط به بيش فعالي شامل موارد زير است: كودك معمولا با دست‌هايش بازي مي‌كند، معمولا كلاس را ترك مي كند، غالبا مي‌دود يا مي‌پرد، بازي يا فعاليت‌هاي پر سر و صدا مي‌كند، به نظر مي‌رسد كودك هميشه در حال حركت است، چنين كودكي معمولا زياد صحبت مي‌كند.



    از سوي ديگر علايم مربوط به اختلال توجه و تمركز شامل موارد زير است: كودك از توجه به جزييات ناتوان است، در نگهداري توجه هنگام فعاليت و بازي مشكل دارد، هنگام صحبت مستقيم با او به نظر مي‌رسد كه گوش نمي‌كند، اغلب قادر به پي‌گيري دستورات و يا اتمام كارها نيست، معمولا از فعاليت‌هايي كه نياز به كوشش ذهني دارد اجتناب مي‌كند (مانند پرهيز از انجام تكاليف مدرسه)، اغلب وسايل خود را گم مي‌كند (وسائل مدرسه، اسباب بازي) ، كودك فراموشكار است.



    از عوامل ديگري چون دخالت در صحبت‌ها يا كار ديگران، پراندن جواب قبل از اتمام سوال در كلاس، بي‌ صبري براي منتظر نوبت ماندن (مثلا در بازي) مي‌توان نام برد.



    با توجه به علايم اختلال و عوارض زياد ناشي از آن مانند انواع بد رفتاري و بي‌توجهي به كودك كه در نهايت منجر به كاهش حس احترام به خود و اعتماد به نفس در وي مي‌گردد، ضروري است كه اينگونه كودكان و نوجوانان تحت درمان قرار گيرند. بهترين درمان اين اختلال، استفاده از داروهاي محرك مي‌باشد كه يكي از بهترين انواع اين داروها به نام ريتالين در ايران نيز وجود دارد و مورد استفاده قرار مي‌گيرد. حدود 75 درصد كودكان به اين دارو جواب مثبت مي‌دهند.



    معمولا اولين علامتي كه از بين مي‌رود پرتحركي كودك و آخرين علامت كمبود توجه و تمركز است، كه بهبود مي‌يابد. در ابتدا دارو به مدت دو هفته امتحان مي‌شود و در صورت بروز پاسخ مثبت كه از طريق دريافت گزارش از طريق خود كودك، والدين و معلمان تاييد مي‌شود، دارو به مدت طولاني تجويز مي‌گردد. با توجه به اينكه نيمه عمر دارو كوتاه است و در دو يا سه نوبت در روز تجويز مي‌شود. معرف اين دارو به دليل كاهش علايم و افزايش توجه و تمركز موجب افزايش يادگيري و در نتيجه عملكرد بهتر تحصيلي (كسب نمرات بهتر) و افزايش اعتماد به نفس در كودك و نوجوانان مي‌شود.



    با توجه به عوارض داروها تعطيلات دارويي به صورت عدم مصرف آن در روزهاي تعطيل (جمعه‌ها)، تعطيلات رسمي، ايام عيد و گاه تابستان در نظر گرفته مي‌شود. عوارض شايع داروهاي محرك از جمله ريتالين شامل بي‌اشتهايي، درد معده، سردرد و بي‌خوابي است، كه در تعداد كمي از كودكان و نوجوانان ديده مي‌شود. از روش‌هاي ديگر درماني مي‌توان از رفتارهاي درماني‌، آموزش و مشاوره با والدين و گروه درماني براي كودكان و نوجوانان مبتلا نام برد.



    به هر حال اختلال بيش فعالي كمبود توجه و تمركز، اختلالي است كه در صورت تشخيص زوردرس و درمان به موقع مي‌توان از بسياري از عوارض احتمالي آينده آن جلوگيري نمود.
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  6. #6
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض تمرکز حواس

    همه ما توانایی متمرکز شدن را داریم. نوشتن یک داستان ، نواختن پیانو یا مجذوب یک فیلم سینمایی شدن ، همگی به تمرکز نیاز دارند. ولی گاهی اوقات افکار شما پراکنده است و ذهنتان از موضوعی به موضوع دیگر کشیده می‌شود. در چنین مواقعی است که نیاز دارید یاد بگیرید چگونه حافظه خود را تقویت کنید؟ تقویت حافظه عبارت است از یادگیری های منظم ذهنی و مرتب کردن عواملی که یکباره به ذهن ما خطور می‌کنند.

    ● افزایش فعالیت ها

    اگر یک مطلب را سرسری بخوانید، تمرکز شما به راحتی برهم می‌ریزد. در عوض برای هر قسمت ، سرتان را تکان دهید و به دنبال پرسش بگردید. برای این مرحله باید بگویید "چگونه می‌توانم سطح فعالیتم را در حین مطالعه بالا ببرم؟" سپس مطالعه کنید تا جواب این پرسش را پیدا کنید. این کار ساده را انجام دهید. پرسشهایی که برای هر قسمت طرح می‌کنید مرکزیتی به افکار شما می‌دهند و باعث می‌شوند که روی مطلب مورد مطالعه مسلط شوید. همچنین هنگامی که درس می‌خوانید می‌توانید لیستی از پرسشها را تهیه کنید و برای پیدا کردن جواب پرسشها ، به درس گوش دهید. هر از گاهی ، مکان خود را تغییر دهید. در جایی که خیلی سرد است، ننشینید. جا به جا شدن ، به حرکت خون در بدن کمک می‌کند و باعث می‌شود که اکسیژن بیشتری به مغز شما برسد و شاداب و سرحال باشید.

    ● روشهای ذهنی دیگر

    ▪ چوب خط زدن برای افکار مزاحم

    کارتهای کوچکی درست کنید و آنها را به ۳ قسمت مساوی تقسیم کنید. یک قسمت را به صبح ، یک قسمت را به بعد از ظهر و قسمت سوم را به شب اختصاص دهید. هر بار که تمرکزتان به هم ریخت و حواستان پرت شد، یک خط در قسمت مخصوص به آن بکشید. برای هر روز یک کارت برای خود تهیه کنید. وقتی به اندازه کافی ماهر شدید خواهید دید که تعداد خطها روز به روز کاهش می‌یابد و این واقعاً جالب و هیجان انگیز است.

    ▪ زمان استراحت

    استراحت کوتاهی برای خودتان در نظر بگیرید. هنگامی که استراحت می‌کنید، اکسیژن بیشتری به مغزتان می‌رسد. بلند شوید و برای چند دقیقه در اتاق قدم بزنید. وقتی ما برای مدت طولانی می‌نشینیم، خون بدن ما به دلیل نیروی جاذبه ، به طرف پایینترین نقطه بدنمان ، یعنی پاها کشیده می‌شود. ماهیچه‌های ما همانند یک پمپ عمل می‌کنند و هنگامی که ما راه می‌رویم، خون را بطور یکنواخت به سرتاسر بدن ما می‌رسانند. در نتیجه ، اکسیژن بیشتری به مغز می‌رسد و باعث احساس شادابی و نشاط در بدن می‌شود.

    ▪ عوض کردن موضوع

    بسیاری از دانش آموزان بوسیله تغییردادن موضوع مطالعه ، به تمرکزشان کمک می‌کنند. شما هم می‌توانید موضوعات متفاوتی را در نظر گرفته و با عوض کردن عنوان درسهایی که باید مطالعه نمایید، آنها را منظم کنید.

    ▪ جایزه و پاداش

    هنگامی که کاری را بطور کامل انجام دادید، به خودتان پاداش دهید. کار شما ممکن است خیلی کوچک باشد و یا شاید یک مسئولیت بزرگ ، که شما باید آن را به پایان برسانید. پاداشی که برای خودتان در نظر می‌گیرید، ممکن است قدم زدن در اطراف ساختمان ، یک لیوان آب و یا خواندن یک مطلب جالب و خنده‌دار در روزنامه باشد. برای پروژه‌ های مخصوص ، مانند پروژه پایان ترم یا دوره کردن یک کتاب حجیم ، پاداش و جایزه ویژه‌ای در نظر بگیرید که اگر آنها را انجام دادید برای خودتان مثلاً یک پیتزای مخصوص بخرید، به سینما بروید و یا بعد از ظهر را تلویزیون تماشا کنید. بعضی از جایزه ها می‌توانند خیلی بزرگ باشند. از این جوایز برای تکالیف سخت یا پروژه های طولانی استفاده کنید. وقتی کار بزرگی را انجام دادید، از پاداشهای معمولی استفاده نکنید.

    ▪ پرورش ذهن آشفته

    پرورش تمرکز ، یک مهارت است. پرتاب توپ بسکتبال به طرف حلقه ، تایپ کردن و یا مطالعه ، نیاز به مهارت دارند. یادگیری یک مهارت نیز نیاز به تمرین و ممارست دارد. همانطور که وقتی دارویی را مصرف می‌کنید ، در بدن بدون کمک شما عمل می‌کند و با کارهای شما تداخل پیدا نمی‌کند، در مورد یک موضوع هم همین طور است و نباید با ورود افکار دیگر بر هم بریزد. عمل تمرکز ، به تمرین احتیاج دارد. شاید در هنگام شروع تمرینات ، ابتدا تغییرات کمی را حس کنید، ولی پس از ۴ تا۶ هفته که از پرورش ذهن و یادگیری مهارتها گذشت، متوجه پیشرفتهای قابل توجهی خواهید شد و پس از مدت کوتاهی درمی‌یابید که چه سالهایی را برای تقویت حافظه و تمرکز ذهن خود هدر داده‌اید.

    سعی کنید از تکنیکهایی که مفید و مؤثر به نظر می‌رسند، استفاده کنید و حداقل به مدت ۳ روز آنها را بطور صحیح بکار ببندید. اگر متوجه تغییرات کمی شدید ، پیشنهاد می‌شود تمرینات خود را ادامه دهید، چون در تمرکز ذهن شما مؤثر خواهد بود. همچنین می‌توانید در محیط اطرافتان نیز تغییراتی بدهید که ممکن است برای شما مفید باشند. عمده تکنیهای پرورش ذهن برای کسب تمرکز حواس در زیر آمده است.

    ▪ حواست را جمع کن

    این شیوه ممکن است ظاهراً ساده به نظر بیاید، ولی در عین حال بسیار مؤثر است. هنگامی که حواستان پرت می‌شود و ذهنتان سرگردان است، مرتب به خودتان هشدار دهید که "حواست را جمع کن". این روش کم کم سبب می‌شود که توجه شما به موضوع مورد نظرتان جلب شود. برای مثال ، هنگامی که در کلاس هستید و ذهن شما را کنفرانس کلاسی ، تکالیفی که دارید، تاریخ ، ساعت صرف غذا و یا هر چیز دیگری پر کرده ، به خودتان بگویید: "حواست را جمع کن و به کنفرانس توجه کن". به هر حال تا حدی که ممکن است اجازه ندهید تمرکزتان به هم بریزد. و دوباره این هشدار را پیش خودتان تکرار کنید: "حواست را جمع کن".

    هنگامی که افکار مزاحم خود را پیدا کردید، کم کم با تکنیک "حواست را جمع کن" به حال بر می‌گردید. اگر یک شخص معمولی باشید، ممکن است این عمل را صدها بار در هفته انجام دهید. ولی طی روزهای آینده مدت زمانی که افکار خاصی در ذهن شما می‌ماند، طولانیتر می‌شود، یا به عبارت دیگر تمرکزتان در مورد موضوعی خاص بالا می‌رود. بنابراین باید صبور باشید تا شاهد پیشرفتهای خود در این زمینه باشید.

    ▪ روش عنکبوتی

    این روش نیز یکی دیگر از تکنیکهایی است که پایه و اساس تمرکز است و به شما کمک می‌کند تا تمرکز داشته باشید و از حواس پرتی جلوگیری کنید. اگر تار عنکبوتی را تحریک کنید، تار تکان می‌خورد و عنکبوت نسبت به جنبش تار ، از خود واکنش نشان داده و می‌خواهد علت حرکت را بیابد، ولی وقتی چندین بار این عمل را تکرار کنید، خواهید دید که عنکبوت ، دیگر نسبت به حرکت تار هیچ عکس العملی از خود نشان نمی‌دهد و متوجه می‌شود که حشره‌ای به دام او نیامده است. این روش را یاد گرفته و ذهن خود را پرورش دهید و در برابر حواس پرتی تسلیم نشوید.

    وقتی کسی داخل اتاق می‌شود یا وقتی در با صدای بلند به هم می‌خورد، نباید به خودتان اجازه دهید که حواستان پرت شود. شما باید تمرکزتان را برای هدفی که در ذهن دارید، حفظ کنید. مثلاً در یک کنفرانس کلاسی اجازه دهید که دیگران جلوی شما حرکت کنند و سرفه کنند، بدون اینکه به آنها نگاه کنید فقط بین خودتان و کنفرانس ، تونل ارتباطی ویژه‌ای ایجاد کنید و بگذارید دیگران از این تونل خارج باشند. و یا وقتی که با کسی صحبت می‌کنید، حواستان فقط به او باشد و به صورتش نگاه کنید و از حرفهایی که می‌زند یادداشت بردارید. بگذارید همه چیز از ذهنتان خارج شود و به هیچ چیز جز او توجه نکنید.

    ▪ فرصتی برای افکار مزاحم

    در طول روز ، زمان ویژه‌ای را به فکر کردن درباره مسائلی که به ذهن شما خطور می‌کنند و تمرکزتان را به هم می‌زنند اختصاص دهید. به طور مثال ساعت ۳۰/ ۴ تا ۵ بعد از ظهر زمانی است که شما می‌توانید به این افکار بپردازید. هنگامی که این افکار مزاحم در طول روز به ذهن شما خطور کرد و باعث نگرانی شما شد، به یاد آورید که زمان ویژه‌ای را برای آنها در نظر گرفته‌اید و اجازه دهید که از ذهن شما خارج شوند. کسانی که از این روش استفاده کرده‌اند، توانسته‌اند ۳۵ درصد از افکار مزاحم را در طول ۴ هفته در خود کاهش دهند. این تغییر بزرگی است.

    ـ گامهای اساسی این روش عبارت اند از:

    ۱) زمان ویژه‌ای را هر روز به این افکار اختصاص دهید.

    ۲) وقتی افکار مزاحم وارد ذهن شما شدند، بدانید که زمان خاصی را برای فکر کردن به آنها گذاشته‌اید.

    ۳) با تکنیک "حواست را جمع کن" هم می‌توانید این افکار را از ذهن خارج کنید.

    ۴) به خودتان اطمینان بدهید که در زمان مخصوصی حتماً به این افکار مزاحم که تمرکز شما را بر هم می‌زنند، فکر خواهید کرد.

    ▪ عوامل موثر در تمرکز حواس برای مطالعه

    ـ سطح انرژی خود را تعیین کنید.

    چه زمانی از روز ، انرژی شما در سطح بالایی قرار دارد؟ چه زمانی، انرژی شما پایین است؟ مطالعه درسهای دشوار به انرژی زیادی نیاز دارد. امروزه بیشتر دانش آموزان مطالعه درسهای سخت را به زمانی که خیلی خسته‌اند، به تأخیر می‌اندازند. وقتی شما خسته‌اید، تمرکز داشتن بسیار مشکل است و درس خواندن در این مواقع نتیجه معکوس دارد. درسهای مشکل باید زمانی مطالعه شوند که انرژی شما در اوج خود قرار دارد. درسهای آسانتر را می‌توانید بعد از درسهای مشکل قرار دهید.

    ـ نور

    استفاده از نور کافی در هنگام مطالعه یک عامل اصلی به حساب می آید. برای اینکه چشمانتان خسته نشوند از نور مستقیم و همچنین نور خیلی کم استفاده نکنید.

    ـ میز و صندلی

    هنگام مطالعه ، روی یک صندلی معمولی که خیلی راحت نباشد، پشت میز بنشینید. روی تختخواب ، درس نخوانید. تختخواب برای خوابیدن و استراحت کردن است، نه برای درس خواندن!

    ـ وضع و حالت بدن

    صاف و درست نشستن به تمرکز شما کمک می‌کند.

    ـ علامت و نشانه

    اصلاً معطل نکنید، همین حالا بلند شوید و برگه‌ای را روی در بچسبانید و روی آن بنویسید: "من به آرامش نیاز دارم، لطفاً اجازه دهید درس بخوانم یا ، لطفاً آرامشم را برهم نزنید. متمرکز شدن کار دشواری است. با رفتنتان به من کمک کنید." بعضی از اشخاص بی ملاحظه ممکن است نسبت به خواهش های شما بی تفاوت باشند. از آنها بخواهید بعداً بیایند. اگر آنها اتاق را ترک نکردند، تمرین کنید که نسبت به آنها بی توجه باشید.

    ـ تلفنها را جواب ندهید.

    در هنگام مطالعه نسبت به تلفنها بی تفاوت باشید. بله ، ممکن است شما یک تلفن را از دست بدهید، ولی حفظ تمرکز شما مهمتر است. ممکن است از این به بعد این روش در زندگی شما مفید واقع شود.

    ـ کجا بهتر درس را می‌فهمید.

    فکر کنید که کجا تمرکزتان بالاست. اغلب ، درس خواندن در جایی که شما زندگی می‌کنید، دشوار است. بنابراین گوشه‌ای از یک کتابخانه را که آرام است و دری وجود ندارد که مردم مرتب از آن رفت و آمد داشته باشند و نه پنجره‌ای دارد که منظره پشت آن باعث حواس پرتی شود را برای خواندن انتخاب کنید. بعضی از دانش آموزان هم در جایی که زندگی می‌کنند بهتر می‌توانند درس بخوانند. در هر صورت ، مهم خود شمایید.

    ـ شنیدن موسیقی

    اگر هنگام مطالعه نیاز به موسیقی دارید نوعی از آن را انتخاب کنید که ضرب آهنگی نسبتاً یکنواخت داشته باشد. موسیقی های بی قاعده ، به راحتی ذهن را منحرف می‌کنند. اگر از یک موسیقی یکنواخت استفاده کنید صدایی که در محیط اطرافتان پخش می‌شود، حواس پرتی شما را به حداقل می‌رساند. رادیوی شما هم می‌تواند یک منبع خوب و در عین حال ارزان برای صداهای یکنواخت باشد.

    ـ زمان کافی برای انجام دادن کارها

    ابتدا تخمین بزنید که برای هر درس چند ساعت در هفته نیاز به مطالعه دارید. سپس یک جدول زمانی شامل تمام کارهایی که باید درطول هفته انجام دهید، تهیه کنید. مثل کلاسها ، جلسات ، غذا خوردن ، لباس شستن و غیره. آنگاه یک زمان ویژه برای درس خواندن در جدول قرار دهید. حالا وقتی درسی را مطالعه می‌کنید، نگران درسها و کارهای دیگرتان نیستید. چون می‌دانید که وقت کافی برای همه آنها دارید.

    جدول زمانی خود را طوری طراحی کنید که قابل تغییر باشد مثلاً بتوانید برای درسی که به وقت بیشتری نیاز دارد و مطالعه آن درس در زمان مخصوص انجام نشده تغییر کوچکی را در جدول زمان بندی ایجاد کنید و به مطالعه خود ادامه دهید. خلاصه این که مهارت تمرکز به شما کمک می‌کند که به خودتان اطمینان داشته باشید، چون توانایی این را دارید که هر آنچه را قبلاً خوب به آن توجه کرده‌اید و روی آن تمرکز داشته‌اید، به یاد آورید.







    چاوکم
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  7. #7
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض نقش حافظه در تمرکز

    یکی از مؤثرترین راه های تقویت حافظه این است که قدرت تمرکز خود را تقویت کنید. اگر هر چه بیشتر ، حواس خود را متمرکز کنید، مطالب، موضوعات و خاطره ها، سریعتر و ژرفتر در ذهن شما نقش خواهد بست. از این رو ، می خواهیم طرز متمرکز کردن حواس را مطرح کنیم و اعتقاد داریم و امیدواریم با به کارگیری روش های پیشنهادی، بعد از مدتی متوجه شوید که قدرت تمرکز شما چندین برابر شده است. معمولاً قدرت تمرکز حواس، بستگی به اراده فرد دارد. مثلاً، وقتی شما شدیداً گرسنه هستید و در رستوران فهرست غذاهای موجود را در اختیارتان قرار می دهند با تمام تمرکز سعی در انتخاب غذای مورد علاقه خود دارید و حواستان به این طرف و آن طرف نمی رود و پریشان نمی شوید.

    همچنین زمانی که مطلب مورد علاقه خود را ( مطالبی در زمینه های ورزشی، موسیقی، سینما، تئاتر و ...) می خوانید، هیچ گونه مشکلی در تمرکز کردن ندارید. بنابراین می بینیم که اراده هر فرد می تواند چه تأثیر بسزایی در تمرکز او داشته باشد .

    قبل از اینکه روش های مهم تمرکز را بیان کنیم باید ببینیم تمرکز یعنی چه و واقعیت تمرکز حواس چیست؟ تمرکز حواس " استعداد ثابت نگاه داشتن توجه و دقت روی موضوع یا کاری است که به میل و اراده انتخاب شده است و مانع از دقت و توجه روی موضوعات دیگر می شود." به بیان دیگر، تمرکز یعنی از میان همه تصویرها و فکرهایی که ممکن است در مغز ما نشو و نما پیدا کند آنهایی را که به نفع موضوع انتخابی ماست دنبال کنیم و آنهایی را که نسبت به هدف ما بیگانه اند کنار بگذاریم .

    ● اولین مرحله تمرکز:

    در هر شرایطی نمی توان حس خود را متمرکز کرد. اگر می خواهید حواس خود را کاملا متمرکز کنید باید ابتدا خود را از دنیای خارج مجزا کرده و محیط مناسبی را برای مطالعه انتخاب کنید؛ چنین محیطی باید آرام، روشن، دارای گرمای طبیعی و ساکت باشد. چون هیچ چیز به اندازه سر و صداهای مکرر و خسته کننده برای تمرکز حواس زیان بخش نیست.

    انتخاب محیط مناسب برای تمرکز کامل به دو دلیل اهمیت دارد: نخست اینکه اگر شرایط آرام و راحتی فراهم نباشد شما تمرکز لازم برای مطالعه مطالب را نخواهید داشت. دیگر اینکه زمانی که شما هر بار خود را در شرایط مادی یکسانی برای مطالعه قرار می دهید، بازتابی شرطی از تمرکز را ایجاد می کنید.

    چون ذهن انسان طوری طراحی شده است که هنگامی که بدن به طور دائم در شرایط مادی یکسان قرار می گیرد، به خودی خود حالتی بیدار، دقیق و متمرکز به خود خواهد گرفت و به نوعی شرطی می شود بنابراین تمرکز حواس بنابر عادت آسانتر می شود.

    و بالاخره این نکته را هم خوب به خاطر داشته باشید که " محیطی مساعد برای تمرکز حواس انتخاب کنید و خود را به آن محیط عادت دهید."

    ● مرحله دوم تمرکز:

    در محیطی که انتخاب کرده اید، باید پس از استقرار، علل و عواملی را که موجب تفریح فکر شما می شود کنار بگذارید؛ مثلاً جلوی پنجره اتاق قرار نگیرید، یکی به این علت که نور از مقابل دریافت خواهد شد و دیگر اینکه شما از پنجره مناظر یا افرادی را می بینید که تمرکز شما را به هم می ریزند، محل مطالعه باید از صدای رادیو و تلویزیون و رفت و آمد افراد مصون باشد. به طور کلی می توان گفت همواره باید دو اصل زیر را بخوبی به خاطر بسپارید تا به یک تمرکز مطلوب برسید:

    ۱- انتخاب محیطی مناسب

    ۲- حذف علل مادی پریشانی حواس

    ● مرحله سوم تمرکز:

    آیا از نظر بدنی در وضع مناسبی برای انجام یک کار فکری هستید؟ اگر شما دچار خستگی مفرط شده اید درصدد تمرکز حواس روی موضوع خاصی برنیایید، زیرا در این شرایط اگر بخواهید تمرکز کنید بیشتر خود را خسته خواهید کرد.

    ● به کمک جدول زیر وضع بدنی و بهداشتی حافظه خود را علامت گذاری کنید:

    - تغذیه مناسب با فعالیت فکری

    بله ○ خیر○

    - اکسیژن دادن به شش ها به طور روزانه و هفتگی

    بله ○ خیر○

    - ساعت های خواب

    طبیعی ○ ناکافی○

    - مصرف توتون یا سیگار

    خیر ○ زیاد○

    - مصرف الکل

    بله ○ خیر○

    - خستگی عمومی

    بله ○ خیر○

    اگر سه جواب یا بیشتر در ستون چپ داشته باشید، نمی توانید به آسانی به تمرکز خود امیدوار باشید و قبل از اینکه به دنبال تمرکز باشید باید این علل را برطرف کنید.

    ● مرحله چهارم تمرکز:

    حال می خواهیم شرایط روانی لازم برای ایجاد تمرکز مفید را مطرح کنیم. اگر شما دو ستون در نظر بگیرید و در سمت راست، موارد و موضوعاتی را که تمرکز روی آنها برایتان سخت نیست نوشته و در سمت چپ موضوعاتی را که تمرکز روی آنها برایتان مشکل است بنویسید و روی این موارد فکر کنید، ثابت می شود که تمرکز حواس درباره چیزهایی که به آنها علاقه مند هستید آسان و درباره چیزهایی که آنها را دوست ندارید دشوار است. این امر، خود بیانگر این اصل است که عوامل عاطفی و احساسی نقش بسزایی در فرمان دادن یا ندادن به تمرکز دارد. در اینجا ممکن است بگویید گاهی مجبور هستید درباره موضوعات یا دروسی مطالعه کنید که اصلا برایتان خوشایند نیست. در این موارد باید سعی کنید اطلاع کافی از فایده مطالعه آن موضوعات به دست آورید تا با حسن نیت پذیرفته شوند و دقیقا درباره انگیزه هایی که شما را وادار به انجام این کوشش می کند، بررسی کنید؛ دیپلمی که می خواهید بگیرید؛ پژوهش هایی که می خواهید بخوبی انجام دهید؛ موقعیت بسیار درخشانی که آرزو دارید به دست آورید؛ یا اینکه دوست دارید مورد تحسین مقامات بالا واقع شوید و به طور خلاصه آنچه که مراد و هدف شما را تشکیل می دهد و برای رسیدن به آن به مطالعه با تمرکز بالا می پردازید این تصویر و هدف را باید پیش از شروع به مطالعه بخوبی درک کنید .

    ● مرحله پنجم تمرکز:

    گاهی پیش می آید که شما می خواهید حواس خود را بر روی خواندن مطلبی متمرکز کنید. ولی با وجود کوشش فراوان، پس از خواندن هر جمله، دقت شما منحرف می شود و پیشرفتی حاصل نمی کنید و پنج، شش بار مجبورید به عقب برگردید و مطالعه مطالب را برای اینکه آنها را به یکدیگر ارتباط دهید، از سر بگیرید. این امر ممکن است ناشی از علل گوناگونی که تا به حال آنها را تجزیه و تحلیل کرده اید باشد ولی ممکن است در نتیجه عامل دیگری نیز باشد، به این معنی که شما پایه شناختی کافی برای قرائت این موضوع را ندارید. به عنوان مثال: اگر شما از " کودکی" بخواهید یک کتاب فلسفی را بخواند و برای شما بازگو کند. او نمی تواند روی مطالب تمرکز کرده و آنچه را خوانده بازگو کند چون اطلاعات لازم فلسفی را دارا نمی باشد و به محض خواندن نخستین جمله توجه او به چیز دیگری معطوف می شود .

    این اصل در مورد تمام افراد مصداق دارد. اگر ما به مطالعه موضوعی بپردازیم که نسبت به آن شناخت کافی نداریم، ذهن ما نمی تواند همه آنچه را که نوشته شده است بفهمد و آن مطالب از مغز فرار می کند به این جهت، هنگامی که در متمرکز کردن حواس خود بر روی قرائت موضوع نسبتا سختی، احساس دشواری می کنید، باید این سوال را از خود بپرسید که " آیا من شناخت اساسی در مورد موضوع مورد مطالعه دارم یا خیر؟" اگر جواب منفی باشد، بدون تردید باید با خواندن کتاب های مقدماتی به رفع این نقیصه بپردازید .

    البته گاهی اوقات، ممکن است تمرکز نداشتن به دلیل نوع جمله بندی یک کتاب باشد؛ یعنی شما نسبت به آن مطلب، اطلاعات کافی دارید ولی نویسنده کتاب، واژه ها و جمله های ثقیل و پر استعاره به کار برده است. شما متوجه معانی آن کلمات نمی شوید که در این حالت نیز دقت و توجه به شما به مخاطره می افتد و بهتر است برای پی بردن به معانی کلمات به یک واژه نامه مراجعه کنید .

    ● مرحله ششم تمرکز:

    چگونه می توانیم مجذوب موضوعی که باید بخوانیم شویم ؟

    نخست سعی کنید پیشرفت هایی را که شما از خواندن یک مطلب کرده اید برای خودتان بازگو کنید و از فایده مستقیمی که از مطالعه برای شما حاصل می شود مطلع شوید؛ مثلا با خواندن کتابی مقدماتی در معرفی فلسفه، متوجه می شوید که این کتاب به شما کمک می کند که بعدا فلان فیلسوف مشهور و آثار او را بهتر بشناسید. سپس برای خود سوالاتی مطرح بسازید: برای چه این کتاب نوشته شده است؟ هدف مولف از نگارش آن چه بوده است؟ مولف آن کیست؟ خلاصه با تجسس در معنی ژرف کتاب یا اثر نویسنده در امر خواندن علاقه بسیار زیادی پیدا خواهید کرد و تمرکز حواس شما در مطالعه آن کتاب آسانتر خواهد شد.

    در این باره نباید هرگز از خواندن پیشگفتار و فهرست مطالب غافل شوید. مولف در پیشگفتار یا دیباچه کتاب، معمولاً در ضمن چند صفحه سعی می کند که به خواننده علت نوشتن کتاب خود و آن چه را که می خواهد معرفی کرده یا توضیح دهد و یا ثابت کند، بفهماند. فهرست مطالب نیز به شما نگرشی کلی از کتاب می دهد و آن را خلاصه می کند. با خواندن و دوباره خواندن مقدمه، علاقه مندی شما به کتابی که می خواهید بخوانید افزایش می یابد. به این دلیل پیش از آنکه بخواهید توجه خود را روی قرائت موضوعی که دارای دشواری اندکی است متمرکز سازید، باید قاعده ششم را مورد توجه قرار دهید یعنی :

    کوشش کنید که بر علاقه و توجه فوری خود نسبت به کتابی که می خوانید بیفزایید.

    ● اگر یکی از این شش نکته کلیدی را به عمد یا غیر عمد در نظر نمی گیرید، درصدد تمرکز حواس بر نیایید. خلاصه این شش نکته را دوباره یادآوری می کنیم:

    ۱- محیط مطالعه خود را انتخاب کنید.

    ۲- علل پراکندگی حواس را از میان بردارید.

    ۳- از نظر بدنی سالم باشید .

    ۴- هدف خود را درک کنید .

    ۵- شناخت های اساسی را به دست آورید .

    ۶- علاقه فوری خود را افزایش دهید.











    منابع

    ۱- ۵۷ درس برای تقویت حافظه؛ ترجمه و تألیف عبدالکریم قریب

    ۲- تفاوت های فردی؛ دکتر محمد حسین سروری

    وبلاگ شیمیدان
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  8. #8
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض توصيه‌هايي براي ارتقاي تمركز و سرعت مطالعه

    چگونه بر تمركز خود بيفزاييم؟

    علاقه به موضوع مورد مطالعه يكي از علل مهم ايجاد تمركز و دقت در حين مطالعه است. هماهنگي اراده و تخيل نيز در اين رابطه كارساز است؛ به عبارت ديگر، چشمان فرد بر صفحه كتاب و افكارش در حال پرواز به دور دستها نباشد البته برخي مسائل جسمي و روحي و محيطي نيز ميتوانند تمركز فرد را بر هم بزنند؛ مانند گرسنگي، تشنگي و يا سنگيني معده و سيري بيش از حد، بيماري، نگراني و اضطراب، سروصداي زياد، نور زياد يا كم، لباس نامناسب و... .

    يكي ديگر از مهمترين عوامل بر هم خوردن تمركز، عجله و شتاب است. اين حالت، سطح مطالعه را كاهش ميدهد و تمركز را بر هم ميزند.

    انتخاب زمان مناسب، يكي ديگر از عوامل ايجاد تمركز است؛ مثلاً پس از استراحت، خصوصاً در صبحگاهان، بهترين حالت تمركز و ساعات خستگي و كسالت، نامناسبترين اوقات براي تمركز هستند البته در صبحگاهان، لازم است قدري ورزش كنيد تا بدن آمادگي لازم را به دست آورد.

    هنگام مطالعه از گوش كردن به موسيقي خودداري كنيد زيرا هرگونه آلودگي صوتي‌ ‌و سر و صدا، تمركز فرد را به هم مي‌‌زند. راديو و تلويزيون دراتاق مطالعه نبايد روشن‌ ‌باشد زيرا دراين صورت اگرچه فرد مطالب را مي‌‌خواند و صفحات را ورق مي‌‌زند اما هيچ گونه يادگيري صورت نمي‌‌گيرد و مطالب پس از مطالعه در ذهن خواننده باقي نمي‌‌ماند.



    چگونه سرعت مطالعه را بالا ببريم؟

    اگر قصد داريد سرعت مطالعه را افزايش دهيد، حتماً ابتدا به فهرست كتاب نظري دقيق بيندازيد تا نسبت به موضوعات كلي كتاب آگاهي پيدا كنيد. البته بايد توجه داشته باشيد كه تند‌خواني، هميشه روش مناسبي نيست و در مطالبي كه به تعمق و تأمل نياز دارد، اصلاً نبايد به كار گرفته شود. مغز ما هميشه تندتر از بيان ما كلمات را دريافت ميكند؛ براي افزايش سرعت، سعي كنيد عادت بلند خواني كتاب را ترك كنيد. همچنين كساني كه با انگشت خط مورد مطالعه را دنبال ميكنند، بايد اين عادت را ترك كنند؛ زيرا در تند خواني، فقط چشم كار ميكند، نه دست و زبان. جالب است بدانيد كه حتي تكان دادن سر هنگام مطالعه نيز از سرعت مطالعه ميكاهد. تمرين كنيد تا به جاي درك لغت به لغت يك جمله، به درك گروهي لغات عادت كنيد. يكي از عوامل كندخواني، برگشت است؛ يعني آنكه فرد مرتب نگاه خود را به خطوط پيشين برگرداند. اين كار، تمركز فرد را از ميان ميبرد و وقت زيادي را تلف ميكند. هنگام مطالعه، سعي كنيد چشمتان به طور مستقيم و به موازات صفحه حركت كند و از پريدن به سطرهاي بالا و پايين، دوري كنيد. نوع ورق زدن نيز به صرفه‌جويي در وقت كمك ميكند. ورق زدن درست آن است كه با دست چپ واز گوشه بالايي صفحه صورت گيرد و چند لحظه قبل از پايان صفحه، دست براي ورق زدن آماده باشد. كساني كه با دست راست و از گوشه پاييني صفحه ورق ميزنند، از سرعت و تمركز خود مي‌كاهند.‌
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  9. #9
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض چند روش براي بهبود تمركز حواس

    نويسنده : اعظم طيراني

    نداشتن تمركز حواس به خصوص موقع مطالعه و در كلاس درس و به ويژه در شبهاي امتحان، يكي از شكايات اصلي دانش آموزان و حتي دانشجويان است. از همين رو، بسياري از خانواده ها فكرشان مشغول است و به دنبال راهي براي رهايي از اين مسأله مي باشند.




    بهبود تمركز حواس يك مهارت است و مثل هر مهارت ديگري نياز به تمرين دارد. اگر از راهكارهاي ارايه شده در اين نوشتار به خوبي استفاده كنيد، به طور حتم بين 5 تا 7 هفته تمركز حواس شما بهبود خواهد يافت.

    1- درجايي مناسب مطالعه كنيد. محل مطالعه بايد مشخص و ثابت باشد. سعي كنيد در محل مطالعه هيچ چيز جز كتاب و دفتر درسي كه مي خواهيد مطالعه كنيد، وجود نداشته باشد. چون هر وسيله اي درمحل مطالعه، حتي كتابهاي ديگر يا مجلات، مي تواند تمركز شما را بر هم بزند.

    2- در زمان مناسب مطالعه كنيد. مطالعه در هنگام خستگي و هنگامي كه علاقه اي به مطلب مورد مطالعه نداريد، تمركز را كاهش مي دهد.

    3- هدف خود را از مطالعه مشخص كنيد. براي مثال مي خواهم از صفحه 56 تا 90 اين كتاب را بخوانم. داشتن هدف مبهم و بزرگ تمركز شما را كاهش مي دهد.

    4- براي بهبود تمركز در كلاس، رديفهاي اول را براي نشستن انتخاب كنيد. همچنين بهتر است دور از پنجره و در ديد استاد يا معلم باشيد تا بتوانيد به راحتي با او ارتباط چشمي برقرار كنيد.

    5- در كلاس يادداشت برداري كنيد و شنونده اي فعال باشيد. ضمن اين كه سؤالهاي احتمالي خود را از استادتان بپرسيد.

    6- مؤثرترين گام براي اصلاح و بهبود تمركز، تحليل دقيق اموري است كه مخل تمركز شما هستند. مثل محل مطالعه، شرايط بدني، خيالبافي و...، پس، مسأله را نوشته و براي حذف آن برنامه ريزي كنيد. به عنوان مثال اگر مشغله ذهني شما به كسي مربوط مي شود، اين مسأله را با او مطرح كنيد و ديگر به آن فكر نكنيد.

    7- يك زمان ثابت مثلاً بين 15 تا 20 دقيقه در روز را به فكر كردن راجع به خود و مسايل موردنظرتان اختصاص دهيد و اجازه ندهيد در زمانهاي ديگر به سراغتان بيايند.

    8- هر 1 تا 5/1 ساعت مطالعه، بلند شويد و مقداري راه برويد تا با انقباضي كه در عضلات صورت مي گيرد خون بيشتري به مغز برسد و يادگيري شما از اين طريق افزايش يابد.

    9- طرز نشستن خود را اصلاح كنيد. به شكلي بنشينيد كه فشار زيادي به رگها نيايد وخون به راحتي بتواند در عضلات و رگها جريان داشته باشد، ضمن اين كه هرگز در حالت درازكش مطالعه نكنيد، چرا كه ميزان يادگيري شما كاهش مي يابد.

    10- از تكنيكهاي توقف فكر استفاده كنيد، به عنوان مثال هر گاه سر كلاس يا طي مطالعه متوجه شديد در حال فكر كردن به موضوعات ديگر هستيد، بگوييد فكر كردن به افكار پوچ و بي ارتباط با بحث مورد مطالعه ممنوع، حتي اگر شده روزي چند بار حين مطالعه اين كلمات را تكرار كنيد. اين تمرين موجب مي شود كه ديگر افكار سراغ شما نيايند، صبور باشيد و اين روش را ادامه دهيد تا به نتيجه برسيد.

    11- براي مطالعه از روش عنكبوتي استفاده كنيد. چون عنكبوت تنها موقعي كه تورش در اثر گير افتادن به شدت بلرزد، واكنش نشان مي دهد. بنابراين شما با به كارگيري اين روش موقع مطالعه، كاري به سر و صدا، سرفه، رفت و آمد و ديگر صداهايي كه توسط ديگران توليد مي شود، نداريد و بدون اين كه كوچكترين نگاهي به آنان بيندازيد، بين خود و بحث مورد مطالعه تونل مي زنيد و ديگر نه چيزي مي بينيد ونه چيزي مي شنويد.

    12- وقتي با استاد و يا فردي صحبت مي كنيد، تمام توجه تان را به او معطوف كنيد. براي اين كار به صورت او بنگريد و به صحبتهاي او كاملاً توجه كنيد. با اين روش بقيه مسايل (حتي مسايل پيرامونتان) از ذهنتان خارج مي شود.

    13- ميزان حواس پرتي روزانه خود را ثبت كنيد. هر بار براي حواس پرتي خود علامتي منفي بزنيد و سپس سعي كنيد روزهاي بعد علامتها را كم كنيد، البته با جمع كردن حواس خود و تمرين براي تمركز بيشتر.

    14- در محل مطالعه هيچ كاري جز مطالعه انجام ندهيد. با ديگران صحبت نكنيد، چيزي نخوريد و نياشاميد، خيالبافي نكنيد و به موسيقي هم گوش ندهيد. خلاصه هيچ كاري جز مطالعه انجام ندهيد. در اين صورت ذهن شما نسبت به محل مطالعه شرطي مي شود و تنها فكر مطالعه به سراغتان مي آيد.
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  10. #10
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض مطالعه ی متمرکز

    یک نکته ی مهم : یادداشت عوامل حواس پرتی

    یادتان هست که گفتیم عوامل حواس پرتی هیچ گاه به صفرنمی رسند حتی اگرشما بهترین شیوه ی مطالعه را درپیش گرفته باشید.

    اکنون که شما روش مطالعه ی متمرکز را فرا گرفته اید و آن را به کارمی بندید، ملاحظه می کنید که اگرچه حواس پرتی شما تا حد فوق العاده زیادی کم شده است، اما برخی ازاوقات، اقکاردیگری غیرازموضوع مطالعه به سراغ ذهن شما می آیند و حواستان را پرت می کنند.

    بهترین و مؤثرترین راه برای مقابله با این حواس پرتی باقیمانده، نوشتن آن ها برروی یک برگ کوچک کاغذ است. چرا؟ حتماً بحث خلأ ذهنی و نوشتن را به خاطردارید. دقیقاً به همان علت، باید حواس پرتی خود را یادداشت کنید.

    مثالی بزنیم:

    شما دراوج مطالعه هستید، ناگهان به خاطرمی آورید که امشب حتماً باید به دوست خود تلفن بزنید. ازاین لحظه به بعد شما هرچقدرهم که سعی کنید فکرخود را به مطالعه متمرکز کنید، اندیشه ی تلفن کردن به دوستتان و این که " مبادا فراموش کنم" ، ذهن شما را آشفته می کند و شما را آزارمی دهد. درنتیجه شما ازهمان لحظه تمرکزحواس خود را ازدست داده اید.

    اما اگربه محض آن که این اندیشه به ذهن شما راه یافت، آن را برکاغذی می نوشتید، دیگرخیالتان راحت می شد و می توانستید به مطالعه ی متمرکزخود ادامه دهید.

    یادتان باشد که حواس پرتی را نیز مانند نکات مهم کتاب که فرا می گیرید و ثبت می- کنید ، باید جایی تخلیه کنید. اگرننویسید و بگویید" باشد برای بعد" ، " می دانم که یادم نمی- رود" ، و . . . توانایی ذهنی خود را کم کرده اید.

    هرچه درحین مطالعه به خاطرتان می آید و عامل مزاحم تلقی می شود، گوشه ای یادداشت کنید. این که باید نان بخرید، جزوه ی دوستتان را بدهید، دروس دیگری را مطالعه کنید و . . . ، همه را یادداشت کنید و بارذهنی مربوط به آن را تخلیه کنید و با خیال راحت به مطالعه ادامه دهید.


    ویژگی های مکانی – سکوت

    یکی ازباورهای بسیارنادرست برخی ازشما این است که برای تمرکز حواس داشتن باید درمحیط، سکوت مطلق برقرار باشد.

    واقعیت این است که هرچه محیطی ساکت ترباشد، برای تمرکزحواس بهتراست و ما محیطی را برای مطالعه انتخاب می کنیم که سروصدای کمتری داشته باشد اما به هیچ عنوان درجستجوی محیطی نیستیم که سکوت مطلق برآن حکمفرما باشد.

    سکوت، نسبی است. سروصدای محیط های مختلف با هم متفاوت است. بهترین مکان برای مطالعه جایی است که سروصدا درآن ازبقیه جاهای موجود کمترباشد.

    مثلاً شما اکنون می خواهید مطالعه کنید و تنها مکانی که دراختیاردارید، اتاقی است که درآن تلویزیون روشن است. مسلماً این محیط ایده آل نیست اما شما دردورترین نقطه ی اتاق ازتلویزیون وپشت به آن می نشینید و مطالعه می کنید. دراین حالت شما ازبهترین شرایط ممکن برای مطالعه استفاده کرده اید.

    یک نکته ی دیگررا هم بگوییم: اساساً مطالعه درجای کاملاً ساکت غلط است.

    شما این گونه به محیط بسیارساکت عادت می کنید و شرطی می شوید که فقط درچنین مکان هایی مطالعه کنسد. آن وقت درمحیط های دیگربا کوچک ترین سروصدایی تمرکز حواس شما به هم می ریزد و ایجاد تمرکز دوباره برایتان بسیارمشکل است. به همین خاطر است که ما چندان مطالعه درکتابخانه را توصیه نمی کنیم. کتابخانه محیطی است کاملاً ساکت که ما معمولاً چنین شرایط آرمانی را درمنزل نداریم و همیشه هم نمی توانیم برای مطالعه به کتابخانه مراجعه کنیم.

    درمحیط منزل، درمحیط مدرسه و دانشگاه، درمحیط کار، هرجا که هستید نسبتاً ساکت ترین جا را انتخاب کنید.


    ویژگی های مکانی – نظم

    اخیراً ژاپنی ها تحقیقات جالبی را روی یک گروه هزارنفری انجام داده اند. کودکان ده ساله ای که ازبهره ی هوشی، استعداد و توانایی ذهنی نسبتاً یکسانی برخورداربوده اند.

    هریک ازاین کودکان درمحیط متفاوتی ازدیگران قرارگرفتند. محیط مطالعه ی نفراول بسیاردرهم ریخته و شلوغ بود. اتاق نفردوم آشفتگی نسبتاً کمتری داشت. اتاق نفرسوم نسبت به نفردوم کمی منظم ترو با وسایل کمتری بود و به همین ترتیب تا نفرهزارم که اتاقی بسیار منظم، مرتب و با حداقل وسایل داشت.

    کتاب یکسانی را به همه دادند و به هریک فرصتی مناسب برای مطالعه دراتاق های مخصوص داده شد.

    بعد ازپایان زمان تحقیق، بررسی نتیجه ها بسیارجالب بود: میزان مطالعه، بازدهی، میزان به خاطرسپاری و تمرکزبا میزان نظم و ترتیب اتاق ها نسبت مستقیم داشت یعنی هر چه فردی دراتاق با اسباب و وسایل کمتر، مرتب ترو منظم ترقرارگرفته بود، بازدهی کمی و کیفی بیشتری را درمطالعه ی خود نشان می داد.

    بنابراین برای مطالعه ی مؤثرترو مفیدتر، هرچه می توانید درمحیطی با وسایل و اسباب کمترو منظم ترو مرتب ترقرارگیرید.

    " شاکتی گواین" درکتاب " بازتاب های نور" خود می گوید:

    " هروضعیت درونی، انعکاس بیرونی و محیطی دارد و هروضعیت محیطی بازتاب درونی"

    یعنی وضعیت منظم پیرامون شما به نظم فکری و درونی شما کمک می کند و همچنین آشفتگی ذهنی شما را سبب می شود.

    قبل ازمطالعه، دو سه دقیقه هم که شده، به مرتب کردن اتاق یا میزمطالعه ی خود بپردازید و این مسأله را جدی بگیرید.


    ویژگی ها ی مکانی – مطالعه درپارک


    اگرچه پارک، فضایی طبیعی و مناسب برای مطالعه به نظرمی رسد و خیلی ازشما از آن به عنوان مکان مطالعه استفاده می کنید، باید بگوییم که پارک برای مطالعه محیطی کاملاً نامناسب است. پارک دارای عوامل حواس پرتی فراوان است. رفت وآمد افراد، بازی و سرو صدای بچه ها، مناظرزیبا و . . . همه وهمه به هنگام مطالعه به سراغ ما می آیند و حواس ما را پرت می کنند. ضمن آن که ما درکودکی شرطی شده ایم که پارک جای بازی یا جای استراحت است و همین زمینه ی ذهنی قبلی مانع از تمرکزحواس کافی برمطالعه می شود. شاید این که شما درپارک به هنگام مطالعه زود خوابتان می گیرد یا متوجه وغرق بازی بچه- ها می شوید، علت همین زمینه ی ذهنی باشد.

    نکته ی دیگراین که طبیعت، همیشه تفکربرانگیزاست و شما درپارک با مظاهرطبیعی زیادی روبه رو می شوید که ذهن شما به سرعت درگیرآن ها شده، برآن ها متمرکزمی شود و درنتیجه حواس شما ازموضوع مطالعه پرت می شود.


    موسیقی و مطالعه


    تحقیقات نشان داده است که موسیقی ملایم و آرام بخش و بدون کلام توانایی یادگیری را افزایش می دهد.

    و خیلی ازشما به خاطربرداشت نادرستی که ازاین نتیجه کرده اید، به هنگام مطالعه به موسیقی گوش می دهید.

    باید تأکید کنیم که گوش کردن به موسیقی همزمان با مطالعه یعنی یک عامل حواس پرتی بسیارکارآ و مؤثررا دراختیارذهن گذاشتن.

    اما قبل ازآن لازم است متذکرشویم موسیقی زمانی چنین تأثیری دارد که شما با تمرکز حواس به آن گوش فرا دهید وهنگام مطالعه شما باید برمطالب کتاب متمرکزباشید و ذهن نمی تواند دریک آن بردو موضوع تمرکز داشته باشد درتنیجه وقتی شما هنگام مطالعه برای خود موسیقی پخش می کنید، یا توجه شما معطوف به موسیقی است ( که دراین صورت کلاً حواستان ازمطالعه پرت شده است ) یا توجه شما معطوف به مطالب درسی است ( که دراین صورت متوجه موسیقی نیستید ودرنتیجه موسیقی، آن تأثیرات رابرشما نخواهد گذاشت و مهم ترازهمه این که یک عامل حواس پرتی قوی خواهد شد.)

    موسیقی آرام و بدون کلام قبل ازمطالعه به آرامش ذهنی شما کمک می کند و توان یادگیری شما را افزایش می دهد چرا که آرامش موجب ایجاد خلأ ذهنی می شود که پیش از این درباره ی تأثیرآن درآموختن صحبت کردیم.

    بعد ازمطالعه هم گوش دادن به موسیقی آرام و بدون کلام، خوب و مؤثراست اما به هیچ عنوان:

    1. همزمان با مطالعه، موسیقی گوش نکنید.

    2. ازگوش دادن به موسیقی های تند حتی الامکان بپرهیزید.


    مطالعه به محض نشستن


    پس ازآن که درمکان مطالعه ی خود قرارگرفتید فوراً مطالعه را شروع کنید و به هیچ عنوان به کارهای دیگرنپردازید.

    بعضی ها وقتی پشت میزمطالعه می نشینند یا کتاب را بازمی کنند، شروع می کنند به ورق زدن کتاب، فراهم کردن کاغذ و کارهای جانبی دیگر.

    اگرنشستن برای مطالعه طولانی شود و مطالعه ای صورت نگیرد و شما خود را با کارهای جانبی یا افکاردرونی مشغول کنید، برای پرورش تمرکزحواس درشما بسیاربد است.

    عادت کنید همه ی آنچه را که برای مطالعه نیازدارید ابتدا فراهم کنید و هرکارمتفرقه ای را که دارید قبل ازمطالعه انجام دهید و پس ازاین که نشستید، فوراً مطالعه را آغازکنید.

    این گونه شما ذهن خود را شرطی کرده اید که تا نشستید و کتاب را دردست گرفتید، فوراً فرا بگیرید.


    نقش زمان

    پیش ازاین توضیح دادیم که آرامش، خواب و استراحت کافی به خصوص درشب، چقدر درپرورش توانایی های ذهنی و تمرکزحواس و حافظه ی شما مؤثراست.

    درهیچ شرایطی، نیمه شب مطالعه نکنید. با این توجیهات که :" من به مطالعه ی شبانه عادت دارم " ، " سکوت منزل شب هنگام بیشتراست" و . . . خود را متقاعد نکنید که شب مطالعه کنید. چرا که شارژعصبی ومغناطیسی بدن، شب هنگام انجام می گیرد و شما با بی خوابی درشب، خودرا ازاین شارژعصبی مغزمحروم می کنید. بنابراین:

    هرچقدرهم که به مطالعه ی نیمه شب عادت دارید، ازاین پس دیگرنیمه های شب مطالعه نکنید. خودتان را عادت دهید که روزیا اول شب مطالعه کنید.

    ضمن آن که توجه داشته باشید درهنگام خواب یا استراحت عمیق شب آن که را که در طول روزخوانده اید، پردازش ذهنی می شود و درمغز، عمل جایگزینی صورت می گیرد.

    شما به هیچ وجه درهنگام خواب، وقت تلف نمی کنید بلکه ذهن شما ناخودآگاه به تثبیت آموخته های روزمی پردازد.

    همین طورمطالعه بلافاصله بعد ازغذا خوردن، خود باعث عدم تمرکزمی شود. مغزشما برای فعالیت های ذهنی بیش ازهمه به اکسیژن نیازدارد و این اکسیژن را ازخون می گیرد و جریان خون شما پس ازغذا خوردن تا حدود یک ساعت و نیم بیشترمتوجه اندام های گوارشی است تا مغز. به همین علت است که شما پس ازغذا خوردن بیشترتمایل دارید که استراحت کنید تا این که فعالیت های فکری انجام دهید. دستکم تا یک ساعت بعد ازصرف غذا از مطالعه کردن اجتناب کنید.

    مسئله ی مهم دیگردرزمان مطالعه، مطالعه ی مرتب درزمان های خاص است. ضمن آن که شما ازفرصت های خود برای مطالعه بیشترین استفاده را می کنید، خودتان را به مطالعه درساعت های خاص هم شرطی کنید.

    مثلاً صبح ها به محض بیدارشدن، بعدازظهرها درساعتی مشخص ویا ساعات اولیه شب. زمان خاصی را برای مطالعه درنظر بگیرید.

    ذهن شما می تواند پس ازمطالعه ی مدام دریک ساعت خاص ازشبانه روزبعد ازمدتی خود به خود درآن ساعت ویژه، جذب و فراگیری پیدا کند.

    پس توصیه ی زمانی ما به شما :

    1. درفاصله ی زمانی ساعت 11:30 شب تا 5 صبح مطلقاً مطالعه نکنید وحتماً در این ساعات بخوابید.

    2. تا دستکم یک ساعت پس ازصرف غذا مطالعه نکنید.

    3. خود را به مطالعه درزمان ها ی خاص و مناسب شرطی کنید.


    نقش حالت ها درتمرکزحواس

    برای هررفتاری ازلحاظ ذهنی و جسمی باید حالت های خاص داشته باشید که با رفتارتان هماهنگ باشد. روان شناسی حالت ها و رفتارها این موضوع را به تفصیل شرح می دهد.

    اگرمی خواهید بجنگیدف ابتدا باید حالت جنگیدن را به خود بگیرید. اگرمی خواهید شاد باشید، ابتدا باید حالت شاد بودن را به خود بگیرید. اگرمی خواهید انسانی مصمم و با اعتماد به نفس باشید، باید حالت های اعتماد به نفس را درخود ایجاد کنید.

    حالت ها ورفتارها ازهمدیگربه وجود می آیند. یعنی همان طورکه وقتی شما شاد باشید ناخودآگاه حالت های شاد بودن درشما پدیدارمی شود، اگرهم حالت های شادی را درخود ایجاد کنید یعنی به خودتان بگویید، ناخودآگاه احساس شادمانی به شما دست خواهد داد.

    برای مطالعه نیز شما بایر حالت جذب و یادگیری داشته باشید. با حالت خمیده و خواب آلوده انتظارتمرکزو دقت فراوان ازخود نداشته باشید. دروضعیت هایی که برای مطالعه کردن مناسب نیست تمرکزحواس پیدا کردن دشوارو انتظارآن کاملاً غیرمعقول است.

    هنگام هیجان های عصبی، ترس، خشم، اضطراب و کینه و ناراحتی نمی توان انتظار داشت که تمرکزبالایی داشته باشیم. چون دراین حالت ها ذهن ما پیشاپیش متوجه و متمرکز برآن مسئله است که این هیجان ها را درما ایجاد کرده است.

    همین طوردرحالت شوروشوق و اشتیاق فراوان هم نمی توانید تمرکزحواس داشته باشید و علت همان است. بچه هایی که زنگ تفریح درحیاط مدرسه به بازی های مهیج می پردازند و با همان شورو هیجان به کلاس درس می آیند، گاهی تا نیم ساعت بعد ازحضوردرکلاس به حالت مناسب خود برای فراگیری دست نمی یابند و دراین مدت توجه و تمرکزشان هنوزبه هیجان حیاط مدرسه معطوف است.

    درحالت خستگی و بی خوابی هم نمی توانید تمرکزحواس داشته باشید. این حالت ها همه با حالت تمرکزحواس برای مطالعه، منافات دارند. بنابراین شما باید ابتدا مسایل خود را تا حدی حل کنید، استراحت کنید، آرام شوید و پس ازایجاد حالت یادگیری، مطالعه را شروع کنید.

    انتظار بیجا ازخود نداشته باشید. مسلم است که با حالت های منفی مانند خستگی، گرسنگی، بی خوابی و هیجان فراوان نمی توانید تمرکزی عالی داشته باشید و این عدم تمرکز کاملاً طبیعی است.

    بعضی ها پس ازیک ورزش سنگین، باهمان خستگی وبدن عرق کرده، شروع می کنند به کتاب خواندن ومطالعه و انتظاردارند که با این هیجان تمرکزحواس هم داشته باشند و چون چنین چیزی امکان پذیرنیست، می گویند: حافظه ام ضعیف است. حواسم پرت است و . . .

    بازهم تأکید می کنیم ابتدا وضعیت جسمی و روحی خود را متعادل کنید و سپس شروع به مطالعه کنید.


    اولویت بالاتر، مانع تمرکز

    گفتیم عوامل حواس پرتی خود را که درهنگام مطالعه به ذهنتان خطورمی کنند درجایی یادداشت کنید که بلافاصله پس ازمطالعه به آن ها بپردازید. اما گاهی اوقات یک موضوع مهم، ضروری و بسیار" دراولویت " به ذهنتان خطورمی کند که حتی با نوشتن آن وسواس ذهنی کاهش پیدا نمی کند. درچنین مواردی، ما توصیه می کنیم به جای آن که کاهش پیدا نمی کند. درچنین مواردی، ما توصیه می کنیم به جای آن که تقلا کنید که با همان وضعیت بد درس بخوانید، به انجام همان کاربا اولویت بالا بپردازید. چون مطالعه با آن وضعیت بد، هم اضطراب شما را به دنبال دارد و هم بازده فکری شما را کاهش می دهد.


    اضطراب

    یکی ازعمده ترین مسائلی که باعث اضطراب می شود، انباشته کردن دروس درشب امتحان است. مسلماً وقتی شما درطول سال تحصیلی مطالعه نمی کنید و همه را برای شب امتحان انبارمی کنید، با یک ضرب الاجل و فشارعصبی و اضطرابی مواجه می شوید که بیش ازهرعامل دیگری، میزان تمرکزفکری ویادگیری شما را کاهش می دهد.

    متخصصان مطالعه ویادگیری به شدت اعتقاد دارند که مهم ترین عامل تخریب حافظه و عدم دستیابی به یک تمرکزعالی، اضطراب است. برنامه ریزی درسی، مطالعه درطول سال تحصیلی و استفاده ی بهتراززمان والبته آسودگی شب امتحان ازتمام اضطراب های کاذب جلوگیری می کند.


    تصویر ذهنی مثبت

    اضطراب، بسیاری ازاوقات هم ازتصورنگران کننده ی شخص درباره ی خودش نشأت می گیرد. یعنی با این که شما درس خود را می خوانید و اهل مطالعه هستید، مدام تصور نگران کننده ای ازخودتان درذهن دارید که بازده فعالیت ذهنی شما را کاهش می دهد و به حافظه و تمرکز شما لطمه وارد می کند.

    بهترین و آسان ترین شیوه برای مقابله با این اضطراب کاذب انجام تمرینات تلقین تجسمی است که بی جهت ساده گرفته می شود. صبح ها پس ازبیدارشدن، ظهرها پس ازیک آرامش چند دقیقه ای و قبل ازصرف ناهارو به ویژه شب ها قبل ازخواب به آسودگی دراز بکشید، بدن را شل کنید. چند نفس عمیق بکشید و با صدای بلند یا درذهن خود چندین باراین جملات را تکرار کنید:

    " من با تمرینات عالی ام ، تمرکزم روزبه روزبیشترمی شود."

    " من سرشارازقدرت تمرکزفوق العاده ای برخوردارم."

    " من سرشارازآرامشم و دراین آرامش، تمرکزجاری است."

    " حافظه ام بسیارعالی است وروزبه روزبهترمی شود."

    " درکلیه ی امتحاناتم موفق هستم وهم اکنون نمرات عالی ام را می بینم."

    درلحظاتی که این جملات را می گویید و چند بارتکرارمی کنید، خود را درذهن خود ببینید. خود را درجلسه ی امتحان ببینید که درنهایت آرامش نشسته اید. برگه ی امتحان دردست شماست. همه ی جواب ها را می دانید و به همه ی سؤالات با آرامش کامل و شادی فراوان جواب می دهید.

    این تصویررا شب ها خصوصاً قبل ازخواب، به وضوح درذهن خود ببینید و ازآن به شوق آیید.

    بعد ازمدتی که تلقین و بیان عبارت های تأکیدی بالا را صبح و ظهروشب انجام دادید و به خصوص تصویرذهنی مثبت خود را هرشب مجسم کردید، هم اعتماد به نفس و روحیه تان عالی می شود و هم میزان تمرکز، حافظه و یادگیری تان بهبود می یابد.


    یک هشدارمهم

    تمام تمرین های گفته شده تا الان فقط درصورتی پاسخ مثبت می دهند وازآن ها نتیجه ی مطلوب حاصل می شود که به هیچ عنوان منفی حرف نزنید. وقتی شما درباره ی خودتان با عبارات منفی حرف می زنید، همه چیزرا خراب می کنید. هرگزنگویید حافظه ام خراب است. اصلاً هیچ چیزنمی فهمم. تمرکزم افتضاح است و . . .

    بازهم تأکید می کنیم که با عبارات منفی به خود تلقین منفی نکردن اهمیت بسیاربیشتری از تلقین مثبت دارد، یعنی اگرازیک طرف تلقینات مثبت را به خود القا کنید و ازطرف دیگر درطول روزاین حرف های منفی را درباره ی خودتان بزنید، عملاً تلقینات مثبت خود را بی نتیجه و بی اثرساخته اید.

    پس به هیچ عنوان حرف منفی نزنید و تمرینات تلقین مثبت را هم انجام دهید تا ازتمرکز عالی برخوردارگردید.
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

علاقه مندي ها (Bookmarks)

علاقه مندي ها (Bookmarks)

قوانین ارسال

  • نمی توانید موضوع جدید ارسال کنید
  • نمی توانید به موضوعات پاسخ دهید
  • نمی توانید فایل پیوست ضمیمه کنید
  • نمی توانید نوشته خود را ویرایش کنید
  •  
تبلیغات متنی
گیفت کارت
تبلیغات در ایران سلامت