هشدار روان‌پزشك / دكتر محمد خدايي/عضو هيات علمي دانشگاه بهزيستي و وانبخشي
آنها در معرض آلزايمرند

حافظه توانايي شناخت، نگهداري و بازگشت با دوباره‌شناسي اطلاعات وارد شده به مغز است، به اين معني كه اطلاعات دريافتي پس از شناسايي در قسمت‌هايي از مغز پردازش و در موقع مناسب يادآوري مي‌شوند...

حافظه انسان‌ها از نوع فوري، كوتاه‌مدت، ميان‌مدت و درازمدت است و قوي و ضعيف‌بودن حافظه به تمركز اوليه آن بستگي دارد و اينكه فرد چقدر توانسته مطالب را در حافظه‌اش نگهداري كند. قسمت فرونتال (پيشاني) مغز وظيفه دريافت داده‌هاي فوري، تمركز و توجه و لوب گيجگاهي و قسمتي از دستگاه ليمبيك (هيپوكامپ) وظيفه ضبط و ذخيره حافظه كوتاه‌مدت، ميان‌مدت و طولاني‌مدت را برعهده دارد. دستگاه ليمبيك مركز هيجاني عاطفي انسان‌هاست و حافظه‌هايي كه با هيجان و عاطفه همراه ‌شوند بهتر حفظ مي‌شوند. تقسيم‌بندي ديگر حافظه مهارتي و غيرمهارتي است. حافظه مهارتي، حافظه‌اي است كه تداوم يك عمل به صورت مهارت درمي‌آيد و براي انجام كار مهارتي، ديگر نيازي به يادآوري ذهني نيست و عمل بدون فكركردن صورت مي‌گيرد.

اگر اختلال در هر كدام از نواحي مغزي مربوط به حافظه رخ دهد، فراموشي ايجاد مي‌شود. فراموشي علت‌هاي مختلفي دارد و به دو نوع اختلال حافظه قابل‌بازگشت و غيرقابل‌بازگشت تقسيم مي‌شود. در بيماري‌هايي مانند آلزايمر، اختلال‌هاي ژنتيكي يا ضربه‌هاي پيشرفته مغزي معمولا حافظه از بين رفته و غيرقابل‌برگشت است.

بيماري‌هاي ديگري هم هستند كه با ‌فراموشي‌ قابل بازگشت همراهند. مصرف بعضي از داروها مثلا گروه بنزوديازپين‌ها، داروهاي كم‌كاري تيروييد و بيماري‌هاي عفوني ممكن است روي مغز اثر بگذارد و اختلال حافظه ايجاد كند. با درمان بيماري يا قطع مصرف دارو حافظه به سرعت به روال عادي خود بازمي‌گردد.

اختلال عملكرد حافظه در بوكسورها نسبت به ساير ورزشكاران بيشتر ديده مي‌شود زيرا ضربه‌هايي كه به سر و صورت آنها وارد مي‌شود، احتمال آسيب به نقاطي از مغز و ابتلا به فراموشي را بالا مي‌برد. فراموشي هميشه به علت بيماري نيست. خيلي از افراد تمركز دقيقي روي ديده‌ها و شنيده‌هايشان ندارند و فكر مي‌كنند دچار آلزايمر شده‌اند مثلا افراد مضطرب و پراسترس، مشغله‌هاي ذهني متعددي دارند يا كودكان بيش‌فعال و پرتحرك‌ اصلا دقتي روي چيزي ندارند و به غلط تصور مي‌شود آنها دچار مشكل در يادگيري و حافظه هستند.