گياهان دارويي ضد آلرژي
نوشته: دكتر محمدحسين صالحی سورمقی

گياهان دارويي ضد آلرژي

افراد زيادي در جهان داراي حساسيت (آلرژي)‌هاي مختلفي هستند كه از مواد بسياری ناشی می‌شود كه در اطرافشان وجود دارد. يكي از گسترده‌ترين انواع حساسیت مربوط به گرده‌هاي گياهان، به‌خصوص در فصل بهار است كه با توجه به فصل گرده‌افشاني و وجود بادهاي فصلي در هوا پراكنده شده و باعث حساسیت می‌شود. گرچه بسياري از افراد بايد زير نظر پزشك از داروهاي ضدحساسيت استفاده نمايند، ولي بعضي از گياهان كه به صورت غذا و يا دارو مورد استفاده قرار می‌گیرند، داراي خاصيت ضدحساسيت بوده و مي‌توانند در كاهش علائم و عوارض حساسيت‌ها نقش داشته باشند. در زير به چند مورد از آنها اشاره مي‌شود:

انگور
ميوه‌اي شناخته‌شده با اثرات متعدد و بسيار ارزشمند است که از خواص مهم آن مي‌توان اثرات آنتي‌اكسيدان، كاهش‌دهنده چربي خون، محرك ايمني بدن، ضدچسبندگي پلاكت‌ها (رقيق كردن خون)، خلط‌آور، ضد آسم، ضد تصلب شرائين و ده‌ها خاصيت ديگر از جمله ضدحساسيت را نام برد. گرچه انگور داراي انواع فراوان است، ولي همه آنها خاصيت ضدحساسيتی دارند. البته خواص انگورهاي رنگي (قرمز و سياه) در اثرات ضدسرطان و آنتي‌اكسيدان و ضد شكنندگي عروق موئينه بيشتر از انگورهاي سبزرنگ است.

بادرنجبويه
گياهي از خانواده نعنا و به نام مليس در جهان مشهور است. قسمت مورد استفاده گیاه برگ‌هاي آن است كه داراي عطري ملايم و مطبوع می‌باشد. از خواص آن می‌توان به اثرات ضدنفخ، ضددرد، ضداسپاسم (ضد دل‌درد)، آرامبخش، خواب‌آور، ضدويروس تبخال، كاهش تب، مقوي معده و ضدحساسيت اشاره کرد. مصرف آن مي‌تواند به صورت دم‌كرده روزي يك يا دو نوبت و هر نوبت 5 گرم از گياه خشك باشد.

نارنج
آب نارنج داراي خاصيت ضدحساسيت بوده و مي‌توان آن را به اشكال مختلف همراه با غذا، سالاد و يا به طور مستقيم مصرف نمود.

شاهتره (شاتره)
گياهي است بوته‌اي كه از قسمت هوايي آن استفاده مي‌شود. از قديم شاتره را براي بيماري‌هاي پوستي و كبدي مورد استفاده قرار مي‌دادند و در سال‌‌هاي اخير اين اثرات از نظر علمي كاملاً به اثبات رسيده است. يكي از اثرات ارزشمند اين گياه خاصيت ضدحساسيت آن است. گرچه در بسياري از نقاط دنيا محصولات صنعتي زيادي از اين گياه با نام (Fumitory) فرميتوري به صور قرص، كپسول و قطره تهيه شده و در حال استفاده مي‌باشد، ولي متأسفانه اين محصولات در ايران تهيه نشده و وجود ندارند، بنابراین براي بهره بردن از اثرات خوب اين گياه باید از جوشانده آن استفاده کرد. نكته قابل اهميت اينكه جوشانده گياه داراي اثراتي به مراتب قوي‌تر و بهتر از عرق شاتره است.

زردچوبه
يكي از ادويه‌هاي بسيار باارزش است كه خواص ارزشمند برای سلامتي انسان دارد. زردچوبه داراي خواصي چون ضدنفخ، ضدميكروب، آنتي‌اكسيدان، ضدالتهاب، ضدسرطان، ضد سموم كبد، صفراآور و ضدحساسيت است. البته ممكن است در بعضي افراد ايجاد حساسيت کند. مصرف زردچوبه تا روزي 3 گرم بلامانع است. البته ميزاني كه در غذاها به طور روزمره استفاده مي‌شود، كمتر از اين مقدار است.

سياه‌دانه
دانه‌‌هاي گياه سياه‌دانه از قديم در بسياري از غذاها، ادويه‌جات‌، ترشي‌ها و داروهاي سنتي مورد استفاده بوده و امروز هم مصرف بالايي دارد. از خواص بسيار مهم سياه‌دانه می‌توان به اثرات آنتي‌اكسيدان، ضدويروس، كاهش‌دهنده پرفشاري خون، كاهش‌دهنده اوره خون، شيرافزا، محرك سيستم ايمني بدن، هضم‌كننده غذا، بازكننده برونش‌ها، محافظ كبد، ضددرد، ضدسرطان، محرك تنفسي، تقويت‌كننده معده و ضدحساسيت اشاره کرد. سياه‌دانه را مي‌توان به طرق مختلف و در بسياري از مواد غذايي مصرف نمود.

عناب
ميوه‌هاي درختچه عناب به صورت تازه و عمدتاً خشك مصرف مي‌شود. در طب سنتي از عناب جهت كاهش قندخون و فشار خون استفاده مي‌شود، ولي غير از اين آثار داراي خواص ديگري از جمله اثرات ضدچسبندگي پلاكت‌ها (رقيق كردن خون)، ضدالتهاب، ضد تب، ضد سرفه، خلط‌آور، محافظ كبد، خواب‌آور، محرك سيستم ايمني بدن و ضد حساسيت نیز مي‌باشد.

عسل
عسل داراي خواص متعددي از جمله آثار ضدميكروبي، انرژي‌زايي، خلط‌آور، ضد سرفه، نرم‌كننده گلو و ضد خشونت صدا و موارد ديگر است. همچنين قدرت ايمني بدن را افزایش می‌دهد و ضدحساسيت مي‌باشد. گذشته از اين آثار، در بسياري از محصولات آرايشي و بهداشتي به عنوان ضدالتهاب و ضدزخم و نرم‌كننده موضعي كاربرد دارد. همه افراد مي‌توانند عسل را مصرف کنند و ضمن ارزش غذايي به عنوان يك داروي مفيد در سلامتي نقش داشته باشد