اينجا چراغي روشن است اما اين کافي نيست


تعليم و تربيت در محيطي آرام، ايمن و پرنشاط با استفاده از بالاترين ميزان مراقبت‌هاي بهداشتي، ازحقوق اوليه کودکان است. نونهالان از توانايي و فرصت کافي براي تامين و رفع نيازهاي آموزشي، بهداشتي خود برخوردار نيستند، از اين رو يکي از مهم‌ترين عواملي که بهداشت و سلامت دانش‌آموزان را در مواجهه با بروز حوادث احتمالي در طول دوران تحصيل تضمين مي‌کند، وجود فضا و محيط ايمن و بانشاط آموزشي است.



نور يکي از اصول مهم در طراحي فضاهاي آموزشي و تامين آسايش بصري است. بنابراين براي کارايي بيشتر دانش‌آموزان و همچنين رعايت بهداشتي فردي و نيز ايجاد رغبت در آنها بايد نور کلاس‌ها کافي باشد.


نور کلاس بايد به گونه‌اي تنظيم شود که شاگردان علاوه بر ديد خوب روي ميز خود بتوانند از فاصله معين تخته کلاس را ببينند و نور موجب چشم‌زدگي و خيرگي آنها نشود.


بهترين نور، استفاده از نور طبيعي خورشيد است که به وسيله پنجره‌ها تامين مي‌شود و در صورتي که تامين نور طبيعي امکان نداشته باشد، مي‌توان از نور مصنوعي استفاده کرد.





عوامل موثر در تامين نور


عواملي که در تامين روشنايي نور کلاس‌ها موثر هستند، عبارت‌اند از ابعاد پنجره‌هاي نورگير، نوع تخته تدريس، رنگ کلاس و شفافيت وسايل موجود در کلاس و ميز براي کلاس‌ها. براي تامين ديد عادي و مناسب بايد اختلاف درخشندگي سطوح گوناگون در کلاس کنترل شود.


به‌طور مثال، اگر تخته تدريس سياه است، از گچ سفيد و اگر آبي است، از گچ زرد و در صورت سبزرنگ بودن، از گچ زرد يا سفيد استفاده شود.





نور مصنوعي


منابع نور مصنوعي که به‌طور عمده مورد استفاه قرار مي‌گيرند، دو دسته‌اند. منابع نوري با رشته‌هاي ملتهب و لامپ‌هاي فلورسنت که هر يک از آنها از جهت نوع انتشار ويژگي‌‌هايي دارند.


از آنجا که در فضا‌هاي آموزشي اغلب ترکيبي از نور طبيعي و مصنوعي استفاده مي‌شود، بهتر است از چراغ‌هاي فلورسنت استفاده کرد.


حتي‌الامکان رديف چراغ‌ها عمود بر تخته تدريس و رديف نيمکت‌ها درنظر گرفته شود. تامين نور کافي و مناسب در مدارس موجب افزايش ميل و رغبت به کار، دقت در عمل و افزايش بازدهي مي‌شود.


حفظ سلامت چشم و قدرت بينايي، کاهش خستگي، اختلال اعصاب و در نهايت اثر مطلوب در کيفيت آموزشي از جمله موارد مثبت تامين نور مناسب در فضاهاي آموزشي است.





اقدامات ديگر براي نور مناسب


گاهي اوقات با اقدامي بسيار ساده و عملي مي‌توان در افزايش ميزان روشنايي کلاس‌ها موثر بود. براي مثال، گردگيري به موقع لامپ‌ها، تعويض لامپ‌هاي سوخته و لامپ‌هايي که سوسو مي‌زنند، استفاده از رنگ‌هاي روشن در کلاس از اين موارد است.


ماده آيين‌نامه بهداشت محيط مدارس


در ماده هفت آيين‌نامه بهداشت محيط مدارس مي‌خوانيم تابلو کلاس درس بايد در محلي مناسب که نور کافي به آن مي‌رسد، قرار داشته و در معرض ديد کامل دانش‌آموزان و به رنگ سبز تيره (مات) باشد تا از ايجاد خيرگي توسط بازتاب نور روي تابلو کلاس جلوگيري شود.


همچنين در ماده 22 آمده است کلاس‌ها بايد حتي‌الامکان طوري ساخته‌ شوند که از نور طبيعي استفاده کنند. ترجيحا پنجره‌ها در سمت چپ دانش‌آموزان تعبيه شود و سطح آن يک پنجم مساحت کلاس باشد. درباره کلاس‌هاي شبانه و کلاس‌هايي که به اجبار از نور مصنوعي استفاده مي‌کنند، حداقل شدت روشنايي بايد برابر با 300 لوکس بوده و شيوه تابش طوري باشد که ايجاد خيرگي در ديد دانش‌آموزان نکند و پخش روشنايي در تمام جهات يکنواخت باشد. ميزان نور راهروها بايد برابر 100 تا 150 لوکس و براي رختکن، توالت و دست‌شويي‌ها حداقل 50 تا 100 لوکس در نظر گرفته شود.

هفته نامه سلامت