هدف كلي بهداشت در مدارس آموزش و پرورش كودكاني متعادل و سالم است كه داراي رشد و نمو طبيعي باشند و هيچ‌گونه اختلالي در آنها از لحاظ فكري، جسمي و عاطفي مشاهده نشود.
بهداشت مدارس مجموعه اقداماتي است كه به منظور تشخيص، حفظ، ارتقاء و تا‡مين سلامت جسمي، رواني و اجتماعي دانش‌آموزان و كاركنان مدارس توسط مربي بهداشت تحت سرپرستي مدير آموزشگاه به اجرا درمي‌آيد.

هدف كلي بهداشت در مدارس آموزش و پرورش كودكاني متعادل و سالم است كه داراي رشد و نمو طبيعي باشند و هيچ‌گونه اختلالي در آنها از لحاظ فكري، جسمي و عاطفي مشاهده نشود. تحقق اين هدف مستلزم برنامه‌ريزي صحيح و پيوسته‌اي است كه اولا به دانش‌آموزان اين امكان را بدهد تا رفتار خود را در مسايل مربوط به سلامتي و بهداشت اصلاح نمايند و به تدريج عادات و رفتار غلط و غيربهداشتي خود را ترك و عادات صحيح بهداشتي و سازنده را جايگزين سازند. ثانيا تندرستي و بهداشت را نوعي ارزش متعالي در زندگي خود تلقي كنند. ثالثا نسبت به حفظ و تا‡مين آن براي خود، خانواده و اجتماع خويش احساس مسوِوليت كنند.



چرا بهداشت مدارس در آموزش و پرورش مهم است؟

كودكان امروز، مادران،‌ پدران و كارگزاران و به طور كلي شهروندان جهان فردايند كه چرخ‌هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي جامعه را به گردش درخواهند آورد. براي اينكه اين كودكان بتوانند نقش‌هاي خود را كه در آينده به آنها محول مي‌شود به خوبي ايفا نمايند، بايد از سلامتي، بهداشتي و نشاط برخوردار شوند. در واقع افزايش سطح آگاهي‌هاي بهداشتي در دوره تحصيلات باعث ايجاد مهارت‌هاي لازم در افراد براي حفظ سلامت خود و خانواده آنها مي‌شود. در همه كشورها در ارتباط با مسا‡له بهداشت و توسعه آن در جامعه، توجه ويژه‌اي به دانش‌آموزان و مدارس شده است.

دانش‌آموزان هم به عنوان مهم‌ترين بخش جامعه كه بايد از خدمات بهداشتي بهره‌مند شوند و هم به عنوان قشري كه قادرند اهداف توسعه بهداشت و نيز اهداف عمومي‌تر توسعه را در جامعه تحقق بخشند مورد توجه قرار دارند و عاملان اصلي برنامه‌ها و فعاليت‌هاي توسعه در جامعه محسوب مي‌شوند، زيرا آنان آينده‌سازان مملكت تلقي مي‌شوند. امروزه به مدرسه ديگر به عنوان يك محل بسته براي يادگيري،‌ خواندن و نوشتن نگاه نمي‌شود بلكه به عنوان محيطي بسيط براي رشد و تكامل شخصيت رواني و اجتماعي نسل‌هاي آينده و همين‌طور پايگاهي براي تا‡ثيرگذاري در خانواده و از طريق خانواده به كل اجتماع مورد توجه قرار مي‌گيرد.

لذا مدرسه در ارتباط با انتقال پيام‌هاي بهداشتي به جامعه، تعميق ارزش‌هاي مرتبط با بهداشت، اصلاح افكار جامعه در امور بهداشتي و مراعات اصول بهداشتي، يك پايگاه بسيار مهم و تا‡ثيرگذار است.

بهداشت بايد جزء فرهنگ عمومي كشور و بخش جدايي‌ناپذير آموزش و پرورش عمومي كشور باشد، زيرا با افزايش دانش و تكنيك‌هاي امروزي مي‌توان از ابتدا از بيماري‌هاي قابل پيشگيري كه علت مهم مرگ‌ومير كودكان بي‌شماري محسوب مي‌شوند بدون صرف هزينه گزاف، امكانات وسيع و نيروي انساني ماهر پيشگيري كرد.

در واقع نقطه عطف آموزش و پرورش بر پايه بيمار نبودن و سالم بودن دانش‌آموزان شكل مي‌گيرد. زيرا بيماري، آمادگي و اشتياق فراگيري، تمركز و دقت در كلاس درس را از دانش‌آموز سلب مي‌كند و تا مدتي او را از تحصيل باز مي‌دارد.

در فصل چهارم، بند - 13 ماده 10 قانون اساسي كشور آمده است:

<انجام اقدامات لازم به منظور تا‡مين، حفظ و ارتقاي سلامت جسمي، رواني و اجتماعي دانش‌آموزان با همكاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.>

انجام اقدامات مهم و ايجاد فرهنگ مناسب بهداشتي در دانش‌آموزان با اين اعتقاد كه يكي از موِلفه‌هاي موِثر در توسعه آموزشي و داشتن دانش‌آموزاني سالم و توانمند است.

بديهي است تا‡مين سلامت دانش‌آموزان مستلزم ارتقاي كيفيت بهداشت مدارس است و ارتقاي بهداشت مدارس يك نوع سرمايه‌گذاري براي نسل‌هاي آينده است زيرا:

- دانش‌آموزان ما حق دارند از چگونگي مراقبت خود در برابر خطرات و بيماري‌ها مطلع شوند.

- در صورتي كه دانش‌آموزان سالم و تندرست باشند، بهتر درس مي‌خوانند و در مدرسه با نشاط‌تر خواهند بود.

- دانش‌آموزان بخشي از خانواده هستند. آنها اغلب قادرند پيام‌ها و عادات بهداشتي را از مدرسه به خانه منتقل كنند.

- دانش‌آموزان بيمار اغلب غيبت دارند، آنان پس از بهبودي به سختي مي‌توانند خود را به كلاس برسانند و برخي اوقات از مدرسه باز ‌مي‌مانند.

- دانش‌آموزان مي‌توانند نقش مهمي در سلامت و نشاط خواهران و برادران كوچك‌تر و حتي همكلاسي‌هاي خود داشته باشند.

- دانش‌آموزان، والدين فردا هستند. اگر آنها از همين حالا دانش و مهارت‌هاي بهداشتي مناسب را ياد بگيرند و تمرين كنند و نگرش‌هاي بهداشتي مهم را توسعه بخشند،‌ مي‌توانند آنها را به نسل بعدي منتقل كنند.

- دانش‌آموزان در مدارس حق دارند درباره مهارت‌هاي مربوط به سالم زيستن و در امان ماندن از بيماري‌ها آموزش ببينند. مربي بهداشت مي‌تواند امكان و فرصت آموزش‌هاي بهداشتي را براي دانش‌آموزان فراهم سازد. در كنار تعليم درس‌هاي بهداشتي، مهارت‌هاي مربوط به سالم زيستن را به آنها بياموزد.