مصرف آنتی بیوتیک در بارداری

[دکتر نادر]

اين كه انواع مختلفي از آنتي‌بيوتيك‌ها مي‌توانند طي زمان‌هاي مختلف بارداري، جنين را دچار عوارض خفيف و يا شديد كند، امري اجتناب‌ناپذير است ولي در بسياري از موارد، براي درمان عفونت‌ها، چاره‌اي جز تجويز آنتي‌بيوتيك به زن باردار نيست.

مصرف ادولت كلد (قرص سرماخوردگي بزرگسالان) و هر گونه آنتي‌بيوتيكي نيز در دوران بارداري بايد با نظر پزشك متخصص باشد.

مصرف تتراسيكلين‌ها، باعث قهوه‌اي شدن دندانها، هيپوپلازي مينا و مهار رشد استخوان جنين مي‌شود؛ همچنين استامينوفن كدئين كه يكي از پرمصرف‌ترين داروهاست با عبور از جفت باعث دپريسون تنفسي جنين مي‌شود

خفيف‌ترين عوارض مصرف آنتي‌بيوتيك در زن باردار ايجاد آلرژي به اين دارو در آينده كودك است . برخي از آنتي‌بيوتيك‌ها همانند «تتراسايكلين» نيز مي‌تواند جوانه‌هاي دندان جنين را تيره كند پس بهتر است تا آن‌جاكه ممكن است از تجويز اين دارو خودداري شود و يا مادراني كه داراي بيماري‌هاي خوني هستند، نبايد از آنتي‌بيوتيك‌هاي «سولفاميد» ‌استفاده كنند، ‌كه مطمئنا پزشك معالج اين جوانب را مدنظر خواهد داشت.

تحقيقات نشان مي‌دهد عفونت‌هاي لثه و دندان در زنان باردار، باعث بروز زايمان زودرس، پارگي زودرس كيسه آب و عوارض خطير ديگري براي جنين و نوزاد مي‌شود در صورتي كه مي‌توان عفونت لثه را با دوره كوتاهي از آنتي‌بيوتيك درمان كرد. بنا بر اين، اصرار عدم مصرف دارو در اين ايام، ‌امري بيهوده تلقي مي‌شود.

[دکتر سید حمید سجاد]

از آنجا که بیماران باردار به ویژه مستعد عفونت های قارچی هستند , آنتی بیوتیک ها را تنها در صورت لزوم باید مصرف کرد. ممکن است درمان ضد قارچ پس از یک دوره آنتی بیوتیک لازم باشد. مشتقات پنی سیلین شامل آموکسی سیلین و آمپی سیلین دارای حاشیه اطمینان گسترده ای هستند و سمیت شناخته شده ای برای مادر و جنین ندارند. سفالوسپورین ها نیز بی خطر بوده و برای عفونت های دستگاه ادراری شامل پیلونفریت و نیز برای سوزاک بکار می روند. پنی سیلین ها در شیر دهی بی خطر هستند.
کلیندامایسین نیز در شیر دهی بی خطر می باشد. برخی صاحب نظران توصیه می کنند مترونیدازول در سه ماهه اول مصرف نشود. همچنین آکادمی طب اطفال آمریکا توصیه می کند شیر دهی به مدت 12 تا 24 ساعت پس از یک دوز 2 گرمی متوقف شود. تجویز آمینو گلیکوزاید ها به مادر با سمیت گوشی و کری جنینی همراه بوده است و تنها در صورت عفونت شدید گرم منفی ها می توان آن را استفاده کرد و لی در شیر دهی بی خطر است.

تری متوپریم
با توجه به مکانیسم اثر از طریق فولات , اجتناب در سه ماهه اول عاقلانه به نظر می رسد. از طرفی در نوزادان باعث جدا شدن بی لیروبین از محل اتصال به پروتئین شده بالقوه باعث افزایش خطر زردی نوزادان می شود. بنابراین نباید نزدیک به زایمان مصرف شود. نیتروفورانتوئین در مبتلایان به نقص گلوکز 6 فسفات باعث کم خونی می شود و چون گلبول های قرمز نوزاد دچار
کمبود گلوتاتین احیاء شده است نسبت به مصرف آن در هنگام انتهای بارداری هشدار داده شده است. ولی در شیردهی بلا مانع است. مصرف اریترومایسین و آزیترومایسین نیز در شیر دهی بلا مانع است.

داروهای ضد ویروس
اداره بهداشت آمریکا توصیه می کند زنان باردار مبتلا به عفونت منتشر ( هرپس , هپاتیت پنومونی واریسلائی ) با آسیکلویر درمان شوند.ولی فامسیکلویر در بارداری بررسی نشده است. در مصرف زیدوویدین طی 4 سال پیگیری هیچ عارضه نامطلوبی گزارش نشده است. در همین گروه دیدانوزین و لامی وودین نیز بی خطر به نظر میرسند.