مراقبت های بارداری هنگام بیماری

داروهایی که برای مشکلات قلبی توصیه می شود، ممکن است برای جنین خطرناک باشد و باید با نظر پزشک مصرف شود


«دوران بارداری مهم است و مادر در این ماه ها باید بیشتر از قبل به فکر حفظ سلامتش باشد.» تقریبا تمام خانم هایی که قصد دارند بچه دار شوند یا باردار هستند، نسبت به این موضوع آگاه بوده و می دانند مراجعات منظم به پزشک متخصص زنان چقدر اهمیت دارد. اما در این میان، بیماری ها و شرایط خاصی نیز وجود دارد که می تواند بارداری را به خطر انداخته و سلامت مادر و جنین را تهدید کند. به همین دلیل، خانم هایی که تصمیم گرفته اند مادر شوند، باید با شناخت شرایط خطر و به کارگرفتن شیوه های مناسب، از بروز مشکل و عارضه پیشگیری کنند.

اما مهم ترین پرسش این است که چه زمانی مادر در معرض خطر قرار دارد و برای کاهش احتمال رویارویی با مشکل چه اقداماتی باید انجام داد؟ البته تقریبا تمام افراد می دانند بیماری هایی مانند مشکلات قلبی، ریوی، دیابت و... شرایط خاصی را ایجاد خواهد کرد و به همین دلیل به مراقبت های بیشتری نیاز دارد. اما بد نیست به این موضوع هم توجه داشته باشید که مسأله ساده ای مانند چاقی و اضافه وزن هم می تواند برای مادر و جنین دردسرساز شود.

دکتر آمنه سادات حقگو، جراح و متخصص بیماری های زنان، زایمان و نازایی در گفت وگو با«جام جم» در این باره توضیح می دهد: تعداد زیادی از خانم هایی که قصد بارداری دارند، درباره کاهش وزن قبل از بارداری سوال می کنند و می خواهند در مورد عوارض ناشی از چاقی در این دوران اطلاعاتی کسب کنند. بهترین توصیه آن است که خانم ها قبل از بارداری به وزن ایده آل متناسب با قدشان رسیده در دوران بارداری هم بیش از ۵ تا ۹ کیلوگرم اضافه وزن نداشته باشند.

● بیماران قلبی و ریوی؛ بارداری پس از مشورت با پزشک

بیماران قلبی همیشه نگران دوران بارداری شان هستند و شاید به درستی ندانند بارداری برای آنها مجاز است یا نه. دکتر حقگو در این باره می گوید: تمام افرادی که سابقه بیماری های قلبی دارند، حتما باید قبل از بارداری با پزشک معالج خود مشورت کنند. در واقع بارداری برای بعضی از بیماران قلبی کم خطر یا بی خطر خواهد بود، در حالی که برای بعضی می تواند بسیار خطرناک و مهلک باشد. وی تاکید می کند: مشاوره با پزشک قبل و حین بارداری برای بیماران قلبی ضروری است. علاوه بر این، داروهایی که برای درمان مشکلات قلبی مصرف می شود نیز ممکن است برای جنین خطرناک بوده و به همین دلیل باید با نظر پزشک معالج نوع دارو، میزان و زمان استفاده از آن تعیین شود. گاهی ممکن است مشکلات قلبی بدون وجود سابقه بیماری در دوران بارداری نمایان شود. در چنین شرایطی چه کار باید کرد تا مادر و جنین سالم بمانند؟ دکتر حقگو در پاسخ می گوید: علائمی مانند تنگی نفس خفیف در دوران بارداری تا حدی طبیعی است، ولی چنانچه تنگی نفس پیشرونده بوده و با گذشت ماه های بارداری پیشرفت کند یا هنگام درازکشیدن ایجاد شود، حتما باید مورد توجه قرار گیرد. سرفه های شبانه، سرفه خونی، درد قفسه سینه و غش هم ممکن است نشانه ای از بیماری های قلبی باشد که باید به آنها توجه شود.

دکتر حقگو درباره بارداری بیماران مبتلا به آسم می گوید: بارداری هیچ تاثیر قابل پیش بینی بر آسم ندارد؛ به طوری که در یک سوم موارد آسم در دوران بارداری بهتر می شود، در یک سوم موارد تغییری نداشته و برای یک سوم افراد هم ممکن است مشکل شان تشدید شود. بنابراین نمی توان در این مورد نظری قطعی داشت ولی معمولا احتمال تشدید بیماری برای کسانی که قبل از بارداری دچار آسم شدید هستند، بیشتر است و به ویژه اگر زایمان به روش سزارین انجام شود، پس از آن احتمال تشدید آسم بیشتر از زایمان طبیعی خواهد بود.

به گفته این پزشک متخصص، بیماران مبتلا به آسم در دوران بارداری باید با نظر پزشک از داروهای مخصوص استفاده کنند تا حملات آسم در این دوران رخ ندهد.

● عفونت های ادراری را بموقع تشخیص دهید

عفونت های ادراری یکی از مشکلات شایعی است که در دوران بارداری خانم ها با آن روبه رو می شوند و در صورتی که درمان مناسب و به موقع صورت نگیرد، موجب درگیری مثانه و کلیه ها شده و حتی می تواند بیمار را دچار شوک عفونی کند که هم برای مادر و هم برای جنین خطرناک است.

دکتر حقگو با اشاره به این موضوع یادآور می شود: تشخیص و درمان زودرس عفونت های ادراری در دوران بارداری نکته مهمی است که خانم ها باید در نظر بگیرند. حتی در مواردی که علامت خاصی وجود ندارد نیز به کمک آزمایش ادرار می توان وجود عفونت را تشخیص داده و درمان مناسب را آغاز نمود.

به گفته وی، در صورتی که خانم باردار با نشانه هایی مانند درد پهلو، تب و لرز یا سوزش ادرار مواجه شد، حتما باید به پزشک مراجعه کند تا از درگیری کلیه ها پیشگیری شود.

● قند خون تان را کنترل کنید

دیابت دوران بارداری یکی از مشکلاتی است که می تواند خانم های باردار را درگیر کند. آن طور که مطالعات نشان می دهد، ۵۰ درصد این افراد ممکن است در مدت ۲۰ سال پس از زایمان نیز دچار دیابت آشکار شوند و به همین دلیل حتما باید پس از بارداری و زایمان، آزمایش ها و بررسی های لازم را انجام دهند. به گفته دکتر حقگو، بیماران مبتلا به دیابت در دوران بارداری باید براساس نظر پزشک تحت درمان با استفاده از یک رژیم غذایی مناسب باشند و در صورت نیاز از انسولین نیز استفاده کنند. همچنین تا حد امکان باید میزان فعالیت های خود را افزایش دهند. وی می افزاید: قند خون بالا که کنترل نشده باشد، موجب بروز عوارض متعددی مانند سقط، زایمان زودرس و ناهنجاری های اندام خواهد شد که هم برای مادر و هم برای جنین خطرناک است و حتی می تواند سبب مرگ جنین شود.

● علت اصلی سردرد را تشخیص دهید

دکتر حقگو با اشاره به این که قبل از بارداری باید علت اصلی سردرد مشخص شده و با توجه به نظر پزشک، اقدامات لازم برای آن انجام شود، می گوید: معمولا در ۵۰ تا ۷۰ درصد موارد، سردردهای میگرنی در دوران بارداری بهبود می یابد، ولی در صورت تشدید سردرد میگرنی حتما باید مراقب بیماری های دیگر بوده و اقدامات مناسب را انجام دهید. همچنین مصرف برخی داروهایی که برای سردردهای میگرنی استفاده می شود در دوران بارداری ممنوع است و به همین دلیل حتما باید با نظر پزشک داروها را انتخاب و مصرف کنید.



نیلوفر اسعدی بیگی
روزنامه جام جم