كمردرد در بارداري

جام جم آنلاين: كمر درد از مشكلات شايع در بارداري است. اين مشكل در بيش از 70 درصد بانوان باردار ديده مي‌شود. چاقي و سابقه كمر درد از عوامل زمينه‌ساز و تشديدكننده اين مشكل است. اغلب فرد باردار با احساس درد در گودي كمر و انتهاي ستون فقرات مراجعه مي‌كند. اين درد در سه ماهه آخر بارداري تشديد مي‌شود. همين‌طور با خم‌شدن، كشيدن يا راه رفتن بدتر مي‌شود.

اين درد به خصوص در سه ماهه سوم موجب ايجاد وحشت در مادر مي‌شود؛ زيرا ممكن است مادر فكر كند، اين درد علامت زايمان است. گاهي دردهاي زايماني شبيه دردكمر است؛ بنابراين حتي گاهي پزشك را هم نگران مي‌كند، اما با معاينه توسط پزشك مي‌توان مطمئن شد كه اين دردها منشا رحمي ندارد و علامت زايمان زودرس يا درد زايمان طبيعي نيست.

براي كنترل اين دردها توصيه مي‌شود مادر حين نشستن از بالش‌هاي كوچك استفاده كند و كفش پاشنه بلند نپوشد و به جاي خم‌شدن از حالت چمباتمه زدن استفاده كند؛ يعني مثلا حين پوشيدن كفش يا برداشتن چيزي از زمين، از كمر و مستقيما خم نشود، بلكه بنشيند و كاري كه مي‌خواهد انجام دهد.

به اين ترتيب از دردهاي كمر حين بارداري پيشگيري مي‌شود. مسلم است كه دردهاي شديد كمر را نمي‌توان به عنوان كمر درد طبيعي در حاملگي در نظر گرفت، بلكه بايد از سوي متخصص ارتوپد معاينه شود و تشخيص صحيح مشخص شود.

گاهي اين دردهاي شديد در مادران باردار به دليل بيماري نرمي استخوان به وجود مي‌آيد كه همزمان با بارداري ايجاد مي‌شود. از علل نادرتر اين دردهاي شديد كمري مي‌توان به ديسك كمر يا آرتروز ستون فقرات اشاره كرد.

بعد از پايان بارداري در 20 درصد اين زنان دردهاي كمري ادامه مي‌يابد. اين مشكل بخصوص در زناني پيش مي‌آيد كه درد كمر همراه با درد لگن (در ناحيه پشت) داشته‌اند.

در برخي زنان درد كمر به دليل اسپاسم رخ مي‌دهد كه گرفتگي‌هاي عضلاني و اسپاسم را مي‌توان با گرم‌كردن و مسكن‌هاي ساده و استراحت درمان كرد.

متاسفانه اين باور در عوام وجود دارد كه بي‌حسي از كمر كه جهت زايمان بدون درد يا سزارين انجام مي‌شود از علل كمر درد است. گرچه اين روش بي‌حسي و بيهوشي مي‌تواند در درصد معدودي ايجاد كمردرد كند، اما بيشتر بيماران كساني هستند كه قبل از بارداري يا زايمان كمردرد داشته‌اند و به اشتباه علت درد كمري خود را انجام بيهوشي از كمر مي‌دانند.

ورزش مناسب روزانه قبل و هنگام بارداري در تقويت عضلات كمر بسيار موثر است و بنابراين مي‌تواند از دردهاي كمري پيشگيري كند. از ورزش‌هاي مفيد مي‌توان به پياده‌روي روزانه به مدت نيم ساعت اشاره كرد.

پس يك بانوي باردار مي‌تواند به ورزش‌هايي كه قبل از بارداري انجام مي‌داده، ادامه دهد؛ مگر اين كه اين ورزش موجب آسيب به شكم يا خستگي شديد نشود.

دكتر ثريا عالمي - جراح و متخصص بيماري‌هاي زنان و زايمان