دکتر شیرین نیرومنش می گوید اگر در دوران بارداری با فرد مبتلا به آبله مرغان مواجه شدید حتما به پزشک تان اطلاع دهید



خطر آبله مرغان در دوران بارداری







خیلی از ما با شنیدن بیماری آبله مرغان به یاد دوران کودکی خود می افتیم و اینکه چه بیماری ناراحت کننده ای بوده است. اما در واقع این بیماری مختص دوران کودکی نیست و حتی بسیاری از بزرگسالان و حتی خانم های باردار از ابتلای به آن ایمن نیستند...

شاید برای شما که باردار هستید این سوال پیش آمده باشد که اگر به مکانی رفتید که کودک مبتلا به آبله مرغان در آنجا وجود دارد آیا احتمال دارد شما هم به این بیماری مبتلا شوید و چه خطراتی شما و نوزادتان را تهدید خواهد کرد؟ برای دانستن جواب این سوالات با ما همراه شوید تا از زبان دکتر شیرین نیرومنش، استاد بیماری های زنان و زایمان در دانشگاه علوم پزشکی تهران، پاسخ آنها را بیابید.

▪ خانم دکتر! ابتدا کمی در مورد این بیماری و نحوه انتقال آن برایمان توضیح دهید؟

آبله مرغان، یک بیماری خوش خیم و خود محدودشونده ویروسی است که توسط ویروس واریسلازوستر ایجاد می شود. از علائم آن می توان به تب ، درد شکمی یا احساس ناخوشی عمومی که یکی، دو روز طول می کشد، بثورات پوستی از جمله روی پوست سر، داخل دهان ، بینی ، گلو یا مهبل اشاره کرد. تاول های این بیماری ممکن است در نواحی بسیار وسیعی از پوست گسترده شده باشند اما در دست و پا کمتر ظاهر می شوند. این تاول ها در عرض ساعت می ترکند و در محل آنها دلمه تشکیل می شود. باید توجه داشت که در بزرگسالان برخی علائم شبیه آنفلوآنزا وجود دارد.

▪ اگر مادری در مواجهه با فرد بیمار آبله مرغان قرار بگیرد آیا احتمال بیمار شدن مادر وجود دارد؟

بله. اگر مادری قبلا به این بیماری مبتلا شده باشد برای بار دوم به این بیماری مبتلا نمی شود چه باردار باشد یا نباشد. اما آبله مرغانی که در بارداری ایجاد شده باشد، می تواند سبب افزایش خطر عوارض در مادر و جنین شود. البته این که زمان عفونت کی باشد، یعنی در اوایل بارداری یا نزدیک زایمان، تعیین کننده خطر برای مادر و جنین است.

▪ وضعیت مادر باردار در مواجهه با آبله مرغان چگونه است؟

در بدن زنان بارداری که تاریخچه آبله مرغان دارند آنتی بادی هایی علیه این بیماری وجود دارد. این آنتی بادی ها از طریق جفت طی بارداری به جنین منتقل می شود. بنابراین زنان بارداری که این گونه ایمن شده اند و با فردی که مبتلا به آبله مرغان است مواجه می شوند، نباید نگران عوارض بیماری برای خود یا جنین شان باشند.

▪ عوارض مادری آبله مرغان در بارداری چه می تواند باشد؟

عفونت آبله مرغان در تعداد اندکی از زنان باردار رخ می دهد. اما زنانی که در دوران بارداری به این بیماری مبتلا می شوند، مخصوصا اگر در ۳ ماهه سوم باشند در معرض خطر بیشتری از نظر ابتلا به پنومونی واریسلا هستند که یک عفونت تهدیدکننده حیات است.

▪ اگر مادری مبتلا به آبله مرغان بشود آیا بچه?اش هم مبتلا می شود؟ اگر اینطور است عوارض آن چه می تواند باشد؟

در بسیاری از موارد جنین مبتلا نمی شود. با این حال سن بارداری هم در این میان نقش دارد. اگر مادر در نیمه اول بارداری خود باشد، احتمال مبتلا شدن بچه کمی بیشتر است. عفونت آبله مرغان در ۳ ماه اول بارداری به خصوص در هفته های ۸ تا ۱۲ خطر نشانگان مادرزادی واریسلا را افزایش می دهد. نشانگان نقص جنینی در نوزاد شایع ترین تظاهرات نشانگان واریسلای مادرزادی است و علائمی شبیه به جوشگاه های پوستی و سایر ناهنجاری ها شامل سر کوچک تر از حد طبیعی، اندام های کوچک و بدشکل گرفته و عقب افتادگی ذهنی دارد. مشکلات بینایی و شنوایی، مشکلات دستگاه مغز و اعصاب نیز در جنین ظاهر می شود. این جنین ها ممکن است دچار مشکلات رشد و وزن کم در شکم مادری هم بشوند. به طور خلاصه:

اگر شما مبتلا به آبله مرغان شده اید بهتر هست که در هفته ۱۸ تا ۲۰ یک بار سونوگرافی کنید. برای اینکه مشخص شود آیا ناهنجاری به خصوصی وجود دارد یا نه؟ بهتر است چند هفته بعد هم سونوی مجددی انجام شود. در عین حال بهتر است با متخصص عفونی هم در این زمینه مشورت شود. اگر شما در نیمه دوم بارداری مبتلا شدید احتمال بیمار شدن کودک کمتر است.

اگر در فاصله ۲۱ تا ۲۵ روز قبل از موعد زایمان دچار آبله مرغان بشوید احتمال اینکه بچه مبتلا به آبله مرغان شود وجود دارد. اما چون بچه آنتی بادی لازم را از مادر گرفته، اگر نوزاد بیمار هم شود، مشکل او چندان جدی نیست.

حال اگر یک مادر باردار ۵ روز قبل و ۲ روز بعد از زایمان دچار عفونت آبله مرغان شود، فرزندش در معرض خطر عفونت واریسلاست. انتشار عفونت واریسلا وقتی رخ می دهد که ویروس نوزاد را قبل از انتقال آنتی بادی های محافظ مادری آلوده کند.

▪ چگونه باید مادر باردار مبتلا

به آبله مرغان را درمان کرد؟

زنانی که در دوران بارداری به آبله مرغان آلوده می شوند باید با داروهای ضد ویروسی آسیکلوویر که به نظر می رسد در بارداری ایمن باشد درمان شوند. زنان باردار با پنومونی واریسلا باید با آسیکلوویر تزریقی درمان شوند و در بیمارستان بستری شوند. به علاوه زنانی که قبلا مبتلا نشده باشند باید ایمونوگلوبولین واریسلا زوستر یعنی ماده ای که پاسخ ایمنی را علیه ویروس واریسلا تشدید می کند، دریافت کنند.

▪ درمان نوزاد مبتلا به آبله مرغان چیست؟

نوزادی که مادرش ۵ روز قبل از زایمان یا ۲ روز بعد از زایمان به واریسلا مبتلا شده باید واکسن را بعد از تولد دریافت کند. نوزادانی که در اولین ۲ هفته زندگی مبتلا شده اند باید با آسیکلوویر وریدی درمان شوند.

▪ سخن آخر؟

اگر شما در بارداری با فردی مواجه شدید که مبتلا به آبله مرغان است حتما به پزشک خود اطلاع دهید تا از نظر ایمنی بررسی شوید. اگر واکسینه نشده اید و در ۴ روز آخر با این فرد مواجه شده اید حتما واجد شرایط دریافت تزریق ایمونوگلوبولین زوستر هستید.



مژگان کریمی
روزنامه سلامت