پرسشي از دكتر طاهره افتخار متخصص زنان و زايمان
بيماري تيروييد مانع بارداري است؟

گاهي قرارگرفتن در بمباران اطلاعاتي روزنامه‌ها، اينترنت، راديو و تلويزيون اضطراب‌آور است مثلا تيروييد من تا به حال مشکلي نداشته اما مي‌ترسم با باردارشدن مشکل پيدا کند...

دخترعمويم به كم‌كاري تيروييد مبتلاست و تحت‌درمان با قرص «لووتيروكسين». پزشكان گفته‌اند در صورت تصميم به بارداري، بايد ميزان دريافت لووتيروكسين?اش تا حدود 50 درصد در دوران بارداري افزايش يابد. اين نوشته‌ها، بخش‌هايي از ايميل خانم رهاست و خوانندگان ديگري هم که پرسيده بودند چرا تا به حال در مورد تيروييد و بارداري مطلبي نداشته‌ايم بنابراين با خانم دکتر طاهره افتخار، متخصص زنان و زايمان و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران، گفت‌وگو كرده‌ايم تا به سوال‌هاي اين خوانندگان پاسخ داده شود.


سلامت: خانم‌ها قبل از باردارشدن بايد از نظر ابتلا به بيماري‌هاي تيروييد بررسي شوند؟

همه آنها لازم نيست آزمايش انجام دهند ولي اگر علايم خاص يا سابقه فاميلي داشته باشند، اين بررسي برايشان لازم است. معمولا اين كار در مورد خانم‌هاي جوان بدون علامت انجام نمي‌شود ولي خانم‌هاي ميانسال بهتر است از نظر ابتلا به بيماري‌هاي تيروييد، قبل از بارداري پايش شوند.

سلامت: خانم‌هاي دچار تيروييد بايد قبل از بارداري براي كنترل بيماري و ارزيابي وضعيتشان مراجعه كنند؟

بله، حتما بايد هم با پزشك متخصص غددشان مشورت كنند و هم پزشك زنان.

سلامت: ابتلا به كم‌كاري و پركاري تيروييد در دوران بارداري چه عوارضي براي جنين دارد؟

كم‌كاري تيروييد ممكن است باعث كندذهني كودك شود و اختلال در مهارت‌هاي فيزيكي بچه در آينده دور از ذهن نيست بنابراين مادر بايد حتما به درمان ادامه دهد. ابتلاي مادر به پركاري تيروييد هم مي‌تواند باعث مسموميت بارداري، سقط جنين و آريتمي قلبي شود كه اينها عوارض خطرناكي هستند. جنين هم ممكن است به اختلال‌هاي جسمي، عملكردي و اختلال‌هاي مادرزادي قلبي – عروقي و كاهش رشد داخل رحم و... دچار و با وزن بسيار كم متولد شود.

سلامت: نشانه‌هاي پركاري و كم‌كاري تيروييد در خانم‌هاي باردار چيست؟

خانم‌هاي مبتلا به پركاري در 3 ماهه اول، دچار تهوع و استفراغ شديد مي‌شوند كه باعث از دست دادن آب زياد از بدن مي‌شود. تعريق زياد، لرزش دست، تپش قلب، پريدن از خواب و بدخوابي و افزايش فشارخون و مسموميت بارداري نيز از عوارض ديگر ابتلا به اين بيماري است. اين بيماران با اينكه خوب غذا مي‌خورند، وزنشان كم مي‌شود. مبتلايان به كم‌كاري تيروييد معمولا پرخواب مي‌شوند ولي خواب خوبي ندارند، ادم و تورم پيدا مي‌كنند، مخصوصا در اطراف چشم‌ها. آنها مدام احساس خستگي مي‌كنند و به دليل جمع شدن مايع بين سلولي و ادم، دچار افزايش وزن مي‌شوند.

سلامت: داروها عوارضي براي مادر و جنين ندارند؟

مصرف داروهايي كه براي درمان كم‌كاري تيروييد تجويز مي‌شوند، حتما لازم است و نه‌تنها زياني ندارند، بلكه بخشي از آنها به جنين هم مي‌رسد و اگر جنين هم به اين بيماري مبتلا باشد، بيماري او را تخفيف مي‌دهند و از ايجاد عوارض شديد در جنين جلوگيري مي‌كند ولي در پركاري تيروييد، داروها بايد حتما زيرنظر پزشك مصرف شوند و بيمار تحت‌نظر و مدام سونوگرافي انجام دهد. اين داروها معمولا عوارض دارند ولي مصرفشان بهتر از مصرف نكردنشان است.

سلامت: خانم باردار مبتلا به بيماري‌هاي تيروييد، بايد رژيم غذايي خاصي داشته باشد؟

نه، براي اين خانم‌ها درمان ضرورت اول است. بيشتر مواقع کم?کاري تيروييد در اثر فعاليت سيستم ايمني بدن عليه تيروييد اتفاق مي‌افتد و تغذيه در آن نقش چنداني ندارد فقط اگر فرد در منطقه‌اي زندگي مي‌كند كه ميزان يد پايين است و از لحاظ يد فقير است، بايد موادغذايي حاوي يد مصرف كند.

سلامت: آيا ممكن است خانمي در دوران بارداري به اختلال‌هاي تيروييد مبتلا شود و بعد از تولد فرزند، بهبود يابد؟

نه، چون بارداري باعث ايجاد تيروييد نمي‌شود ولي ممكن است بيماري تيروييد در اين دوران خود را نشان دهد چون فعاليت تيروييد و ترشح هورمون‌هايش در بارداري بيشتر مي‌شود و فعاليت اين غده افزايش مي‌يابد بنابراين طبيعي است كه اگر اختلالي دارد، در اين زمان معلوم شود. فقط در آنهايي كه مول يا بچه‌خوره دارند، هورموني شبيه tsh از جفتشان ترشح مي‌شود و روي تيروييد اثر مي‌گذارد و پركاري تيروييدي مي‌دهد و بعد از خارج شدن جفت، مشكلشان حل مي‌شود.

هفته نامه سلامت