دکتر سيدسعيد صدر/ روان‌پزشک و استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
بارداري و اضطراب

شايد غلو نباشد اگر بگوييم تنش و اضطراب همراه دايمي بيشتر ما در زندگي امروز است. از استرس كوچك ترافيك و دلهره دير رسيدن به مقصد گرفته تا تنش‌هاي بزرگ‌تري مانند بيماري و... به نظر مي‌رسد در مناسبت پيش?رو، اين توصيه‌هاي كليدي هديه خوبي باشند براي خانم‌هايي كه مي‌خواهند مادر شوند...

توصيه اول، بارداري با برنامه‌ريزي است که چه براي افراد سالم و چه براي بيماران مي‌تواند نويدبخش آرامش باشد و فرد را با اضطراب وقوع يك بارداري ناخواسته مواجه نكند. دوم، اگر در طول بارداري علايم اضطراب و افسردگي يا هر علامت ناخوشايندي به سراغتان آمد، به پزشک مراجعه کنيد. مناسب‌ترين زمان بارداري براي خانم‌هايي که مشکلات اضطرابي دارند يا به ديگر بيماري‌هاي روان‌پزشکي خفيف مبتلا هستند، پس از پايان روند درمان است. حتي به همه مي گوييم صبر كنند تا مدتي هم از پايان درمان بگذرد. نه به دليل عوارض داروهاي روان‌پزشکي، بلکه براي اينکه بيمار را ارزيابي کنيم و ببينيم با قطع دارو هم در سلامت کامل است يا خير. البته امکان دارد بيماري خانم‌هايي که دچار اضطراب هستند و بيماري‌شان کنترل ‌شده، در زمان بارداري دوباره عود کند اما اين موضوع عادي است چون گاهي افراد سالم هم در بارداري به اضطراب مبتلا مي‌شوند. به هر حال نمي‌توان تغييرات هورموني وسيع بارداري را ناديده گرفت. از همه بدتر اينکه متاسفانه اغلب بارداري‌ها بدون برنامه‌ريزي اتفاق مي‌افتد و همين امر باعث به وجود آمدن اضطراب در زن و مرد مي‌شود. خانم‌ها و آقاياني که به هر دليلي قصد بچه‌دار شدن ندارند (از نظر اقتصادي و اجتماعي آمادگي ندارند، تحت درمان بيماري جسمي يا رواني هستند، دارو استفاده مي‌کنند و...) اما از روش مناسبي براي پيشگيري استفاده نمي‌کنند، ناگهان با شرايطي مواجه مي‌شوند که انتظارش را نداشته‌اند و همين امر اضطراب‌ زيادي را براي آنها در پي دارد. بعضي از خانم‌ها در بارداري درگير افکار خاصي مي‌شوند؛ به علاوه مختل شدن ريتم خواب، تحريک‌پذيري خلق، حالت‌هاي جسمي ناخوشايند که در بعضي خانم‌ها شدت بيشتري دارد، از نگراني‌هاي طبيعي اوايل بارداري محسوب مي‌شوند. اگر اين خانم‌ها از حمايت و توجه همسر خويش برخوردار نباشند و به آنها آرامش داده نشود، اوضاعشان بدتر مي‌شود. در سه ماهه آخر بارداري نيز اضطراب اينکه آيا مي‌توانم درد زايمان را تحمل کنم؟ آيا امکان دارد هنگام زايمان بميرم؟ و... به علاوه اضافه وزن، کندي حرکات به علت کاهش تعادل و حالت‌هاي آزاردهنده (شکم بزرگ و تنفس سخت، نداشتن خواب راحت و روزشماري براي زايمان) زمينه‌ساز اضطراب و نگراني است. همه اينها نشان مي‌دهد بايد براي بارداري برنامه داشت. درمان‌هاي دارويي بي‌خطر زيادي وجود دارد که مي‌توان حتي از اولين روزهاي بارداري آنها را تجويز کرد. برخلاف تصور مردم، بيشتر داروهاي روان‌پزشکي خطري ندارند. حتي آمارهاي مشکلات جنيني دليل اين مدعاست. منتها اگر از هر هزار خانم باردار سالم در جمعيت عمومي يکي دچار آنومالي شود و از هر هزار خانم بارداري که دارو مي‌خورد نيز همين يک نفر باشد، آن يک مورد را به دارو خوردن مادر نسبت مي‌دهند!

هفته نامه سلامت