توصيه‌هاي دکتر اعظم‌السادات موسوي متخصص زنان و زايمان
اگر بارداري و ديابت داري، بخوان!

ديابت بارداري از اختلالات مهم دوران بارداري است که 2 تا 7 درصد زنان باردار به آن مبتلا مي‌شوند. برخي افراد تصور مي‌کنند فقط زناني که پيش از بارداري به ديابت مبتلا بوده‌اند، در دوران بارداري اين بيماري را تجربه مي‌کنند، در حالي که ديابت حاملگي نوعي ديابت است که ناگهان در دوران بارداري بروز مي‌کند...

همان‌طور که مي‌دانيد در ديابت، قند خون شما خيلي بالاتر از حد معمول مي‌شود. مقدار زياد گلوکز در خون، بسيار مضر است. اما زماني که باردار هستيد، افزايش گلوکز مي‌تواند به جنين شما نيز آسيب برساند. اگر مي‌خواهيد اطلاعات بيشتري در مورد ديابت بارداري و زمان مناسب براي آزمايش بدانيد، حتما گفت?وگوي ما بادکتر اعظم‌السادات موسوي، متخصص زنان و زايمان و استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران را بخوانيد.


سلامت: خانم دکتر! احتمال وقوع ديابت بارداري در چه زناني بيشتر است؟

زناني که در بارداري قبلي خود، قندخون بالا يا نوزاد با وزن بالا داشته‌اند، سابقه مرگ داخل رحمي جنين بدون علت مشخص و زنان چاق با bmi بالاي 30، بيشتر در معرض خطر ابتلا به ديابت بارداري قرار دارند. علاوه بر اين، زناني که پدر و مادر مبتلا به ديابت دارند نيز در معرض خطر هستند.

سلامت: اين افراد چه زماني بايد‌ آزمايش ديابت بارداري بدهند؟

اگر قبل از بارداري مراجعه کرده باشند، قندخون آنها را کنترل مي‌کنيم، قند خون بعد از غذا و هموگلوبين a1c هم بررسي مي‌شود اما اگر در زمان بارداري مراجعه کنند، در سه ماهه اول بارداري قندخون آنها آزمايش مي‌شود. در صورتي که نتيجه اين آزمايش‌ها طبيعي بود، به خانم باردار توصيه مي‌کنيم رژيم غذايي مناسبي داشته باشد. در هفته 24 تا 28 بارداري مجددا هم قندخون ناشتا و هم تست تحمل گلوکز گرفته مي‌شود.

سلامت: آيا ممکن است زن باردار، هيچ يک از علايم خطر را نداشته باشد، اما به ديابت بارداري مبتلا شود؟

بله، بارداري خود يک عامل خطر براي بروز ديابت است.بنابر اين از زناني که هيچ يک از علايم خطر ابتلا به ديابت بارداري را نداشته باشند تست
غربالگري گرفته مي‌شود.

اين افراد در هفته 24 تا 28 بارداري بهتر است از نظر ابتلا به ديابت بررسي ‌شوند. در اين زمان از مادران باردار تست 50 گرم گلوکز گرفته مي‌شود به‌گونه‌اي که 50 گرم گلوکز به آنها داده و بعد از يک ساعت ميزان قندخونشان بررسي مي‌شود، اگر بالاي 130 ميلي?گرم در دسي?ليتر بود، لازم است تست تحمل گلوکز بدهند.

سلامت: ديابت بارداري مي‌تواند ارثي باشد؟

بله، در زناني که پدر و مادرشان مبتلا به ديابت نوع2 هستند، احتمال ابتلا به ديابت بارداري بيشتر است.

سلامت: ديابت بارداري چه تاثيري روي جنين و مادر دارد؟

تاثير ديابت بارداري باتوجه به ميزان بالا بودن قندخون، باعث افزايش وزن و فشارخون در دوران بارداري مي‌شود.جنين اين زنان خيلي درشت است و احتمال سخت زايي و سزارين در زنان مبتلا به ديابت بارداري بيشتر است. علاوه بر آن، تاثير ديابت بارداري بر جنين شامل آنومالي جنين، بيماري‌هاي مادرزادي، بيماري قلبي و مرگ داخل رحمي است.

سلامت: خانم دکتر! ديابت بارداري بعد از بارداري بهبود پيدا مي‌کند؟

معمولا در بيش از 90 درصد موارد، قندخون بعد از بارداري به حالت طبيعي برمي‌گردد ولي احتمال ابتلا به ديابت نوع 2 در خانم‌هايي که در دوران بارداري، به ديابت مبتلا شوند در سنين بالاي 40 سال وجود دارد بنابراين بايد هم روي کنترل وزن و هم قندخون دقت داشته باشند.

سلامت: مادران باردار مبتلا به ديابت بارداري، لازم است چه آزمايش‌هاي ديگري انجام دهند؟

اين قضيه دو حالت دارد.گاهي ديابت بارداري براي اولين بار تشخيص داده ‌مي‌شود. گاهي هم خانم باردار از قبل به ديابت مبتلا بوده، ولي تشخيص داده نشده است. اگر بيمار از گروه اول باشد، عوارض قلبي-‌عروقي و کليوي وچشمي ديابت در او ديده نمي شود، بنابراين نيازي نيست در اين زمينه تحت‌نظر باشد اما در مورد دسته دوم چون چند سال مبتلا به ديابت بوده ولي اطلاعي از آن نداشته‌اند، عوارض ديابت مانند اشکالات عروق کرونر، بيماري‌هاي قلبي و نوروپاتي بيشتر است، بنابراين قندخونشان بايد بيشتر کنترل شود و از افزايش وزن پيشگيري کنند. همچنين زنان چاق در دوران بارداري قند خونشان بيشتر بايد چک شود.

سلامت: افرادي که در دوران بارداري به ديابت مبتلا مي‌شوند، چه اقداماتي بايد انجام دهند؟

اين خانم‌ها بايد به دقت قندخون و رژيم غذايي‌شان را کنترل کنند. افزايش وزن و فشارخون در مبتلايان بسيار اتفاق مي‌افتد بنابراين بايد به آنها توجه شود. پزشک با دقت رشد طبيعي جنين را تحت نظر مي‌گيرد و اگر قند خون ناشتاي مادر نيز بالا باشد و انسولين تزريق کند، در هفته 38 بارداري يعني 2 هفته زودتر از موعد، بارداري ختم مي‌شود.