ترجمه: عباس منتظري
6 سؤالي‌که از متخصصان پوست زياد مي‌پرسند

سؤال‌هايي که بيماران از متخصصان پوست و مو مي‌پرسند، يکي دوتا نيست و طبيعتا هر بيمار متناسب با بيماري خودش ممکن است سؤالات منحصربه‌فردي را از پزشکش بپرسد. ولي اغلب پزشکان پوست و مو معتقدند برخي پرسش‌ها در بين بيماران شيوع بيشتري دارد. به‌عنوان نمونه مي‌توان به 6 سؤال زير اشاره کرد...


کدام ويتامين‌ها براي پوست مفيدند؟

هيچ‌کدام. ويتامين‌ها بخشي از کل غذاهاي دريافتي هستند و براي متابوليسم معمولي پوست و فيزيولوژي آن ضرورت اساسي دارند، اما ويتامين به خصوصي وجود ندارد که براي پوست مفيد باشد. ويتامين‌ها نيز مثل هورمون تيروييد و انسولين، براي بدن اندازه معيني دارند که نبايد از آن تجاوز کنند. ويتامين a بدون دليل به ويتامين پوست معروف شده ولي مقدار اضافي آن خطرناک است و ممکن است باعث ايجاد خشکي و ترک لب و پوست، شکستن ناخن‌ها، ريزش مو و برخي از اختلالات داخلي خطرناک گردد. ممکن است اختلالات جنيني با مقادير خيلي بالاي ويتامين a پيش آيد. ويتامين d و k ونياسين و پيريدوکسين نيز در مقادير بالا سمي هستند.


غذاهاي چرب چه تاثيري روي پوست دارند؟

غذاهاي چرب و روغني پوست را چرب مي‌کنند. اين عقيده عاميانه که غذاهاي چرب و روغني پوست را چرب مي‌کنند، سطحي و نادرست است. غذاهاي پرچرب که مي‌خوريم، تاثيري در چربي پوست ندارد. واژه چربي در مورد پوست به امولسيوني (مخلوط آب و روغن) که روي پوست را مي‌پوشاند اطلاق مي‌گردد و ناشي از مخلوط شدن چربي مترشحه از غدد سباسه (غدد چربي پوست) و چربي سلول‌هاي سطح پوست، با عرق مترشحه از غدد غرق پوست است. اگر رطوبت هوا بالا باشد، عرق از روي پوست تبخير نمي‌شود. به اين جهت است که پوست در گرما و رطوبت، چرب و چسبنده به نظر مي‌رسد. خوردن زياد چربي، تاثيري در مقدار چربي مترشحه از غدد سبابه که تحت کنترل هورمون‌هاست، ندارد.


ماليدن غذا و ويتامين به پوست، پوست و مو را تغذيه مي‌کند؟

مو نسج مرده‌اي است و قادر به استفاده از آنچه که به آن بدهند، نيست. تنها قسمت زنده مو در عمق پوست است. ممکن است برخي مواد به تار مو بچسبند و مو ضخيم به نظر برسد. حتي امکان دارد مواد به درون بدنه بي‌جان مو نفوذ کنند، اما در رشد مو تاثيري نخواهند داشت. اثر اينها محدود به کانديشن کردن موقتي مو است و مثل اين است که از کانديشنر استفاده شده باشد. با آنکه خارجي‌ترين لايه پوست، عينا مثل سلول‌هاي مو، از سلول‌هاي مرده تشکيل يافته، مواد زيادي مي‌توانند از طريق اين لايه به قسمت زنده پوست و داخل جريان خون نفوذ کنند. در واقع برخي از داروهاي قلبي و ضد درياگرفتگي نيز از طريق پوست و با چسباندن پلاسترهاي حاوي دارو روي آن، به طور موثر جذب بدن مي‌شود. ممکن است کاربرد موضعي بعضي از مواد، فعاليت‌هاي شيميايي و فيزيولوژيکي پوست را تغيير دهد ولي چنين فرآورده‌هايي جزو داروها خواهند بود نه لوازم آرايش.


رژيم غذايي در رشد مو موثر است؟

ريشه مو، عضو رشد يابنده بسيار حساسي است. هر کمبود شديد و وسيع، در بخش رشد يابنده مو آسيب رسانده، به توقف زودرس رشد آن منجر مي‌گردد. مو در نتيجه به دوره استراحت رفته و مي‌ريزد. تغييرات مهم تغذيه‌اي از قبيل کاهش شديد و ناگهاني کالري، قحطي و کمبود فاحش پروتئين، به ريزش موقتي مو منجر مي‌گردد. هر چه‌قدر اين کمبود شديدتر باشد، ريزش مو بيشتر و شديدتر خواهد بود. خوشبختانه، اين قبيل ريزش مو طي دوره‌اي در حدود سه ماه پس از برقراري رژيم مناسب متوقف شده، موهاي ريخته شده به تدريج جايگزين مي‌گردند. رشد مجدد مو، در زندانيان قحطي زده زمان جنگ پس از آزادي از زندان و تغذيه کافي، ديده شده است.


کمبود شديد پروتئين در پوست و مو تاثير مي‌گذارد؟

بله، نمونه کلاسيک سوءتغذيه پروتئيني يک نوع ناراحتي است به نام کواشيورکور که با سرخي رنگ مو، سرخي و پوسته‌اندازي سطحي پوست و انواع علايم داخلي مشخص است. امکان دارد در افراد سياه پوست، رنگ پوست به خصوص دور دهان و اندام‌هاي تحتاني روشن گردد. سفيدپوستان هم دچار قرمزي پوست شده و پوست آنها به راحتي کوفته و کبود مي‌شود. در کمبود پروتئين، پوست به درجات مختلف دچار تغييرات مي‌گردد: از پوسته‌اندازي مختصر و ترک تا از بين رفتن واقعي پوست. موها روشن‌تر و نازک‌تر شده به آساني مي‌ريزند. دوره‌هاي تغذيه خوب و بد، در مو به صورت قسمت‌هاي روشن و تيره رنگ بازتاب مي‌يابند. خوشبختانه چنين محروميت‌هاي شديد پروتئين کمتر اتفاق مي‌افتد؛ اما در آفريقا، هندوستان و جاهاي ديگر که قحطي مساله‌آفرين است، علايم فقدان پروتئين را مي‌توان ديد.


کمبود ويتامين باعث خشکي پوست مي‌شود؟

اساسي‌ترين علت خشکي پوست در افرادي که از هر نظر سالم‌اند، از دست دادن رطوبت پوست است. مصرف ويتامين اضافي، روي هم رفته نه از خشکي پوست پيشگيري نموده و نه آن را معالج مي‌کند. هر چند اثر سوء کمبود بعضي ويتامين‌ها روي پوست واقعيت دارد ولي اين‌گونه کمبودها فقط در زمان‌هاي قحطي، پرهيزهاي خيلي شديد مثل رژيم لاغري يا ناراحتي‌هاي داخلي پيش مي‌آيد. همه اين ناراحتي‌ها مراقبت پزشکي لازم دارند و پزشک مي‌تواند ويتامين‌هاي لازم و دستور غذايي مناسب را تجويز نمايد. اين عقيده که خشکي پوست ناشي از کمبود ويتامين a است يک باور غلط و نادرست است، به طوري که اين ويتامين اغلب به نام ويتامين پوست تلقي مي‌شود اما چنين ارتباطي واقعا موجود نيست و در واقع ويتامين a به مقدار زياد سمي نيز مي‌باشد بنابراين نبايد ويتامين اضافي بخوريد مگر اينکه پزشک تشخيص بدهد که واقعا کمبود ويتامين داريد. هيچ‌کس با استفاده روزانه از يک قرص مولتي‌ويتامين ضرر نديده است اما ساير ويتامين‌هاي اضافي واقعا غيرضروري هستند، مگر اينکه توسط پزشک و براي ناراحتي به خصوصي تجويز گردند.

منبع: ريدرز دايجست

هفته نامه سلامت