گروه اجتماعی خبرگزاری مهر - روزها یکی پس از دیگری از پی هم می گذرد اما او هیچ گاه متوجه طلوع خورشید وغروب آفتاب نمی شود . هرچه هست اضطراب و دلهره ای است که به جانش افتاده و یک آن راحتش نمی گذارد. شمارش معکوس برای فرا رسیدن روز سرنوشتی که برای خود رقم زده آغاز شده و اینک هراس و دل نگرانی از اتفاقی که خواهد افتاد ، رهایش نمی کند ... فقط به یک چیز می اندیشد : اگر در این آزمون نفسگیر موفق نشود ....
کنکور یکی از معضلات جامعه امروز ماست که با نزدیک شدن به زمان برگزاری آن ، این معضل بیش از پیش خود نمایی می کند .کنکور برای همه ما واژه ای آشناست ، همه کسانی که درمسابقه نفسگیر کنکور شرکت کرده اند ، روزی را که به دکه روزنامه فروشی رفته اند و بر لرزش دستها غلبه کرده و زیر لب از آنکه به آن اعتقاد داشته طلب استمداد کرده و روزنامه را گشوده اند، را فراموش نمی کنند .

امروزه روند رو به افزایش تعداد متقاضیان ورود به دانشگاهها خصوصا در سالهای اخیر بحث کنکور را به یک معضل اجتماعی که ابعاد گسترده ای دارد تبدیل کرده است.

هر سال حدود 2 میلیون نفر در آزمون سراسری دانشگاههای دولتی شرکت می کنند که از این تعداد قریب به یکصدو پنجاه هزار نفر انتخاب شدگان نهایی خواهند بود و حدود یک میلیون و هفتصد هزار نفر مردود می شوند، این در حالی است که تعداد کثیری در نهایت باید خانه نشین شده و بسیاری از رویاها و آرزوهای شیرین خود را از بین ببرند .

هر ساله شمار داوطلبان کنکور افزایش و در مقابل شمار پذیرفته شدگان کاهش می یابد و این سئوال مطرح است که چرا در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به انواع شگردهای تبلیغاتی برای جلب دانشجو اقدام می کنند در کشور م اهر ساله درهای دانشگاه بر روی تعداد کثیری از جوانان که با امید بسیار قدم در این راه گذاشته اند بسته می شود.

حدیث پازوکی که امسال دوره پیش دانشگاهی را پشت سر گذاشته و برای اولین بار در کنکور سراسری شرکت می کند می گوید : کنکور به صورت یک آزمون تستی برای قیاس علمی دانش آموزان که قصد ورود به دانشگاه را دارد منطقی نیست ، چراکه نمی توان به درستی سطح علمی دانش آموزان را به این طریق سنجید.

وی ادامه می دهد : عده ای معتقدند که شرکت در کلاس های تقویتی می تواند تا حد بسیاری از میزان استرس و اضطراب بکاهد اما در حقیقت حجم کلاس های کنکور علاوه بر اینکه باعث ایجاد بلاتکلیفی و سردرگمی دانش آموزان می شود به نوعی استرس و اضطراب را در بین آنان تقویت می کند.

وی تصریح می کند : علاوه بر انتظارات والدین مبنی قبولی فرزندانشان در کنکور در کشور ما فردی بدون تحصیلات دانشگاهی قابل پذیرش در هیچ سطوحی در جامعه نیست و همه چیز در داشتن مدرک دانشگاهی خلاصه می شود.

مریم رهنما نیز که امسال پس از گرفتن دیپلم قصد شرکت در کنکور را دارد ، می گوید : از ابتدای تحصیلات ابتدایی ورود به دانشگاه جزء آرزوهای هر دختر و پسری و تنها دغدغه ها و آرزوهای بسیاری از جوانان ایرانی محسوب می شود.

وی ادامه می دهد : از زمان اخذ دیپلم دائما به اجبار والدین در انواع کلاس های مختلف تست و آزمون درسی شرکت کرده ام اما در حال حاضر که به زمان برگزاری کنکور نزدیک می شویم به نوعی گیچ و سردرگم شده ام .

وی می گوید : والدین من حتی بیشتر از خود من اضطراب و استرس دارند و شاید آن مقدار اندکی که اضطراب از کنکور در وجود من است به خاطر حساسیتهای والدینم است ، به نوعی که بعضی وقتها احساس می کنم انگار آنها قصد شرکت در کنکور را دارند .

علی محبی نیز که برای برای بار سوم در کنکور شرکت می کند ، یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت خود را در کنکور طی سالهای گذشته ، اضطراب و استرس ناشی از فشارهای والدین می داند و می گوید : فشارهای روحی و روانی والدین مبنی بر قبول شدن حتمی فرزندان در کنکور سبب عدم تمرکز آنها در حین مطالعه می شود و یادگیری آنان را کاهش می دهد .

وی ادامه می دهد : مورد تهدید قرار گرفتن فرزندان توسط والدین در صورت عدم قبولی در کنکور، آنان را در شرایط روحی و روانی نامناسبی قرار می دهند و از آنجا که این شرایط روحی نامناسب در صورت تکرار آن تا زمان برگزاری امتحان کنکور ادامه پیدا می کند و موجب می شود که به جای اینکه محفوظات ذهنی خود را به کارگیرند دائما صحبت ها و تهدید های والدین در ذهن آنها تداعی می شود و نمی توانند به خوبی به سوالات پاسخ دهند.

وی خاطر نشان می کند : استرس واضطراب در موقع امتحان کنکور به حدی بالا است که برخی هم سن وسالان من در زمان برگزاری و یا پس از آن به ناراحتی های قلبی و روحی و روانی مبتلا می شوند کما اینکه خود من نیز در حال حاضر دچار این ناراحتیها شده ام .

زندگی ایده آل فقط درگروی ورود به دانشگاه

یک روانشناس تربیتی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر در این باره می گوید : کنکور امروزه به عنوان یک منبع اضطراب زا تلقی می شود و فشارهای روانی که جامعه ، خانواده و و محیط به دانش آموزان وارد می کند مانع از این می شود که او تمام قوای خود را برای رسیدن به موفقیت بکار گیرد.

حمید سپهر در ادامه می گوید : افزایش چشمگیر متقاضیان در طی چند سال اخیر نشان می دهد که اکثر جوانان تامین آینده خود و داشتن زندگی ایده آل را تنها در گروی ادامه تحصیل در دانشگاه می دانند و اکثر آنان با این نوع طرز فکر اقدام به شرکت در کنکور می کنند .

وی تصریح می کند : دانش آموزان باید برخی از مسائل روحی و روانی همچون اضطراب و افسردگی را بشناسد تا بتوانند با آنها مقابله کنند زیرا این موارد در صورتی که شدید باشد مانع عملکرد طبیعی و مثبت آنان خواهد شد .

وی می افزاید : مدارس در این رقابت شکننده و خرد کننده مرتبا به حجم مطالب آموختنی اضافه می کنند تا به خواست خانواده ها پاسخ دهند در حالی که به طور حتم حجم مطالب درسی می تواند تاثیر منفی بر یادگیری و موفقیت دانش آموزان به خصوص برای شرکت در آزمون کنکور وارد کند .

وی می گوید : اضطراب و نگرانی در امتحان کنکور تا حدودی نوعی واکنش طبیعی تلقی می شود و این حالتی است که اکثر قشر جوان که خود را برای امتحان کنکور آماده می کنند با آن مواجه هستند و حتی از بین بردن چنین حالتی در برخی افراد تا حدودی غیر ممکن است .

سپهر ادامه می دهد : متاسفانه اکثر جوانان با این تصور که صد درصد سئوالات را باید پاسخ دهند به سرجلسه امتحان می روند در حالی که این امر به نوعی ایجاد اضطراب شدید در فرد می کند .

وی تصریح می کند : بیش از نیمی از دانش آموزان به دلیل ترس از عدم موفقیت در کنکور دچار اضطراب و افسردگی هستند چراکه اکثر آنان آینده روشن خود را تنها در گروی ورود به دانشگاه دانسته و در صورت عدم موفقیت احساس شکست و سرخوردگی می کنند ، در حالی است که این مسائل می تواند در عین ایجاد اضطراب نگرانی در دانش آموزان باعث افسردگی آنان شود .

تحصیلات دانشگاهی؛ یک ارزش اجتماعی

یک جامعه شناس نیز در این زمینه به خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر می گوید : تعدادی که مجاز به ورود به دانشگاه نمی شوند طبیعتا دچار مشکلات و چالش هایی می شوند و با انواعی از اضطرابها و فشارهای اجتماعی و خانوادگی روبرو خواهند شد .

دکتر محمد تقی شیخی می افزاید : امروزه مسئله ورود به دانشگاه و دستیابی به تحصیلات عالیه به عنوان یک ارزش در جامعه ایرانی بویژه در میان گروههای سنی جوان مطرح است و کمتر کشوری در دنیا چنین رقابتی در کنکور در بین جوانان آنها دیده می شود .

وی ادامه می دهد : امروزه مسئله ورود به دانشگاه و دستیابی به تحصیلات عالیه به عنوان یک ارزش در جامعه ایرانی بویژه در گروههای سنی جوان مطرح است و کمتر کشوری در دنیا چنین رقابتی در کنکور در بین جوانان آنها دیده می شود .

شیخی با اشاره به اینکه نسبت جمعیت جوان در کشور در مقایسه با سایر کشورها در حد بالاتری است ، گفت : از آنجا که امکانات دستیابی به کار و درآمد به سهولت امکان پذیر نیست ، جوانان تنها فرصتی که در برابرخود ترسیم می کنند همانا ورود به دانشگاه برای دستیابی به تخصص بیشتر و اشتغال است .

وی تصریح می کند : امروزه مسئله ورود به دانشگاه و دستیابی به تحصیلات عالیه به عنوان یک ارزش در جامعه ایرانی بویژه در گروههای سنی جوان مطرح است و کمتر کشوری در دنیا چنین رقابتی در بین جوانان آنها دیده می شود .

شیخی با اشاره به اینکه نسبت جمعیت جوان در کشور ما در مقایسه با سایر کشورها در حد بالاتری است ، گفت : از آنجا که امکانات دستیابی به کار و درآمد به سهولت امکان پذیر نیست ، جوانان تنها فرصتی که در برابرخود ترسیم می کنند همانا ورود به دانشگاه برای دستیابی به تخصص بیشتر و اشتغال است .

کنکور عامل افسردگی 40 درصد جوانان کشور

رییس سازمان ملی جوانان هم درگفتگو با خبرنگار مهرمی گوید : تحقیقات سازمان ملی جوانان نشان می دهد که 40 درصد جوانان استانهای مختلف کشور دچار سطوحی از افسردگی هستند که بیکاری و عدم موفقیت در کنکور از جمله عوامل اصلی آن است .
دکتر رحیم عبادی ادامه می دهد : افسردگی یکی از رایج ترین انواع ناراحتی های روانی است که امروزه در اکثر جوامع شیوع پیدا کرده است.

وی تصریح می کند : درصد بسیاری از جوانان امروز نسبت به وضعیت خود در آینده دچار یک نگرانی خاصی هستند و آینده روشنی را پیش روی خود نمی بینند و همین امر عاملی شده تا در سالهای نوجوانی و جوانی دچار سطوحی از افسردگی شوند .

وی خاطر نشان می کند : نگرانی از موفقیت در کنکور ، اختلافات والدین با یکدیگر ، عدم دستیابی به شغل مناسب ، عدم توانایی در تهیه مسکن از جمله دغدغه های اصلی قشر جوان امروز محسوب می شود و در واقع عدم دستیابی آنان به آروزهای خود عاملی برای بروز افسردگی در میان آنان شده است .

عبادی اظهار داشت : گرچه امروزه عوامل و مشکلات مختلفی در پیش روی جوانان ما قرار دارد اما به طور حتم مشکل بیکاری که امروزه درصد بسیاری از جوانان با آن درگیر هستند می تواند یکی از دلایل اصلی در بروز افسردگی در میان قشر جوان کشور باشد .

رییس سازمان ملی جوانان در پایان خاطر نشان کرد : افزایش افسردگی به عنوان یک تهدید بزرگ برای جوامع و به خصوص کشور ما محسوب می شود ، بنابراین باید به دنبال فکر اساسی برای کاهش این پدیده و فراهم کردن زمینه هایی برای ایجاد جامعه ای شاد و با نشاط باشیم.

خانواده ها محیطی امن و آرام برای داوطلبان فراهم کنند

معاون اجرایی سازمان سنجش آموزش کشور نیز با توجه به زمان کوتاهی که به روز برگزاری کنکور باقی است از خانواده ها می خواهد که محیط امن وآرامی در خانه ایجاد کنند واز اقداماتی که ایجاد اضطراب ونگرانی و ایجاد استرس در داوطلبان می کند بپرهیزند.

دکتر حسین توکلی در ادامه می افزاید : درفرصت باقی مانده به داوطلبان توصیه می شود به خدا توکل کرده ودرسهایی که مطالعه کرده اند را مجدد مرور نمایند ودر مدت زمان محدودی که به روز آموزن باقی است نباید مطالعه درس جدیدی را آغاز کنند چراکه در یادگیری آنها اختلال ایجاد می کند.

وی تصریح می کند : سووالات امتحانی دقیقا از کتب درسی که در دفتر چه راهنمای شماره یک آزمون که 16 آذر ماه منتشر شد ، طراحی می شود و داوطلبان نباید نگران نوع سئوالات طرح شده باشند .

توکلی ادامه می دهد : داوطلبان در منزل، با در نظر گرفتن وقتی مشخص ، تستهای سال گذشته را مرور وپاسخ دهند ودر آخر نیز سووالات را تصحیح کرده در این صورت اشکالات آنها معلوم می شود و می توانند در رفع آنها تلاش کنند.

معاون اجرایی سازمان سنجش آموزش کشور در پایان خاطر نشان کرد : داوطلبان سعی کنند آرامش خود را حفظ کرده و اضطراب نداشته باشند وبه مسایل وشایعه هایی که در بیرون در مورد کنکور وجود دارد توجه نکنند وبدانند که به اندازه تلاش وزحمت خود نتیجه می گیرند.

وی توصیه می کند : کنکوریها روزهای قبل از آزمون بویژه شب امتحان خوب بخوابند و استراحت کامل کنند و حتما خوردن صبحانه را فراموش نکنند . همچنین به خدا توکل کنند و بدانند که کنکور پایان راه نیست .