كنكوري‌ها و فرصت باقيمانده




‌ شهرزاد منتظري

در اتاقش را كه باز مي‌كنيد تصور مي‌كنيد به يك كتابخانه تمام عيار وارد مي‌شويد. از روي ميز گرفته تا قفسه‌ها و كف اتاق، پر از كتاب‌ها و جزوه‌هاي مخصوص كنكور است. از ميان آن همه كتاب رنگارنگ يك كله كوچك با چشماني نگران بالا مي‌آيد و از اينكه آرامش او را در حالي كه مشغول مطالعه براي كنكور بوده است برهم زده‌ايد، گله مي‌كند... شما هم خوشحال و راضي از درس‌خوان بودن نوجوان‌تان در را پشت سرتان مي‌بنديد و از ته دل مي‌گوييد، امسال ديگر پزشكي قبول است و با خيال راحت همراه ساير اعضاي خانواده به مهماني مي‌رويد.

پرده دوم

اتومبيل‌تان را جلوي در پاركينگ قرار داده‌ايد و تازه از ماشين پياده مي‌شويد تا در پاركينگ را باز كنيد ولي چراغ اتاق پشت كنكوري شما خاموش است و از داخل ساختمان صداي بلند موزيك به گوش مي‌رسد. حسابي عصباني مي‌شويد و در دل مي‌گوييد: او كه در خانه مانده بود تا درس بخواند. وقتي عصباني‌تر مي‌شويد كه مي‌بينيد از آن زماني كه منزل را ترك كرده‌ايد، تلفن منزل اشغال بوده است و نوجوان دكتر، پس از رفتن شما، مشغول صحبت كردن با دوستانش بوده است...

اين روزها تقريبا در هر خانواده‌اي يك نوجوان يا جوان پشت كنكوري پيدا مي‌شود كه براي عبور از سد كنكور مشغول درس خواندن است ولي تا به حال فكر كرده‌ايد در اين سال‌ها به نوجوانان ما چه مي‌گذرد؟ بدون تفريح، بدون گردش، بدون رفت و آمد و ديد و بازديد، فقط درس و درس. آيا فكر مي‌كنيد او در تمام ساعاتي كه در پشت درهاي اتاقش مشغول درس خواندن است واقعا درس مي‌خواند و يا بيش از آن در فكر و خيال و ترس‌ها و نگراني‌هايش فرو مي‌رود؟

استراحت فراموش نشود

قرار نيست نوجوان شما تمام ساعات روز و هفته را بدون وقفه به مطالعه بپردازد. نوجوانان سرشار از انرژي هستند و بايد بتوانند اين انرژي را تخليه كنند. اگر فرزند شما در حال مطالعه براي كنكور سال آينده است، به او كمك كنيد تا در برنامه هفتگي خود ساعاتي را براي استراحت در نظر بگيرد.

اين ساعات مي‌تواند روزهاي آخر هفته باشد كه بعد از يك هفته مطالعه بتواند در آن لحظاتي را به شادي و تفريح بگذارند. رفتن به سينما همراه دوستان و يا برقراري رابطه دوستانه و صميمي بين همسالان و شركت در مهماني‌هاي خانوادگي و يا حتي ديدن يك فيلم در منزل كنار ساير اعضاي خانواده مي‌تواند به عنوان تفريح پشت كنكوري‌ها در نظر گرفته شود. به هر حال نشستن در اتاق در بسته و مطالعه كتاب‌هاي گوناگون، هر كسي را خسته و افسرده مي‌كند.

براي آنكه نوجوانان بتوانند انرژي لازم براي ادامه مسير مطالعاتي خود را به دست بياورند، بايد بتوانند در ميان برنامه‌هاي درسي خود استراحت كنند. شايد فرزند شما تمايل داشته باشد در اوقات استراحت خود فوتبال بازي كند و يا به باشگاه ورزشي برود. تلاش كنيد براي او تعيين تكليف نكنيد، چون طبيعت سركش نوجوانان كار را برخلاف نظر شما پيش مي‌برد.

بهترين راه اين است كه در كنار او قرار گيريد و با دادن پيشنهادهايي كه به نظرتان مطلوب است به او در انتخاب يك تفريح سالم و در عين حال مختصر و مفيد كمك كنيد.

اگر پشت كنكوري داريد

ممكن است نوجوان شما يك بار در كنكور شركت كرده و نتوانسته باشد نتيجه دلخواهش را كسب كند. در اين شرايط مطمئن باشيد كه او بيشتر از خود شما از اين شرايط ناراحت است و در تلاش است كه بتواند در كنكور سال آينده، درخشان عمل كند. مهم‌ترين عامل موفقيت در كنكور، خود نوجوان است و اراده و پشتكار او حرف اول را مي‌زند. در مرحله بعدي برنامه‌ريزي صحيح قرار مي‌گيرد. بايد به او كمك كنيد تا باور كند قبولي در كنكور، دست يافتني است. تقويت انگيزه‌هاي مالي و اجتماعي نوجوان در صورت قبولي در كنكور مي‌تواند اراده او را براي مطالعه تقويت كند.

بايد به او كمك كنيد تا روش‌هاي صحيح مطالعه را بياموزد. برنامه‌ريزي نوجوان شما بايد بر مبناي توانايي‌هايش باشد نه احساسات. تلاش كنيد بر مبناي واقعيت تصميم بگيريد نه تخيلات.

مهم‌ترين نقش خانواده در كمك به نوجوانان اين است كه تمام امكانات‌شان را در اختيار او قرار دهند البته منظور فقط امكانات مادي نيست. روحيه دادن به نوجوانان، مي‌تواند شور و شوق و هيجان آنها را دو چندان بالا ببرد. شما بايد به نوجوان خود اعتماد كنيد و پرخاش كردن، سرزنش و دخالت‌هاي بيجا و تذكرهاي مكرر را كنار بگذاريد. اينكه نوجوان احساس نكند كه تنها است، در موفقيت او اثرات چشمگيري دارد. خانواده بايد درك كند كه نوجوان تحت فشار است و به او كمك كند تا اين مرحله را سپري كند. مقايسه نوجوان با نوجوانان ديگر كه موفق‌تر عمل كرده‌اند، مي‌تواند احساس اعتماد به نفس و اطمينان به خود را كه در موفقيت در كنكور حرف اول را مي‌زند، در دل نوجوانان تضعيف كند.

تو مي‌تواني

قبول داريم كه خيلي دشوار است ولي شما مي‌توانيد. از همين لحظاتي كه اين خطوط را مي‌خوانيد تا كنكور سال آينده چند ماه وقت است، فقط كافي است عزم‌تان را جزم كنيد و آستين‌ها را بالا بزنيد. اول از همه به خودتان اطمينان كنيد. هر قدر هم تاكنون كوتاهي كرده‌ايد، باز هم فرصت براي جبران باقي است. ببينيد از نظر درسي در چه شرايطي قرار داريد و با يك حساب سرانگشتي، درس‌هايي را كه در آنها بيشتر ضعف داريد پيدا كنيد. حالا از همان‌ها شروع كنيد، نيروي اصلي خود را براي تقويت اين نقاط ضعف بگذاريد و در كنار آن، درس‌هاي آسان‌تر را مرور كنيد.

قبول داريم از طرف خانواده تحت فشار هستيد ولي كاري كنيد كه آنها باور كنند كه شما احساس مسووليت در قبال آينده خود داريد. اگر مي‌خواهيد برويد فوتبال بازي كنيد، به خانواده اطمينان بدهيد و ثابت كنيد كه فوتبال بازي كردن به درس خواندن‌تان لطمه نمي‌زند. به اندازه از اينترنت استفاده كنيد. اگر اعتدال را رعايت كنيد، اين دوران را به بهترين شكل ممكن سپري مي‌كنيد و در رشته دلخواه‌تان پذيرفته مي‌شويد.‌

يادداشت
▲موفقيت، رمز شادماني (4)




دكتر مامك افتخاري

‌در بسياري از لحظات زندگي، جمله معروف <هرچه بكاري همان را درو مي كني> را‌ ‌شنيده ايم ولي آيا واقعا اين اصطلاح را باور كرده ايم و گوش جان به آن سپرده ايم‌؟ صحبت امروز من پيرامون همين يك جمله طلائي است.

‌همه ما انسانها هميشه در حال انتخاب هستيم. بعضي از اين ا‌نتخاب‌ها آگاهانه هستند‌ ‌و مابقي به طور ناخودآگاه صورت مي گيرند. هر آنچه كه در اين لحظه پيش مي‌آيد، نتيجه‌ ‌انتخاب‌هايي است كه در گذشته به آن دست زده ايم. متاسفانه بسياري از ما به طور‌ ‌ناخودآگاه انتخاب مي كنيم و در نتيجه تبعه ناشي از آن برايمان كمي باور نكردني‌ ‌است و يا اصلا به ياد نداريم كه در گذشته چه كرده ايم كه الان چنين تاوان عملكرد‌ ‌خويش را پس مي دهيم!!!! ‌اگر به شما توهين شود، به احتمال زياد مي رنجيد. اگر از شما تعريف و تمجيد شود، ‌به احتمال زياد خشنود مي شويد و يا به خود مي باليد. احساس رنجش و يا خشنودي نمونه‌ ‌هاي بارز انتخاب شما در مقابل يك محرك خارجي است. مثلا شما مي توانستيد در مقابل‌ ‌توهين دوستتان نرنجيد و يا با تعريف و تمجيد احساس خشنودي نكنيد. به عبارت ديگر و‌ ‌به گفته دكتر ديپاك چوپرا، بيشتر ما انسانها با اينكه انتخاب كنندگاني نامحدوديم‌ ‌ولي به توده اي از پاسخ هاي شرطي بدل شده ايم كه مدام توسط مردم و موقعيت‌ها به صورت‌ ‌رفتارهاي قابل پيش بيني از ما سر مي زند. ‌اگر فقط براي لحظه اي به عقب برگرديم و به رفتارها و انتخاب‌هاي خودمان نگاه كنيم‌ ‌، همه چيز برايمان مشخص خواهد شد. پس گام نخست اين است كه دريابيم شرطي رفتار‌ ‌نكنيم و در هنگام هر انتخاب،‌ ‌هوشمندانه‌ ‌عمل كنيم. گام بعدي اين خواهد بود‌ ‌كه در حين هر انتخاب به دو سوال در درونمان پاسخ دهيم:

‌1. عواقب اين انتخاب چيست؟

‌2. آيا اين انتخاب براي خودمان و اطرافيانمان شادماني خواهد آورد؟‌

‌براي رسيدن به پاسخ اين دو سوال كافي است نگاهي به اعماق درون خود بياندازيد و‌ ‌با قلبتان رابطه اي صميمي برقرار كنيد، آنگاه بازتاب و پاسخ هر دو سوال را خواهيد گرفت. بديهي است كه اگر عواقب انتخاب، " مثبت " و اثرات آن در زندگي خود و ديگران‌ ‌، "شادي بخش " باشد، آن انتخاب درست است. از طرفي خاطر نشان مي كنم كه‌ ‌در هر لحظه فقط مي توان به يك انتخاب دست زد و در آينده پاسخ همين انتخاب امروز، به شما برخواهد گشت. پس جاي هيچ گلايه و شكايتي نمي ماند. در اصل هر انساني‌ ‌براساس هر انتخابش منفعت و ضرر خويش را در آينده رقم خواهد زد و اين است گواه واقعي‌ ‌از اصل آزادي انسان. ‌انديشه ها، گفتار و كردارمان تارهايي پيله اي هستند كه پيرامون‌ ‌خود مي تنيم. ‌پس از امروز با خود عهد ببنديم تا نظاره گر انتخاب ها و تصميمات خود در لحظه‌ ‌لحظه زندگيمان باشيم و با آگاهي و هوشياري، هر راه را برگزينيم و همواره قبل از‌ ‌اتخاذ هر انتخاب به نداي قلبمان توجه كنيم و عواقب و اثرات ناشي از آن تصميم را در‌ ‌درون خويش بازنگري كنيم و از ژرفاي جانمان هدايت بطلبيم تا اگر انتخابمان با‌ ‌احساسي مملو از آسودگي و شادماني همراه است، آن را اتخاذ نماييم و اگر اين انتخاب‌ ‌با احساس نا آسودگي قرين است، مكثي كنيم و با بصيرت دروني عواقب اعمالمان را‌ ‌مشاهده نماييم.