با وجود افزایش مدت زمان مرخصی بعد از زایمان تا سه سال و نیز امکان استفاده از مرخصی با ۶۷درصد حقوق تا ۱۴ماه برای پدر یا مادر، هنوز مشکل کار کردن زنان بچه دار در آلمان حل نشده است.
کارشناسان بر این باورند که به جای افزایش زمان مرخصی و تشویق مادران به در خانه ماندن، باید امکانات نگهداری از کودکان شیرخوار افزایش یابد تا نیازی به در خانه ماندن طولانی مدت مادر نباشد .
۲/۶۲ درصد از زنان آلمان شاغل هستند . این در حالی است که تنها برای
۵/۱۳ درصد از کودکان زیر ۳ سال مهدکودک وجود دارد . البته دولت آلمان برنامه ریزی کرده است که تا سال ۲۰۱۳ این رقم را به ۳۵ درصد افزایش دهد.
مدت زمان مرخصی بعد از تولد کودک حداکثر ۱۴ ماه است که می تواند بین پدر و مادر تقسیم شود و یا اینکه تمام این مدت را یکی از والدین استفاده کنند . میزان حقوق دریافتی در این مدت نیز ۶۷ درصد حقوق خالص ماهانه است که البته از میزان ۱۸۰۰ یورو بالاتر نمی رود . البته لازم به ذکر است که استفاده از مرخصی ۱۴ ماهه با ۶۷ درصد حقوق تنها متعلق به کسانی است که قرارداد ثابت کاری دارند، برای کارمندانی که به صورت آزاد کار کرده و یا قرارداد موقت دارند این مدت بین چهارتا هشت هفته متغیر است. طبق آمار منتشرشده، در سه ماهه آخر سال ۲۰۰۷ تنها ۴/۱۲ درصد مردان آلمانی از مرخصی بعد از تولد کودک با ۶۷درصد حقوق، استفاده کرده اند . این در حالی است که مثلا در ایسلند۹۰ درصد مردان از مرخصی بعد از تولد بچه حداقل به مدت سه ماه، استفاده می کنند و شاید همین امر باعث شده که نرخ تولد در ایسلند ۰۸/ ۲ درصد و در آلمان ۴/ ۱ درصد باشد. به گفته کارشناسان، یکی از مهم ترین دلایل پایین بودن نرخ تولد در آلمان، قوانینی است که امکان کار کردن برای مادران را سخت تر می کند.یک مادر ۲۹ساله آلمانی در این مورد می گوید: «من از زمان بارداری ام شروع به جست وجو برای پیدا کردن یک جای خالی در مهدکودک های مخصوص نوزادان کردم . اما هیچ جایی پیدا نکردم . وقتی دخترم ۹ماهه شد، تصمیم گرفتم به طور نیمه وقت به سر کارم برگردم اما هنوز هیچ جای خالی ای برای او پیدا نشده بود . بدون کمک پدر و مادرم من نمی توانستم کار کنم . به مدت هفت ماه پدر و مادرم از دخترم نگهداری کردند تا اینکه از طرف یک مهدکودک به ما اطلاع دادند که برای صحبت اولیه به همراه ۳۰ زوج دیگر دعوت شده ایم . آن جا ما درست مثل یک مصاحبه استخدامی مورد سوال و جواب قرار گرفتیم و ۱۰ پدر و مادر از بین ۳۰ زوج انتخاب شدند تا یک روز به طور امتحانی فرزندانشان را به مهدکودک ببرند . بعد از آن روز خوشبختانه دختر ما جزو انتخاب شدگان بود.» البته این زوج که هردو مهندس هستند یک بدشانسی مضاعف دارند و آن این است که در مونیخ زندگی می کنند . در شهر مونیخ پیدا کردن یک جای خالی در مهدکودک های ویژه کودکان زیر سه سال، چیزی نزدیک به غیرممکن است.
● آلمان، ۳۰ سال عقب مانده تر از کشورهای اروپای شمالی
به عقیده کارشناسان، آلمان در مورد قوانین برابر کاری میان زن و مرد چیزی حدود ۳۰ سال از کشورهای اروپای شمالی عقب تر است . براساس تحقیق یک متخصص علوم اجتماعی در آلمان، تنها ۴۰ درصد از پسران جوان آلمانی، معتقدند که زنان می توانند بین کار بیرون از خانه و داخل خانه تعادل برقرار کرده و از عهده هردو به خوبی برآیند . در مقابل، ۸۰ درصد از دختران جوان آلمانی مایلند که هم بیرون از خانه کار کنند و هم خانواده تشکیل دهند . این محقق علوم اجتماعی نتیجه تحقیقش را «فاجعه ۸۰-۴۰» نامیده است .
دکتر گردا نیر (Gerda Neyer) از موسسه تحقیقات مردم شناسی ماکس پلانک می گوید: «در دهه های اخیر، نرخ تولد در کشورهای صنعتی پایین آمده اما از دهه ۸۰ میلادی ما می بینیم که کشورهایی که امکانات نگهداری از کودکان را بر مبنای برابری زن و مرد در نگهداری از کودک افزایش داده اند، کم تر با مشکل پایین بودن نرخ تولد روبه رو بوده اند.» به عقیده نیر بسیاری از کشورهای شمالی از ۳۰ سال پیش تصمیم گرفتند برابری بین زن و مرد را تقویت کرده و زنان را برای هماهنگ شدن با بازار کار حمایت کنند و همزمان امکانات نگهداری از خردسالان را افزایش دادند . این محقق می گوید: «آلمان در این زمینه ۲۰ تا ۳۰ سال عقب تر از کشورهای مدرن است.»کار سنگین تمام وقت فرصت کمی برای رسیدگی به فرزندان می گذارد.به عقیده کارشناسان، بالارفتن مدت مرخصی بعد از تولد بچه و درنظر گرفتن آن برای پدران، همچنین سیستم مالیاتی ای که در آن هرچه تعداد بچه بیش تر باشد، خانواده مالیات کم تری را پرداخت می کند، قدم های خوبی برای آلمان بوده اند اما دولت آلمان باید به سمت یک سیاست خانوادگی مدرن پیش برود و در این راه آلمان با مشکلات فرهنگی نیز روبه روست . به عنوان مثال کلیسای کاتولیک، جدایی مادر و فرزند از یک سالگی را «غیرانسانی و خلاف کرامت زن» می داند.
از سال ۱۹۸۵ که مرخصی زایمان در آلمان تا سه سال افزایش یافت، میزان استخدام زنان کاهش پیدا کرده است . زنانی که بعد از زایمان سه سال در خانه بمانند امکان پیشرفت شغلی شان را از دست می دهند . مخالفان این قانون، نام «تله زنان» را بر آن گذاشته اند . در حقیقت زنانی که بخواهند با وجود بچه به کار خود ادامه دهند، در آلمان دچار مشکل خواهند بود.









میترا شجاعی
منبع: دویچه وله


روزنامه سرمایه