احساس حرکت جنين يکي از پرارزش‌ترين بخش‌هاي بارداري است. اين حرکت مي‌تواند آغاز رابطه عاطفي بين شما و فرزندتان باشد. بسياري از زنان احساس مي‌کنند که مي‌توانند پيش از زايمان با حس کردن حرکات جنين، با او و شخصيت‌اش رابطه برقرار کنند و به هر حال اين حرکت باعث اطمينان خاطر مادر است...

شدت حرکات جنين مي‌تواند متفاوت باشد. دامنه حرکات او از تکان‌خوردن‌هاي ظريف ـ که در ابتداي بارداري مانند وجود گاز در روده‌ها حس مي‌شود ـ تا حرکات تند و در مواقعي حتي لگد زدن‌هاي دردناک متفاوت خواهد بود.

حرکت هر يک از جنين‌هاي شما در بارداري‌هاي قبلي ممکن است متفاوت بوده باشد لذا نگراني از بابت اينکه هر چند وقت يک بار جنين بايد حرکت کند و يا خيلي زياد و يا کم حرکت دارد نبايد موجب استرس و دغدغه مادران باردار شود. نبايد خودتان را در اين مورد با ديگران يا حتي ديگر بارداري‌تان مقايسه کنيد. البته وقتي حس کرديد فرزند شما خيلي ساکن است و يا در حد انتظار حرکت ندارد در مورد آن با پزشک خود صحبت کنيد.

اگر الگوي طبيعي حرکت جنين از بين رفته باشد، مي‌توانيد براي اطمينان خاطر ضربان قلب جنين را گوش کنيد. البته در اکثر موارد با اينکه پزشکان به شما و نگراني‌تان بها مي‌دهند دليلي براي نگراني نيست.

گرفتن نوار قلب جنين يکي از کارهايي است که البته به طور روتين در همه مطب‌ها انجام نمي‌شود ولي ارزش تشخيصي خوبي دارد. براي اين کار مادر در حالت استراحت دراز مي‌کشد و نواري دور شکم او بسته مي‌شود که داراي يک پروب‌گرد و در واقع تک ليد است و مي‌تواند ضربان قلب جنين را ثبت کند و (120 تا 160 بار در دقيقه است) نوار مربوطه را نشان دهد. از روي اين نوار قلب ما مي‌توانيم جنين‌هاي در حال خطر را تشخيص داده و درمان کنيم.

اگر تشخيص دهيم مشکلي سلامت جنين را تهديد مي‌کند گاهي حتي براي ختم بارداري اقدام مي‌کنيم. لازم به توضيح است که بعضي از جنين‌ها در داخل رحم ضربان غيرطبيعي دارند و قلب‌شان کندتر يا تندتر از معمول مي‌زند.

گاهي نيز به دليل نارسا بودن جفت اين اختلال رخ مي‌دهد، يعني وقتي جنين حرکت مي‌کند، به جاي اينکه ضربان قلب‌اش تندتر شود، دچار کندي آن مي‌گردد و يا موارد و مشکلاتي ديگر که مثال زدن آنها خارج از حوصله اين يادداشت است.

به هر حال در سه ماهه سوم بارداري هر مادري که از کاهش حرکت جنين خود شکايت دارد و نگران است، مي‌تواند بررسي شود و با گرفتن يک نوار قلب از جنين خود به آرامش و امنيت خاطر در خصوص سلامت او دست يابد. وجود اين تست‌هاي مختلف و پيشرفت روز به روز علم اين امکان را به مادران امروز مي‌دهد تا بدون نگراني از بارداري خود لذت ببرند.

دکتر شيرين نيرومنش/ متخصص زنان فلوشيپ پريناتولوژي و استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران
هفته نامه سلامت