نظر متخصص زنان و زايمان/دکتر ابوالفضل مهدي‌زاده/استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران
از سونوگرافي هاي غيرضروري بپرهيزيد

همانقدر كه سونوگرافي وسيله تشخيصي مناسبي براي بررسي وضعيت و بيماري‌هاي جنين است مي‌تواند مضر هم باشد و نبايد به دفعات و مکرر درخواست شود...

به همين دليل انجام سونوگرافي دوبعدي، سه‌بعدي يا چهاربعدي بدون هيچ دليل و علت خاص پزشکي‌اي توصيه نمي‌شود و مادر نمي‌تواند صرفا براي ديدن نمايي از جنينش از پزشک بخواهد برايش سونوگرافي تجويز کند.

متاسفانه بسياري از سونوگرافي‌هاي انجام‌شده در دوران بارداري، غيرضروري و فقط به قصد تشخيص جنسيت است نه تشخيص ناهنجاري‌هاي مادرزادي و انجام سونوگرافي‌هاي بي‌مورد تنها بيمار را متحمل هزينه‌هاي بالا مي‌كند و براي جنين نيز عوارض نامطلوبي درپي دارد. سونوگرافي سه‌بعدي بايد پس از سونوگرافي دوبعدي آن هم در صورت تشخيص پزشک مبني بر احتمال وجود ناهنجاري انجام پذيرد زيرا استفاده از روش سونوگرافي سه‌بعدي در موارد غيرضروري ضمن اتلاف وقت باعث عوارض خطرناكي براي جنين مي‌شود.

اين روش به دليل فرکانس بالايي که دارد بسيار خطرناک است و به جنين آسيب مي‌رساند. در مواردي که پزشك در سونوگرافي معمولي نسبت به وضعيت جنين مشکوک باشد يا در هفته 18 يا 22 بارداري براي رد ناهنجاري‌‌هايي که ممکن است ديده نشده باشد، انجام آن را توصيه مي‌كند. در دستگاه‌هاي سونوگرافي سه بعدي و چهاربعدي براي گرفتن تصوير مناسب حداكثر انرژي را به داخل بدن مي‌فرستند. اگر فردي که سونوگرافي سه‌بعدي انجام مي‌دهد، مهارت کافي نداشته باشد، پيرود روي يک نقطه از شکم قرار مي‌گيرد و امواج به صورت صوت در يک نقطه جمع مي‌شود و گرمايي که از اين امواج صوتي وارد مي‌شود به دليل فرکانس بالا باعث ايجاد تاول روي پوست جنين يا اندام‌هاي بدن او و آسيب در قسمت‌هاي دروني مي‌شود و بافت‌هاي بدن جنين را دچار آسيب مي‌‌كند.

اگرچه سونوگرافي دوبعدي نسبت به سه‌بعدي و چهاربعدي فرکانس کمتري دارد اما بايد در تجويز آن هم احتياط کرد. انجام سونوگرافي سه‌بعدي به هيچ‌وجه توصيه نمي‌شود مگر به تشخيص پزشک و نبايد بيش از يک‌بار آن را انجام داد.

در حال حاضر به‌دليل ‌آگاهي نداشتن نسبت به خطرات جدي اين نوع سونوگرافي‌ها، مادران اغلب براي تعيين جنسيت جنين يا تهيه عكس سه‌بعدي براي استفاده در آلبوم نوزاد اقدام به انجام اين سونوگرافي‌ها مي‌كنند كه هيچ كاربرد علمي‌اي ندارد و لازم است كه در مورد تبعات جبران‌ناپذير سونوگرافي‌هاي غيرضروري مادران را آگاه كرد و فرهنگ‌سازي‌هاي لازم در اين زمينه صورت بگيرد و مادران فراموش نكنند كه استفاده از سونوگرافي سه‌بعدي ممکن است به علت وارد?کردن انرژي زياد به يک نقطه جنين باعث سوختگي در بافت نرم جنين شود.