علائم اختلال بیش فعالی

[دکتر نادر]

مشکل اصلي کودکان عدم توانايي آنها در حفظ و تنظيم رفتارشان است ، در نتيجه اغلب نمي توانند رفتار مناسبي که لحظه به لحظه با شرايط محيط هماهنگ باشد نشان دهند . خوابيدن و غذاخوردن آنها منظم نيست به نظر ميرسد در همه چيز دخالت مي کنند و مراقبت دائمي نياز دارند . از نظر هيجاني ثبات ندارند ، بطور ناگهاني مي خندند يا گريه مي کنند و رفتارشان غيرقابل پيش بيني يا ارزيابي است . سريع از کوره در مي روند و نمي توانند پيامدهاي رفتارشان را پيش بيني يا ارزيابي نمايند . در فعاليت هاي خطرناک شرکت مي کنند و احتمال صدمه ديدن آنها زياد است . قبل از فکر کردن عمل مي کنند ،‌قبل از پايان سئوال جواب مي دهند ،‌اشياء را پرتاب مي کنند و ناخواسته به ديگران صدمه مي زنند ، پرفعاليت و پرتحرک هستند ، هرلحظه در حال رفتن هستند ، انگار موتوري درون بدن آنهاست که آنها را به حرکت دائمي مجبور مي کند ، نمي توانند آرام بنشينند و بي قرار هستند .

اختلال تمرکز در اين کودکان در کارهايي که فعاليت دائم و جدي مغزي را لازم دارد مشهودتر است . آنها ممکن است در تماشاي تلويزيون ، بازي با کامپيوتر و فعاليتهاي لذت بخش با کودکان ديگر تفاوتي نداشته باشند ولي در کارهايي که فعاليت مداوم مغزي و تمرکز لازم دارد ( انجام تکاليف درسي ) تفاوت آنها با کودکان ديگر نمايان مي شود . به نظر مي رسد مغز آنها اطلاعات محيطي را بيش از حد لازم مي گيرد ، يعني در انتخاب توجه به اطلاعات ضروري و بي توجهي و حذف اطلاعات غيرضروري ضعف دارند . رعايت قوانين منزل و مدرسه براي آنان مشکل است و براي پيروي از قوانين توجه بيشتري لازم دارند . در انجام تکاليف مدرسه ، تمرکز روي درس ، رعايت قوانين مدرسه و داشتن روابط اجتماعي مناسب با همکلاسي ها مشکل دارند . براي رسيدن به اهداف درازمدت برنامه ريزي نمي کنند

[دکتر نادر]

كودكان بیش‌فعال حادثه می‌آفرینند
این كودكان اغلب به جای راه رفتن می‌دوند؛ بسیار جسور هستند و دست به كارهای خطرناكی مانند پریدن از روی بلندی، دست زدن به گاز، چاقو، كبریت و ... می‌زنند و بعد از انجام اعمال خطرناك هم عبرت نمی‌گیرند و مرتبا همان اعمال خطرناك را تكرار می‌كنند.

كودك بیش‌فعال آرام و قرار ندارد
در خصوص علایم بالینی اختلال بیش‌فعالی نوع سوم باید خاطرنشان كرد: این كودكان به طور مرتب در حال جنب و جوش هستند و معمولا آرام و قرار ندارند حتی اگر برای تماشای تلویزیون نشسته‌اند مرتبا با دستهای خود بازی می‌كنند. این كودكان در مدرسه به دلیل این كه مرتب در حال حركت هستند غالبا نظم كلاس را بر هم می‌ریزند.

بیش‌فعالی در پسران شایع‌تر از دختران است
وی با بیان اینكه اختلال بیش‌فعالی در پسران بیشتر از دختران دیده می‌شود، خاطرنشان كرد: این اختلال در پسران ۳ تا ۵ برابر شایعتر از دختران است.
اختلال بیش‌فعالی با سه نوع مختلف در كودكان بروز می‌كند، توضیح داد: در نخستین نوع از این اختلال، علاوه بر بیش‌فعالی، عملكرد تكانی (انجام كارهای ناگهانی) در كودك دیده می‌شود.
دومین و شایع‌ترین اختلال بیش‌فعالی نوعی است كه در آن بیش‌فعالی و پر تحركی مشاهده نمی‌شود و كودك فقط دارای علایم مربوط به كمبود توجه و تمركز است كه معمولا این نوع اختلال دیرتر و در سنین مدرسه تشخیص داده می‌شود.
در نوع سوم اختلال بیش‌فعالی، كودك هم دارای علایم بیش‌فعالی، عملكردهای ناگهانی و هم كمبود توجه و تمركز است.

[دکتر نادر]

علائم بالینی مسئله
اختلال فزون‌جنبشی - کم‌دقتی نام عملی‌اش adhd (ای - دی - اچ - دی) است که از اختلالات شایع دوران کودکی و نوجوانی می‌باشد و در پسران ۲ تا ۳ برابر بیشتر از دختران است. براساس آمار موجود به‌طور متوسط ۵-۳ درصد کودکان مبتلا به این اختلال هستند.
علائم اصلی مشاهده شد عبارتند از:
۱) فزون جنبشی
۲) بی‌توجهی و کم‌دقتی و کمبود تمرکز
۳) تکانشی بودن
▪ فزون جنبشی
فزون جنبشی عبارت است از: فعالیت زیاد، پرتحرکی، ناآرامی و بی‌قراری در حدی که باعث مزاحمت برای دیگران شود. این کودکان با مشکل و دیر به خواب می‌روند، چندین بار از خواب بیدار می‌شوند. خیلی زود از خواب برمی‌خیزند و یا عمیقاً به خواب می‌روند و به‌سختی بیدار می‌شوند. پزحرف و پرگو هستند.
▪ بی‌توجهی، کم‌دقتی و کمبود تمرکز
کم‌دقتی و کمبود تمرکز عبارت است از: اینکه این کودکان و نوجوانان در انجام تکالیف مدرسه اشتباهات زیادی دارند، فراموشکار هستند، به صحبت‌های معلم و والدین گوش نمی‌دهند، تمرکز حواس ندارند یا نمی‌توانند روی یک فعالیت برای مدت طولانی تمرکز کنند، و به محرک‌های مختلف خیلی سریع پاسخ می‌دهند. به صحبت‌های دیگران توجه ندارند. آنها میان انجام کاری مشخص، کار دیگری را شروع می‌کنند. کارهای نیمه‌تمام زیادی دارند و به‌راحتی حواسشان پرت می‌شود، کم‌انگیخته‌اند و برای شروع هر کار مشکل دارند، گیج هستند. در حین انجام کارها و تکالیف، زیاد به رؤیا فرو می‌روند و این ناتوانی خود عاملی برای ناتوانی‌های تحصیلی و رفتارهای اجتماعی می‌شود.
مشکل نارسائی توجه کودک یا نوجوان ممکن است در جهت یابی یا پیدا کردن محرک باشد یا پاسخ نادرست فرد به جنبه‌ای از محرک‌ها یا پاسخ نادرست او به کل محرک باشد. مهمترین مشکل توجه در کودکان، توجه پایدار است. توجه پایدار به فرد کمک می‌کند که محرک‌های دیگر را کنترل کند و فقط به یک محرک پاسخ دهد. این دو مشکل (کنترل محرک‌ها و پاسخ به محرک‌ها) از اصلی‌ترین مشکل‌های این کودکان است.
▪ تکانشی بودن
تکانشی بودن عبارت است از اینکه فرد بدون تفکر عملی را انجام دهد. الگوی رفتارش، اول عمل، سپس تکرار است، عواقب، نتایج و پیامدهای تصمیم، انتخاب و رفتار را در نظر نمی‌گیرد.
این کودکان و نوجوانان، خیلی سریع به سؤالات پاسخ می‌دهند و معمولاً اشتباهات بیشتری دارند، ناتوان در انتظار کشیدن برای انجام کارها هستند و به همین دلیل واکنش‌های هیجانی سریعی نشان می‌دهند، آنها همانند کودک و یا نوجوانی چندین سال کوچکتر از حدود سنی‌شان رفتار می‌کنند، خیلی زود عصبانی و رنجیده‌خاطر می‌شوند. بدون مقدمه و غفلتاً رفتار می‌کنند، بی‌نظم و ترتیب هستند و تکانش در برنامه‌ریزی دارند، بسیار توجه‌خواه و درخواست‌کننده‌اند و بیش از حد طبیعی نیاز به محبت و توجه والدین دارند و این حالت سپری‌ناپذیریشان آنها را متفاوت می‌کند. آنها می‌خواهند همیشه برتر و میدان‌دار باشند. آنها همچنین، مشکل در به تأخیر انداختن لذت دارند، ممکن است از افسردگی، اضطراب و اختلالات یادگیری (علی‌رغم داشتن بهره هوشی خوب) رنج ببرند، اعتماد به نفس پائین دارند و توانائی تسلط بر اوضاع و کنترل خود را ندارند و به آسانی دچار هیجان‌زدگی می‌شوند. گلدداستین (۱۹۹۸) می‌نویسد که تکانشگری چهار نوع است:
۱) عمل بدون کنترل (بازداری یا توقف)
۲) عمل بدون تفکر یا ملاحظه‌گری
۳) عمل بدون پیش‌بینی، برنامه‌ریزی کافی یا در نظر گرفتن پیامدها
۴) عمل آنی و ناگهانی

[دکتر نادر]

این كودكان موجب آزار دوستان خود می‌شوند
این كودكان بدون هیچ فكر قبلی، دست والدین را در خیابان رها كرده و وسط خیابان می‌پرند بدون آنكه عواقب عملشان را فكر كرده باشند و یا مرتبا موجب آزار دوستان و زدن آنها به صورت یكی نمادهای پرخاشگری می‌شوند.

كودكان بیش‌فعال از انجام تكالیف درسی اجتناب می‌كنند
این كودكان همیشه قادر به پیگیری دستورات نیستند كارهای خود را نیمه كاره رها می‌كنند و به دلیل مشكل تمركز، فراموش كار هستند و از انجام اعمالی مانند تكلیف درسی كه نیاز به تمركز دارد پرهیز و اجتناب می‌كنند.
این كودكان به دلیل علایم كم توجهی، وسایل مهد كودك و یا مدرسه خود را مرتب گم می‌كنند و در خانه جای وسایل شخصی خود را فراموش می‌كنند و در مدرسه به دلیل مشكل توجه و تمركز بیشترین مسئله را در دروس «دیكته» و «ریاضی» دارند.
اشتباهات و غلط های این كودكان در دروس ریاضی و دیكته كاملا ناشی از بی‌دقتی آنهاست، ‌غلط‌های املایی شایع در این كودكان شامل نگذاشتن نقطه، تشدید و دندانه و سركش است و یا یك كلمه را در یك قسمت دیكته درست می‌نویسند و همان كلمه را ممكن است در جای دیگر اشتباه بنویسند.
غلط‌های ریاضی این كودكان هم ناشی از بی‌توجهی است، تاكید كرد: این كودكان علایم ریاضی مانند جمع و تفریق را با هم اشتباه می‌كنند و یا ممكن است راه حلی را درست بنویسند ولی در زمان نوشتن اشتباه منتقل كنند؛ در هر حال این كودكان از نظر معلمان، بی انضباط و مداخله گر در صحبت‌های آنان هستند؛ حتی ممكن است این كودكان در طی ساعت مدرسه چندین بار محل كلاس را ترك كنند.

بیان مسئله
پسرم هشت ساله است. دقت و توجه کمی در انجام کارها و تکالیفش دارد، و همین، روی پیشرفت تحصیلی‌اش اثر منفی گذاشته است. وقتی کسی با او صحبت می‌کند، تمرکز روی کلام مخاطبش ندارد. حرف دیگران را قطع می‌کند و بسیار زیاد حرف می‌زند. وقتی روی زمین، مبل یا صندلی می‌نشیند مدام پاهایش را تکان می‌دهد و سر جایش وول می‌خورد، موقع تماشای تلویزیون مدام کانال‌ها را عوض می‌کند و نمی‌تواند روی یک برنامه به مدت زیاد تمرکز کند. زود عصبانی می‌شود. زود هم پشیمان می‌شود، انگار کنترلی روی رفتارش ندارد. بیشتر کارهایش را ناتمام می‌گذارد و از این شاخه به آن شاخه می‌رود. اطاقش همیشه به‌هم ریخته است. سابقاً فکر می‌کردم شاید بچه پرجنب‌وجوشی است و خیلی انرژی دارد، اما حالا فکر می‌کنم شاید یک نوع بیماری است. چون حالت‌هایش هم برای خودش و هم برای اطرافیانش آزاردهنده است و با اینکه جواب آزمون هوشش خوب بوده اما در یادگیری کند است، می‌خواهم بدانم مشکلش چیست و چه کار باید انجام دهیم و چطور رفتار کنیم تا بهتر شود و مشکل حل شود.

[دکتر نادر]

آیا شما در فامیل و آشنا، یا توی اطرافیانتون دختربچه یا پسربچه‌هائی را دیدید که وقتی جائی می‌روند، همه جا را به هم می‌ریزند، از سر و کول هم بالا می‌روند و همه‌رو از دست خودشون کلافه می‌کنند. یا برای اینکه توجه دیگران را به‌خودشون جلب کنند دست به‌کارهائی می‌زنند که واقعاً شگفت‌آور است؟!
این‌ها بچه‌های باهوش و خلاقی هستند که اگر به مشکل آن‌ها توجه خاصی شود و بتوان آن را مرتفع ساخت بسیار دوست‌داشتنی و مبتکر خواهند بود.
روانشناسان، کودکانی را که مستعد رفتار خلق‌الساعه هستند و در برابر محرک‌های محیطی، تحریک‌پذیری بسیاری از خود نشان می‌دهند را بیش‌فعال می‌نامند. این کودکان در محل‌های آموزشی قادر به انجام دستورالعمل‌ها و تکالیف نبوده و نیاز به توجه و حمایت بیشتری از سوی معلمان دارند و در منزل خواسته‌های والدین خود را به‌طور کامل انجام نمی‌دهند. آن‌ها معمولاً با کوچک‌ترین تحرک که شاید برای دیگران بسیار کم‌اهمیت باشد دچار سردرگمی و ترس خواهند شد. گریه کردن یا خنده‌های بی‌مقدمه، عملکردهای هیجانی بی‌ثبات آن‌ها را به اثبات می‌رساند. علل این اختلال به‌درستی معلوم و آشکار نیست. اکثر این کودکان نشانه‌های آسیب آشکار ساختمانی در اعصاب مرکزی را ندارند اما فرضیه‌هائی نظیر مواجهه مادران باردار با سموم در دوره قبل از تولد و جنینی، زودرسی و صدمه‌ها و آسیب‌های مکانیکی قبل از تولد در بروز چنین مشکلی عنوان شده است.
با مادر یکی از همین کودکان بیش‌فعال گفتگو می‌کنیم تا دریابیم که روش تربیتی والدین چه نقشی در ایجاد این حالت در کودکان ایفا می‌کند؟ البته کودکی که اشاره می‌شود به تشخیص والدین خود بیش‌فعال است و هنوز به تأیید روانشناسان نرسیده اما از نظر عامه مردم، خصوصاً معلم‌ها و افراد فامیل و خانواده، کودکی ناآرام است که در محیط مدرسه و خانه برای اطرافیان خود شکل‌ساز شده است

[دکتر نادر]

پسر شما چگونه بچه‌ای است؟
دومین پسرم ۷ سال دارد و سال اول دبستان را در مدرسه‌ای غیرانتفاعی به اتمام رسانده است. او بچه‌ای بسیار باهوش است و نسبت به همسالان خود زودتر راه رفتن را آغاز کرد و به‌همین علت خطر را نمی‌شناخت و در کارهای خود احتیاط لازم را نداشت و به دفعات از مکان‌های مرتفعی مثل راه‌پله و تخت می‌افتاد و آسیب شدید به او وارد می‌شد.
بسیار کنجکاو و دقیق است و حتی به مواردی که از دید بزرگ‌ترها و والدین پنهان می‌ماند، نیز توجه می‌کند. بسیار عاطفی و احساساتی است و تصورم بر این است که به‌همین علت دوست دارد مورد توجه دیگران قرار بگیرد و برای رسیدن به این مقصود کارهای شگرفی انجام می‌دهد. به‌عنوان مثال اگر خانواده و کودکان دیگر به سخنان و حرکات او توجه نکنند از طریقی سعی می‌کند که توجه آنان را جلب خود کند، آنان را به‌نحوی آزار داده و با استفاده از روش‌های منفی برای رسیدن به هدف خود استفاده می‌کند.
حسادت او نسبت به برادرانش به‌خصوص برادر کوچک‌ترش که ۲ سال دارد و شیرین‌زبان است بسیار زیاد است مخصوصاً زمانی‌که مورد محبت و توجه دیگران واقع شود و این سبب می‌شود که او را مورد آزار و اذیت قرار دهد تا این‌گونه از او انتقام گرفته باشد. در محیط مدرسه نیز به‌همین منوال می‌گذرد تا آنجائی‌که مسئولین مدرسه از ثبت نام او برای سال جدید امتناع کرده‌اند. به گفتهٔ معلم‌هایش به خاطر مسائل بی‌ارزش و کم‌اهمیت گریه می‌کند و فریاد می‌زن و این‌کار را مدت‌ها انجام داده و از این‌کار دست برنمی‌دارد. وسایل دوستانش را برمی‌دارد و به‌گونه‌ای آنان را آزار می‌دهد که حاضر نیستند کنار او بنشینند و کارهایش او را در مدرسه معروف ساخته است. کودک بسیار خودخواهی است به‌گونه‌ای که همه چیز را برای خود می‌خواهد و در نظرخواهی‌ها، انتظار دارد که تنها نظر او اعمال شود و اگر نظر او پذیرفته نشود به‌گونه‌ای رفتار می‌کند تا دیگران را مجبور کند تا به‌نظر او تن در دهند زمانی‌که طالب چیزی می‌شود آنقدر روی مقصود خود پافشاری و اصرار می‌کند تا به نتیجه برسد.

[دکتر نادر]

علایم‌ شایع‌
▪ كودك‌ روی‌ صندلی‌ مرتب‌ می‌جنبد و دست‌ها و پاهای‌ خود را تكان‌ می‌دهد.
▪ وقتی‌ به‌ كودك‌ گفته‌ می‌شود كه‌ بنشینید، فقط‌ به‌ مدت‌ كوتاهی‌ روی‌ صندلی‌ بند می‌شود.
▪ حواس‌ كودك‌ به‌ راحتی‌ پرت‌ می‌شود.
▪ قبل‌ از مطرح‌ شدن‌ كامل‌ سؤال‌، كودك‌ پاسخ‌ را می‌دهد.
▪ كودك‌ در رعایت‌ نوبت‌ در بازی‌ و صف‌ مشكل‌ دارد.
▪ كودك‌ در اجرای‌ دستورالعمل‌ها مشكل‌ دارد.
▪ كودك‌ قادر به‌ تمركز روی‌ یك‌ كار یا بازی‌ مشخص‌ نیست‌.
▪ مرتب‌ از یك‌ كار تمام‌ نشده‌ منصرف‌ شده‌، به‌ كار دیگری‌ می‌پردازد.
▪ در انجام‌ بازی‌، بدون‌ ایجاد سروصدا، مشكل‌ دارد.
▪ زیاد صحبت‌ می‌كند.
▪ وسط‌ صحبت‌ یا كار دیگران‌ می‌پرد.
▪ به‌ نظر می‌رسد كه‌ اصلاً گوش‌ نمی‌دهد.
▪ چیزهای‌ مورد نیاز برای‌ انجام‌ كارها را گم‌ می‌كند.
▪ اغلب‌ كارهای‌ خطرناك‌ انجام‌ می‌دهد بدون‌ اینكه‌ به‌ عواقب‌ ناگوار آنها توجه‌ داشته‌ باشد.

[دکتر نادر]

از نظر علمی بچه هایی "بیش فعال" محسوب می شوند كه تحرك و ناآرامی زیادی از خود نشان دهند، به نحوی كه عدم تمركز در خصوصیات شخصیتی آنان توجه والدین و معلمان را به خود جلب كند. این قبیل بچه ها معمولاً كنترلی برخواسته های خود ندارند و به عبارتی غریزه ترمز یا بازدارنده آنها بسیار ضعیف است.
همچنین بچه های مبتلا به "adhd" یا اختلال بیش فعالی در انجام تكالیف درسی خود نیز با مشكل مواجه می شوند، بنابراین اگر قبل از ورود به مدرسه توسط والدین و مربیان به خوبی شناسایی نشوند، اغلب در ردیف بچه های "كندذهن" یا با بهره هوشی پایین قرار می گیرند.
دكتر عاطفه سلطانی فر؛ فوق تخصص روانپزشكی كودك و نوجوان، در مورد اختلال بیش فعالی می گوید: بیش فعالی اختلالی است كه در فرد مبتلا، یك نوع الگوی بی توجهی و بیش فعالی ایجاد می كند، كه البته با توجه به نوع آن شدت و ضعف تحریك پذیری در كودكان متفاوت است.
وی همچنین با اشاره به اینكه این افراد به سه گروه تقسیم می شوند، می افزاید: گروه نخست كه به بیش فعالان تكانشگر معروفند، بچه هایی هستند كه كارهای خطرناك زیادی انجام می دهند و بدون فكر كردن به عواقب كارهای خود عمل می كنند.
دسته دیگر كه "بیش فعالان بی توجه" هستند و تمركز كمی دارند معمولاً با بی دقتی، خواب آلودگی، كسالت و تنبلی مواجه هستند، به همین دلیل تشخیص بیش فعالی در مورد این گروه دیرتر صورت می گیرد.
سلطانی فر از دسته سوم به عنوان بیش فعالان مختلط یاد كرده و می افزاید: افراد مزبور رفتارشان مخلوطی از رفتار دو گروه فوق می باشد

[دکتر نادر]

علایم اختلال بیش فعالی
دكتر سلطانی فر معتقد است: كودكان مبتلا به اختلال بیش فعالی مرتب در حال جنب و جوش هستند، مثل اینكه یك موتور درون آنها گذاشته اند كه دایم فعالیت می كنند. از همین رو در مدرسه و سركلاس در جای خود آرام و قرار ندارند، اگر هم در جای خود بنشینند یكسره در حال تكان خوردن هستند.
همچنین این گونه بچه ها معمولاً زیاد صحبت می كنند اغلب دوست دارند از وسایل موجود مثل درخت، میز، حتی كمد و یخچال بالا بروند یا به بازیهای پرسر و صدا بپردازند این بچه ها معمولاً تحریك پذیرند و زود عصبانی می شوند، و حالات هیجانی آنها شدیدتر از بچه های طبیعی است.
سلطانی فر معتقد است: علایم تكانشگری معمولاً همراه با بیش فعالی می باشد. برای نمونه چنین كودكانی یك دفعه وسط خیابان می دوند، یا اینكه با توجه به سوختگی قبلی باز هم با كبریت یا وسایل آتش زا بازی می كنند.
از سوی دیگر آنها اغلب وسط حرف دیگران می پرند، در مورد سؤالات درسی و یا هر سؤالی قبل از تمام شدن سؤال، پاسخ را عنوان می كنند. از آنجایی كه سؤال را به طور كامل گوش نمی دهند یا نمی خوانند معمولاً پاسخی درست و كامل نمی دهند و همچنین نمی توانند در مواقع استمرار توجه، دقت كافی نسبت به مسایل داشته باشند. دكتر سلطانی فر یادآور می شود: كودكان بیش فعال در انجام تكالیف درسی كم حوصله هستند و تكالیف خود را در زمانی طولانی انجام می دهند، چون محركهای محیطی خیلی زود نظر آنها را جلب می كند و حواسشان پرت می شود، به همین دلیل والدین این گونه بچه ها همیشه در زمینه تحصیلی كودك بیش فعال خود با مشكلات زیادی مواجه می شوند.
وی در ادامه می افزاید: كودكان مبتلا به بیش فعالی نمی توانند موقع گوش دادن به صحبت دیگران حواس خود را جمع كنند، در نتیجه دیگران فكر می كنند او اصلاً به حرفشان گوش نمی دهد، حتی در برخی موارد والدین و معلمان احساس می كنند كه چنین كودكانی دچار نقص شنوایی و یا لجبازی هستند و همین برداشت اشتباه نیز منجر به تنبیه كودك می شود.
از آنجایی كه این بچه ها اغلب فراموش كارند، تكالیف خود را از یاد می برند، به همین دلیل همیشه در مدرسه با مشكل مواجه می شوند. نكته قابل توجه آن كه میزان شدت و ضعف علایم همیشه و در همه كودكان مبتلا به بیش فعالی ثابت نیست و در زمانهای گوناگون حاد یا مزمن می شود.

[دکتر نادر]

اين افراد به سه گروه تقسيم مي شوند:
گروه نخست كه به بيش فعالان تكانشگر معروفند، بچه هايي هستند كه كارهاي خطرناك زيادي انجام مي دهند و بدون فكر كردن به عواقب كارهاي خود عمل مي كنند.
دسته ديگر كه "بيش فعالان بي توجه" هستند و تمركز كمي دارند معمولاً با بي دقتي، خواب آلودگي، كسالت و تنبلي مواجه هستند، به همين دليل تشخيص بيش فعالي در مورد اين گروه ديرتر صورت مي گيرد.
دسته سوم به عنوان بيش فعالان مختلط ياد می شود: افراد مزبور رفتارشان مخلوطي از رفتار دو گروه فوق مي باشد

اختلال تمرکز در اين کودکان در کارهايي که فعاليت دائم و جدي مغزي را لازم دارد مشهودتر است . آنها ممکن است در تماشاي تلويزيون ، بازي با کامپيوتر و فعاليتهاي لذت بخش با کودکان ديگر تفاوتي نداشته باشند ولي در کارهايي که فعاليت مداوم مغزي و تمرکز لازم دارد ( انجام تکاليف درسي ) تفاوت آنها با کودکان ديگر نمايان مي شود . به نظر مي رسد مغز آنها اطلاعات محيطي را بيش از حد لازم مي گيرد ، يعني در انتخاب توجه به اطلاعات ضروري و بي توجهي و حذف اطلاعات غيرضروري ضعف دارند . رعايت قوانين منزل و مدرسه براي آنان مشکل است و براي پيروي از قوانين توجه بيشتري لازم دارند . در انجام تکاليف مدرسه ، تمرکز روي درس ، رعايت قوانين مدرسه و داشتن روابط اجتماعي مناسب با همکلاسي ها مشکل دارند . براي رسيدن به اهداف درازمدت برنامه ريزي نمي کنند.

علائم adhd يا «اختلال بيش‌فعالي همراه با نقص توجه»
در افراد مبتلا به اين اختلال تحرک زياد و بيقراري مشاهده مي‌شود. فرد عصبانيت‌هاي زياد و يا بي‌مورد دارد، دچار عدم تمرکز است و پرش افکار دارد و دچار افت تحصيلي مي‌شود، فرد اختلالات رفتاري دارد و ممکن است رفتارهاي پرخاشگرانه‌اي در رابطه با بقيه کودکان و يا معلمين و خانواده از خود نشان بدهد.
اين اشخاص خواب منظمي ندارند و دچار مشکلات خواب و کابوس مي‌شوند.


پسرها شرورتر از دخترها
این اختلال در پسرها ۳ تا ۵ برابر شایع‌تر از دختران است و بیشتر در پسران اول خانواده دیده می شود. البته برای تشخیص، والدین باید علائم كمبود توجه و بیش فعالی را در مدت ۶ ماه دیده باشند. ضمن اینكه معمولا این اختلال از ۳ سالگی به بعد تشخیص داده می‌شود‌.


علائم :
رفتار کودکان adhd با خلق الساعه بودن ، بی توجهی و بیش فعالی حرکتی نامناسب با سن کودک مشخص است . این کودکان شدیدا آشقپفته و آرام نشستن بر ایشان دشوار است مرتبا از فعالیته دیگر در می آیند به نظر می رسد که هیچ چیز توجه آنها را برای مدتی طولانی جلب نمی کند . غالبا بدون اندیشیدن در مورد پیامدهای عمل خود رفتار می کنند و وقتی درگیر فعالیتهای جمعی هستند رفتارشان مخل و مخرب است . غالبا روی صندلی خود بند نمی شوند . در اوقات نامناسب اجازه بیرون رفتن می خواهند .هر چند هوش آنها متوسط یا بالای متوسط است در مدرسه عقب می مانند و اغلب ناتوانیهای یادگیری ویژه نشان می دهند .
کودکان adhd غالبا به دلیل پیشرفت تحصیلی اندک و مشکلات اجتماعی احترام به نفس پائینتری نشان می دهند . به علاوه به دلیل ناتوانی در مراعات اصول و سطح بالای فعالیت حرکتی روابط آنها با اطرافیان پرتنش است . شیوع این اختلال در کودکان قبل از نوجوانی ۷درصد گزارش شده است . تعداد پسرها بسیار بالاتر از دخترانی است که تشخیص adhd می گیرند.