بايد از نوجواني شروع كنيم

جامعه- سارا نيك‌هاشمي:
مشكل زياد است، مانع و مانع‌تراش هم تا دلتان بخواهد. ولي تجربه‌هاي كوچك موفق، نشان مي‌دهند كه هيچ‌چيز غيرممكن نيست.
توي همين شرايط سخت هم هستند كساني كه با زحمت در اين راه تلاش مي‌كنند. انجمن تنظيم خانواده، يكي از قديمي‌ترين و بزرگ‌ترين تشكل‌هايي است كه براي آموزش بهداشت جنسي پيشقدم شده است.

اين انجمن، سال‌هاست كه براي آگاه‌كردن جامعه نسبت به مسائل جنسي، دوره‌ها و كارگاه‌هاي مختلف برگزار كرده و برنامه‌هاي كوتاه‌مدت و درازمدت زيادي اجرا كرده است. آنها براي نوجوان‌ها هم طرح‌هاي متنوعي داشته‌اند. به‌عنوان مثال، از مدتي قبل در مدارس 2 منطقه تهران (اكباتان و يافت‌آباد) آموزش بهداشت بلوغ را شروع كرده‌ و موفقيت خوبي هم به دست آورده‌اند.

دكتر كيانوش خليلي – مشاور برنامه‌هاي سلامت نوجوانان در انجمن و مشاور يونيسف در برنامه‌هاي «دوستدار نوجوان» - در توضيح بهانه اجراي اين طرح، حقايق تكان‌دهنده‌اي را مطرح مي‌كند؛ «ما در بررسي‌ها و نيازسنجي‌هايي كه در اين مناطق داشتيم، از نوجوانان مي‌پرسيديم كه به چه چيزهايي احتياج داريد و آنها در درجه اول مي‌گفتند دسترسي به خدمات مشاوره كم‌هزينه و بي‌‌هزينه.

در خلال اين مشاوره‌ها ما متوجه شديم كه خلأ عمده‌اي وجود دارد در زمينه آگاهي اين دانش‌آموزان نسبت به مسائل جنسي و بهداشت باروري. ما در كمال ناباوري شاهد روابط جنسي تعداد معدودي از دختران در سنين راهنمايي و حاملگي‌هاي ناخواسته در دوره دبيرستان بوديم؛ دختراني كه وارد راه‌هاي غيرقابل برگشتي شده بودند.

ما حتي موارد سقط جنين هم داشتيم و متوجه شديم كه دختران و پسران نوجوان در سنيني كه ما فكرش را نمي‌كنيم، درگير مسائل جنسي مي‌شوند و نداشتن آگاهي و دانش كافي درباره اين مسائل، اثرات مخرب آنها را تشديد مي‌كند؛ سپس ما تصميم گرفتيم در بخش خدمات «دوستدار نوجوان»، آموزش بهداشت بلوغ را براي هر دو جنس ارائه دهيم».

البته جلب موافقت مسئولان مدارس براي برگزاري كلاس‌هايي تحت عنوان «آموزش بهداشت بلوغ» كار آساني نبوده است؛ «از هر 10تا مدرسه، 2تا موافقت مي‌كردند و 8 تا مخالفت. آنها كه موافق بودند، افراد دردآشنايي بودند كه اين مشكلات را مي‌ديدند، آگاه بودند، دلسوز بودند و دنبال راه‌حل مي‌گشتند؛ پس به محض پيشنهاد يك راه‌حل، استقبال مي‌كردند. اما كساني كه مخالف بودند، با بستن چشم بر واقعيت‌هاي موجود مي‌گفتند اصلا ما در مدرسه‌مان اين‌جور مسائل را نداريم؛ اصلا چنين شاگردهايي نداريم و نيازي به اين برنامه نداريم».

اما علت مخالفت بيشتر مخالفان اين است كه به‌اشتباه تصور مي‌كنند آموزش بهداشت جنسي به معني آموزش آميزش جنسي است و مي‌ترسند با مطرح‌شدن اين مسائل، چشم و گوش افراد باز شود و به فساد كشيده شوند؛ درحالي كه دكتر خليلي مي‌گويد اين يك ترس بيهوده است.

او معتقد است ما بايد بين آموزش مسائل جنسي و آموزش مسائل جنسيتي فرق بگذاريم؛ «اين آموزش‌ها طيف خيلي گسترده‌اي است كه از دوران نوجواني شروع مي‌شود، به جواني و ازدواج مي‌رسد، پس از بچه‌دارشدن هم ادامه پيدا مي‌كند و حتي در سنين پيري و ميانسالي هم آموزش‌هاي مخصوص اين دوران وجود دارد. نكته مهم اين است كه هريك از اين مراحل سني، آموزش‌هاي خاصي دارد كه براي آن سن طراحي شده است؛ يعني ما به دانش‌آموز راهنمايي مسائل آميزشي را نمي‌گوييم بلكه او را با بدن خودش و ويژگي‌هاي آن آشنا مي‌كنيم، درباره بلوغ به او آگاهي داده و راه‌هاي مراقبت از خودش را به او ياد مي‌دهيم.

در كشورهاي پيشرفته هم همين‌طور است. مثلا در انگليس، آموزش‌هاي جنسيتي را از دوران ابتدايي شروع مي‌كنند. مثلا براي بچه‌ها، گل‌ها را مثال مي‌زنند كه نر و ماده دارند، بينشان لقاح انجام مي‌شود و گل تازه‌اي به‌وجود مي‌آيد. بعد كم‌كم كه بچه‌ها بزرگ‌تر مي‌شوند، جانوران را برايشان مثال مي‌زنند و با افزايش سن، شروع مي‌كنند به آشناكردن آنها با خودشان؛ يعني متناسب با افزايش سن افراد، آموزش‌ها را گسترش مي‌دهند نه اينكه از همان اول بيايند مسائل جنسي و آميزشي را برايشان بگويند».

به نقل از روزنامه همشهری

آموزش سلامت جنسي ( اخبار وگزارشات)
آموزش سلامت جنسي ( اخبار وگزارشات)