1. براي تهيه ضدآفتاب نيازي به نسخه پزشک نيست. هرچند که بهتر است پيش از تهيه ضدآفتاب، با پزشک خود مشورت کنيد. ضدآفتاب‌ها در 9 شکل دارويي عرضه مي‌شود که عبارتند از: لوسيون، کرم، روغن، استيک، پماد، ژل، مايع، اسپري و پد. براي انتخاب نوع فرآورده نيز بهتر است حتما نظر پزشک يا داروساز را جويا شويد.
2. همه ضدآفتاب‌ها يکسان نيستند. محصولي که انتخاب مي‌کنيد بايد وسيع‌الطيف باشد و اس.پي.اف آن نيز کمتر از 15 نباشد. ضدآفتاب‌هاي وسيع‌الطيف، هم در برابر پرتوهاي فرابنفش نوع a و هم در برابر نوع b محافظت ايجاد مي‌کنند.
3. بعضي از ضدآفتاب‌ها داراي مواد معطر، رنگي، نگهدارنده يا ديگر اجزايي هستند که ممکن است براي بعضي‌ افراد حساسيت پوستي ايجاد کند. چنانچه سابقه هر نوع حساسيت يا آلرژي (دارويي، فصلي، غذايي و...) را داريد، حتما قبل از استفاده از ضدآفتاب با پزشک خود مشورت کنيد. برچسب و دفترچه راهنماي محصولات را حتما با دقت بخوانيد. اگر پوست‌تان حساس است، ضدآفتابي بخريد که مواد حساسيت‌زاي اين‌چنيني نداشته باشد يا به طور مشخص براي پوست‌هاي حساس تهيه شده باشد.
4. نوزادان زير 6 ماه نبايد در معرض نور مستقيم قرار بگيرند و استفاده از ضدآفتاب براي آنها توصيه نمي‌شود چون احتمال بروز عوارض جانبي براي آنها بيشتر از ديگر گروه‌هاي سني است. براي کودکان بالاتر از 6 ماه نيز بهتر است از اصل پرهيز از مواجهه مستقيم يا کمترين مواجهه با نور خورشيد پيروي شود. براي کودکان بايد از ضدآفتاب‌هاي داراي اس.پي.اف حداقل 15 استفاده شود. لوسيون بهترين نوع فرآورده دارويي براي اين دسته است. بايد از استفاده ضدآفتاب‌هاي الکلي براي کودکان پرهيز شود چون موجب بروز حساسيت مي‌شود.
5. بررسي‌ها نشان داده سالمنداني که مدت زمان کمي‌در معرض آفتاب قرار مي‌گيرند و از ضدآفتاب نيز استفاده مي‌کنند در خطر کمبود ويتامين d قرار مي‌گيرند. اگرچه اين يک اصل اثبات شده نيست اما بهتر است اين گروه سني در برنامه غذايي خود از غذاهاي حاوي اين ويتامين (شير غني‌شده و ماهي) بيشتر استفاده کنند. حتي در صورت صلاحديد پزشک استفاده از مکمل‌هاي دارويي ويتامين d نيز قابل استفاده است.
6. اينکه آيا زنان باردار مي‌توانند از ضدآفتاب استفاده کنند يا نه، هنوز جاي بحث دارد. تاکنون هيچ‌گونه تحقيقي در رابطه با تاثير ضدآفتاب بر سلامت جنين صورت نگرفته است، نه در انسان و نه در حيوان.
7. در مورد تاثير ضدآفتاب بر شيردهي نيز بايد گفت که تا به حال هيچ گزارشي مبني بر مشکل‌آفريني ضدآفتاب در شيرخواراني که مادرشان از اين محصولات استفاده مي‌کنند، عرضه نشده است.
8. ضدآفتاب هم مثل هر ماده شيميايي ديگر مي‌تواند موجب تداخلات دارويي و ديگر مشکلات پزشکي شود. چنانچه از هر نوع داروي خاصي (تزريقي، خوراکي يا جلدي) استفاده مي‌کنيد، قبل از شروع به مصرف ضدآفتاب با پزشک خود مشورت کنيد. چنانچه دچار مشکلات پوستي هستيد، بايد با نظر پزشک از ضدآفتاب استفاده کنيد.
9. کساني که در ارتفاعات يا در برف، آب يا شن‌زار مشغول فعاليت هستند، بيشتر در معرض خطر پرتوهاي فرابنفش قرار دارند. اين افراد بايد از ضدآفتاب‌هاي وسيع‌الطيف با اس.پ.اف 15 يا بالاتر استفاده کنند. فعاليت‌هايي که با تعريق زياد توام است موجب از بين رفتن سريع‌تر ضدآفتاب مي‌شود. ضدآفتابي که اين افراد استفاده مي‌کنند بايد نسبت به آب نيز مقاوم باشد.
10. براي پوست خشک، لوسيون يا کرم ضدآفتاب مناسب‌تر است. اگر پوست چرب باشد، ضدآفتاب‌هايي که ماده زمينه‌شان الکل يا ژل باشد توصيه مي‌شود. هرگز براي پوست‌هاي ملتهب يا دچار اگزما از انواع الکلي استفاده نکنيد.
11. ضدآفتاب بايد به شکل يکنواخت و با ضخامت کافي روي تمام قسمت‌هايي که در معرض آفتاب هستند پخش شود. لب هم از اين قاعده مستثني نيست.
12. ضدآفتاب نبايد به هيچ ميزان با چشم تماس پيدا کند.
13. ضدآفتاب‌هاي حاوي اسيد آمينوبنزوئيک، ليساديمات، پاديمات و روکساديمات بايد يک ساعت قبل از خروج از منزل استفاده شوند. ديگر ضدآفتاب‌ها را بايد نيم ساعت قبل روي بدن ماليد. ضدآفتاب‌هاي مربوط به لب را بايد 45 دقيقه تا 1 ساعت قبل به کار برد.
14. ضدآفتاب بايد هر دو ساعت يک‌بار تجديد شود، به‌خصوص بعد از شنا و تعريق زياد. ضدآفتاب مربوط به لب بايد هر يک ساعت يک‌بار تجديد شود. بعد از خوردن و آشاميدن نيز بايد ضدآفتاب لب را تجديد کرد.
15. بعضي از ضدآفتاب‌ها حاوي الکل هستند و به‌آساني مشتعل مي‌شوند. اين نوع محصولات نبايد در معرض گرما، شعله آتش يا سيگار روشن قرار بگيرند.
16. چنانچه به دنبال استعمال ضدآفتاب دچار حساسيت يا بثورات پوستي شديد، مصرف آن را قطع کنيد و با پزشک خود تماس بگيريد.
17. مراقب باشيد ضد آفتاب روي لباس‌تان نريزد. بعضي از انواع ضدآفتاب موجب از بين رفتن رنگ لباس يا لک شدن آن مي‌شوند.
18. ضدآفتابي که مي‌خريد بايد حتما نسبت به آب مقاوم باشد. اين نوع محصولات در برابر شستشو و تعريق زياد، مقاومند. البته هيچ ضدآفتابي به طور کامل در برابر آب، مقاوم ـ يا به اصطلاح واترپروف ـ نيست و هر محصولي در تماس با آب کم يا زياد از بين مي‌رود.
19. يادتان باشد شرکت‌هاي سازنده اجازه ندارند روي محصولات خود از عبارات sun block (بلوک‌کننده نور خورشيد) يا all day (تمام روز) استفاده کنند. چون هيچ ضدآفتابي نمي‌تواند در عمل تمام پرتوهاي فرابنفش را بلوک کند و از طرف ديگر، هيچ ضدآفتابي نمي‌تواند تمام روز را در برابر نور خورشيد دوام بياورد.
20. بسياري از لوسيون‌ها و روغن‌هايي که هنگام برنزه کردن مورد استفاده قرار مي‌گيرند، حاوي مواد ضدآفتاب‌ نيستند و حق ندارند روي محصول خود عبارت sun screen (ضدآفتاب) را قيد کنند.


هفته نامه سلامت