دکتر فاطمه مافی علوم آزمایشگاهی

آزمایش از نظر تالاسمی
هدف اين آزمايش‌ها، بررسي صحت و سلامت کامل زوجين و پيشگيري از بروز مشکلات و ناهنجاري‌ها در نسل بعدي است. بسياري از بيماري‌ها ، به خصوص بيماري‌هاي خوني ، جنبه ارثي دارند و اين آزمايش‌ها علاوه بر کنترل و کاهش اين قبيل بيماري‌ها ، موجب کاهش هزينه‌هاي مالي و معنوي خانواده‌ها و دولت مي‌شود؛ البته به شرط آنکه به جواب آزمايش‌ها و توصيه پزشکان احترام بگذاريد و روي تصميم خودتان پافشاري نکنيد...

آزمايش‌هاي رايج ازدواج شامل آزمايش کنترل اعتياد براي هر دو نفر، بررسي بيماري‌هاي مقاربتي از جمله سيفليس و بررسي زوجين از نظر تالاسمي است. علاوه بر اين ، تزريق واکسن کزاز براي خانم‌ها و گذراندن کلاس مشاوره تنظيم خانواده براي زوجين الزامي است. در صورتي که زوجين با هم فاميل باشند يا در فاميل خود مشکلات و بيماري‌هاي وابسته به ارث ديگري داشته باشند مي‌توانند آزمايش ژنتيک را هم انجام دهند.

آزمايش vdrl يا تشخيص سيفليس
سيفليس يک بيماري آميزشي مسري است که به راحتي از زن به مرد يا از مرد به زن منتقل مي‌شود، البته اين بيماري مي‌تواند از طريق مادر باردار مبتلا به نوزاد نيز سرايت کند. اين باکتري به طور طبيعي فقط انسان را آلوده مي‌کند. سيفليس بيماري عفوني خطرناکي است و به راحتي دستگاه تناسلي، پوست و دستگاه عصبي مرکزي را درگير مي‌کند. علايم سيفليس معمولا 3 تا 6 روز پس از تماس جنسي ظاهر مي‌شود و به طور وسيعي در بدن پخش شده و سبب ضايعاتي در استخوان‌ها، چشم‌ها، مخاط، مفاصل و سيستم قلبي عروقي و عصبي مرکزي مي‌شود که شامل زخم‌هاي قرمز و بدون دردي به نام شانکر روي بدن به خصوص آلت تناسلي در مردان، مهبل و گردن رحم در زنان و دهان يا مقعد در هر دو جنس است.

از ديگر علايم اين بيماري مي‌توان به بزرگي غدد لنفاوي در گردن ، زير بغل يا کشاله ران ، سردرد ، گاهي اوقات تب ، زوال ذهني ، ناتواني جنسي ، عدم تعادل و بيماري قلبي اشاره کرد. نوع ديگر سيفليس ، سيفليس مادرزادي است. مادر مبتلا به سيفليس مي‌تواند جنين خود را آلوده کند و اگر اين عفونت شديد باشد مي‌تواند حتي به سقط جنين منجر شود. در نتيجه به منظور پيشگيري از اين بيماري انجام آزمايش تشخيصي از طريق خون براي کليه مردان در زمان ازدواج و خانم‌هايي که مجدد ازدواج مي‌کنند اجباري است.

آزمايش عدم اعتياد
از آنجا که اعتياد جزو ناهنجاري‌هاي اجتماعي محسوب شده و از نظر آماري تعداد زيادي از طلاق‌ها مربوط به اعتياد يکي از زوجين است ، شناسايي افراد معتاد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است ، به خصوص اينکه فرد معتاد سعي در مخفي نگه داشتن اعتياد خود دارد. به همين منظور نمونه‌گيري از ادرار بايد در حضور ناظر و يا در حضور دوربين‌هاي مداربسته انجام شود. بايد در نظر داشت جواب مثبت آزمايش حتما مبني بر معتاد بودن فرد نيست زيرا مصرف برخي از داروها سبب مثبت شدن نتيجه آزمايش مي‌شود.

به عنوان مثال مصرف قرص ايبوپروفن مي‌تواند سبب مثبت شدن تست حشيش شود يا مصرف برخي آنتي‌بيوتيک‌هاي خاص مانند آموکسي‌سيلين با تست هرويين و کوکايين تداخل مي‌کند و يا مصرف ضد دردها ، آنتي‌هيستامين‌ها و آب‌نبات‌هاي سرد مي‌تواند موجب مثبت شدن تست آمفتامين شود. بنابراين به زوجين توصيه مي‌شود حتي‌الامکان 72 ساعت قبل از آزمايش از مصرف اين دسته از داروها خودداري کنند.

نکته مهم و قابل توجه ديگر اينکه جواب منفي آزمايش نشان‌ دهنده وضعيت فرد در چند روز اخير است ، در نتيجه اگر فردي معتاد باشد يا به‌ صورت تفريحي از مواد مخدر استفاده کند مي‌تواند با مصرف نکردن مواد در چند روز اخير سبب منفي شدن نتيجه آزمايش خود شود. متاسفانه براي پنهان کردن مصرف مواد و کسب نتيجه منفي در تست ، راه‌هايي رايج شده و به کار مي‌رود. براي مثال گاهي افراد دست به رقيق کردن نمونه مي‌زنند که البته به راحتي با بررسي کراتين و ميزان اسيديته ادرار قابل تشخيص است.

تلقيح واکسن کزاز
کزاز يک بيماري باکتريايي جدي است که به گرفتگي شديد عضلات ، مشکلات تنفسي و حتي مرگ منجر مي‌شود. اسپور باکتري کزاز معمولا در خاک و کود ديده مي‌شود و از طريق هرگونه زخم ، بريدگي ، خراش ، سوختگي و هرگونه شکاف در پوست وارد بدن شده و تکثير مي‌شود. بهترين راه مقابله با کزاز پيشگيري و تزريق واکسن است که در برنامه واکسيناسيون کشوري وجود داشته و در 2 ماهگي ، 4 ماهگي ، 18 ماهگي ، 4 تا 6 سالگي به همراه واکسن بيماري‌هاي ديفتري و سياه‌ سرفه تحت عنوان واکسن ثلاث تزريق شده و پس از آن هر 10 سال يک بار همراه با واکسن ديفتري تزريق مي‌شود.

بنابراين اگر زوجين به خصوص خانم‌ها پس از 10 سال از آخرين تزريق واکسن آن را تمديد نکرده‌اند بايد آن را تزريق کرده و کارت واکسن خود را دريافت نمايند. تزريق واکسن در خانم‌ها از آن جهت بيشتر مورد اهميت است که ايمني مادر به اين بيماري مي‌تواند نوزادش را نيز از ابتلا به کزاز نوزادي که به علت استفاده از وسايل آلوده حين زايمان و بريدن بند ناف، ختنه، سوراخ کردن گوش و... ايجاد مي‌شود، مصون نگه دارد.